胖
bànNôm bỡn
Hán Việt: bàn · Pinyin: pán · Nôm: bỡn
Tổng quan
Lớn, mập
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | pán |
|---|---|
| Hán Việt | bàn |
| Âm Nôm | ban |
| Quảng Đông | bun3 |
| Mân Nam | phàng |
| Nhật Bản | HAN |
| Hàn Quốc | 반 |
| Chú âm | ㄆㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | buan |
| Phản thiết | 普半切 |
| Thanh mẫu | 滂 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Lớn, mập. Thư thái. Một âm là phán. Một nửa mình muông sinh. Thịt bên xương sườn
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm bàn bàn (thư thái dễ chịu) [Eng: at ease; comfortable]
- Giản Dị Hán Nôm béo béo tròn; béo bở [Eng: completely fat; profitable]
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) bỡn bỡn cợt; đùa bỡn [Eng: to trifle; play pranks, trifle]
- Bảng Tra Chữ Nôm ban [Eng: fat, obese; fatty]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 安泰寬舒。《禮記．大學》：「富潤屋，德潤身，心廣體胖。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 胖 (会意兼形声。从月(肉),从半,半亦声。半,分牛。本义古代祭祀时用的半边牲肉) 同本义 胖,半体肉也。--《说文》 膴胖。--《周礼·腊人》。注胖之言片也,析肉意也。大夫注膴胖,皆谓夹脊肉。 司马升羊右胖。--《仪礼·少牢礼》 鹄鸮胖。--《礼记·内则》。注谓胁侧薄肉也。” 胖 〈形〉 肥胖 心广体胖。--《礼记·大学》。注犹大也。” 又如发胖(身体变胖); 虚胖; 胖壮(肥胖壮实); 胖子年(方言。富裕的年节); 胖肆(犹放肆) 浮肿; 肿胀 胖（胻）pàng ⒈人体肥，体内含脂肪多，跟"瘦"相对体～。肥～。他～多了。 胖pán ⒈安详，舒泰心广体～。 胖bǎn 1.胁侧薄肉; 夹脊肉。
Eng
- CC-CEDICT healthy, at ease
- CC-CEDICT fat, plump
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤普半切，音判。【說文】半體肉。【玉篇】牲之半體。【韻會】胖之言片也，析肉意也。【周禮·天官·內饔】凡掌共羞脩𠛬膴胖骨鱐，以待共膳。【註】胖，如脯而腥者。【禮·內則·脯羹兔醢糜膚註】膚或爲胖。【釋文】胖，音判。 又【增韻】脅側薄肉。【禮·內則】鵠鴞胖。【註】鵠鴞胖，謂脅側薄肉也。 又【集韻】一曰廣肉。 又【集韻】【韻會】【正韻】𠀤蒲官切，音槃。大也。【禮·大學】心廣體胖。【註】胖，猶大也。【釋文】胖，步丹反。【朱註】安舒也。 又【集韻】補綰切，音版。夾脊肉。
Thuyết Văn
半體也。 一曰廣肉。 从肉半。半亦聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
各本半體肉也。今依玄應訂。周官經腊人注曰。鄭大夫云。胖讀爲判。杜子春讀胖爲版。又云。膴、胖、皆謂夾脊肉。又云。禮家以胖爲半體。元謂胖宜如脯而腥。胖之言片也。析肉意也。按許用禮家說。 此別一義。胖之言般也。般、大也。大學。心廣體胖。其引伸之義也。 普半切。十四部。
【胖】 (bàn ⟨phán⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 肉半 (nhục + bán) , Thanh phù (聲符): 半亦 (bán) Phiên thiết: Phổ bán thiết Thượng tự: 普 (phổ) , Hạ tự: 半 (bán) Trung cổ thanh mẫu: 滂母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'an' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: phán (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: bán (Nửa. Vật chia đôi mỗ) thể (Thân thể. Nói tất cả) vậy。 Một thuyết…
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 眫 · 䏒 · 𦚓 · 眫