节
tiếtNôm tịt
Hán Việt: tiết · Pinyin: jié · Nôm: tịt
Tổng quan
Đốt tre, đốt cây
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jié |
|---|---|
| Hán Việt | tiết |
| Âm Nôm | tiết |
| Quảng Đông | zit3 |
| Chú âm | ㄐㄧㄝˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | cet |
| Baxter-Sagart | tsˤik |
| Hán ngữ Thượng cổ | tsˤik |
| Phản thiết | 昨結切 |
| Thanh mẫu | 從 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ [節]
- Thiều Chửu Đốt tre, đốt cây. Đốt xương. Như cốt tiết [骨節] đốt xương, chỉ tiết [指節] đốt ngón tay, vì thế nên vỗ tay gọi là kích tiết [擊節]. Phàm sự gì có đoạn có mạch đều gọi là tiết. Như một đầu mối sự gì gọi là nhất tiết [一節], đầu mối rối beng gọi là chi tiết [枝節], văn chương có phân ra từng chương từng đoạn cũng gọi là chương tiết [章節]. Trật tự. Như cử động phải có lễ tiết, hợp lễ phép gọi là trúng tiết [中節]. Hát, múa, âm nhạc lúc mau lúc khoan có dịp gọi là ứng tiết [節] hay tiết tấu [節奏]. Cái dịp để hãm các âm nhạc cũng gọi là tiết. Thời tiết, một năm chia ra 24 tiết. Như xuân phân [春分], lập xuân…
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm tiết tiết tấu; khí tiết; thời tiết [Eng: rhythm; sense of purpose and uprightness; weather]
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 节 --用于节骨眼”、节子”等复音词中 节骨眼，节骨眼儿 榞枅祵溃樬蕩畧? 做工作要抓住节骨眼儿,别乱抓一气 节子 节 (形声。从竹,即声。本义竹节) 同本义。泛指草木枝干间坚实结节的部分 節,竹约也。--《说文》 苞笋抽节。--左思《吴都赋》 譬如破竹,数节之后,皆迎刃而解。--《晋书·杜预传》 其于木也,为坚多节。--《易·说卦》 又如节根(草木的节与根); 节旄(竹节上所缀 节（節）jiē ⒈ ⒉见jié。 节（節）jié ⒈植物茎上分枝长叶的部位。特指竹节枝～。〈引〉人或动物的骨节肘关～。 ⒉时节，季节寒暑易～。〈引〉节日春～。八一建军～。十一国庆～。重阳～。 ⒊礼度礼～。 ⒋事项，事物的分段情～。章～。 ⒌音乐、舞蹈中有规律的强弱、长短、快慢等的表现～奏。～拍。 ⒍省减，限制，管辖～约。～制生育。这个兵团归他～制。〈引〉择要摘取～录几条。～译本。 ⒎ ⒏操行，操守～操。革命晚～。时穷～乃见（时穷困难时）。 ⒐〈古〉使臣出使外国时所持的凭证符～。旌～◇称出使外国的人为"使节"。 ⒑量词两～课。四～电池。五～火车。 ⒒一种用竹编的古乐器击～。 ⒓航行速度单位，符号kn，1节=1浬/时。 ⒔船舰划分锚链的长度单位，1节=2.5米锚链。 ⒕ ⒖见jiē。
Eng
- CC-CEDICT see 節骨眼, 节骨眼[jie1 gu5 yan3]
- CC-CEDICT joint; node, (bound form) section; segment, solar term (one of the 24 divisions of the year in the traditional Chinese calendar), seasonal festival, (bound form) to economize; to save, (bound form) moral integrity; chastity, classifier for segments: lessons, train wagons, biblical verses etc, knot (nautical miles per hour)
other
- Nguồn khác Khoảng thời gian trong một năm, tính theo khí hậu. Ta thường nói một năm có 4 mùa, 8 tiết. 節夏天燵庄𪹏𫶾 Tiết hạ thiên đét chẳng mẩy gần (C.V.) Vào tiết hạ, ngày nắng nóng làm cháy người
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：卩【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤子結切，音接。【說文】竹節也。又操也。【左傳·成十五年】諸侯將見子臧于王而立之，子臧辭曰：前志有之曰：聖達節，次守節，下失節。爲君非吾節也。 又止也，檢也，制也。【易·頤象】君子以愼言語，節飮食。【疏】節，裁節。又【節卦】節亨。苦節不可貞。【疏】節者，制度之名，節止之義，制事有節，其道乃亨。又【說卦傳】節，止也。【書·康誥】節性惟日其邁。【禮·檀弓】品節斯。【註】制斷也。【爾雅·釋樂】和樂謂之節。【疏】八音克諧，無相奪倫，謂之和樂，樂和則應節。【左傳·莊二十三年】公如齊觀社，曹劌諫曰：會以訓上下之則，制財用之節。【史記·樂書】大禮與天地同節。【正義曰】天有日月，地有山川，高𤰞如形，生用各別。大禮辯尊𤰞貴賤等差異別，是大禮與天地同節。 又符節，所以示信。【書·康誥】惟厥正人越小臣諸節。【註】諸有符節之臣，若爲官行文書而有符，今之印者也。【周禮·地官】掌節，掌守邦節而辨其用，以輔王命。凡通達于天下者，必有節以傳輔之。無節者，有幾則不達。【註】以王命往來，必有節以爲信。又【秋官】小行人掌達天下之六節：山國用虎節，土國用人節，澤國用龍節，皆以金爲之。道路用旌節，門關用符節，都鄙用管節，皆以竹爲之。【禮·玉藻】凡君召以三節，二節以走，一節以趨。【註】隨事緩急，急則二節，故走。緩則一節，故趨也。【左傳·文十二年】秦西乞術曰：不腆先君之敝器，使下臣致諸執事，以爲瑞節。【註】節，信也。【史記·秦始皇紀】衣服、旄旌、節旗，皆上黑。【正義曰】旄節者，編旄爲之，以象竹節。 又時節。【左傳疏】凡春、秋分，冬、夏至，立春、立夏爲啟。立秋、立冬爲閉。用此八節之日登觀臺，書其所見雲物氣色。 又人君壽日皆名節，有萬壽節、天中節等名。 又地名。【左思·魏都賦】掘鯉之淀，蓋節之淵。【註】蓋節淵在平原鬲縣北。 又貫節，藥草名。 又樂器，卽拊也，所以節樂。 又諡法，好廉自克曰節。 又漢宣帝改元地節。【應劭曰】欲令地得其節。又姓。明正德中，守禦指揮僉事節鐸。 又官名。【眞𦡳風土記】村中人家稍密，有鎭守之官，名曰買節。 又【集韻】昨結切，音截。【詩·小雅】節彼南山。 又叶子悉切。【陸機·答賈長淵詩】大辰匿暉，金虎習質。雄臣馳騖，義夫赴節。 又叶子計切。【曹植·王霸贊】壯氣凌雲，挺身奮節。所征必拔，謀顯垂惠。
Thuyết Văn
竹約也。 从竹。卽聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
約、纏束也。竹節如纏束之狀。吳都賦曰。苞筍抽節。引伸爲節省、節制、節義字。又假借爲符卪字。 子結切。十二部。
【節】(tiết) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 竹 (trúc) , Thanh phù (聲符): 卽 (tức) Phiên thiết: 子結切 → tí + kết Nghĩa: 竹約 vậy。 từ 竹。卽 thanh。
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𢎟 · 卩 · 节 · 莭 · 节 · 節 · 节 · 節