虫
trùngNôm trùng
Hán Việt: trùng · Pinyin: huǐ · Nôm: trùng
Tổng quan
Giống sâu có chân gọi là trùng, ngày xưa dùng để gọi tất cả các loài động vật. Như vũ trùng [羽蟲] loài chim, mao trùng [毛蟲] loài thú
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | huǐ |
|---|---|
| Hán Việt | trùng |
| Âm Nôm | chùng |
| Quảng Đông | cung4 |
| Nhật Bản | MUSHI |
| Hàn Quốc | 충 |
| Chú âm | ㄔㄨㄥˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | driung |
| Baxter-Sagart | C.lruŋ |
| Hán ngữ Thượng cổ | C.lruŋ |
| Phản thiết | 直弓切 |
| Thanh mẫu | 澄 |
| Vận | 東 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Nguyên là chữ [虺], ngày xưa tục mượn thay chữ [蟲] : loài sâu bọ. Giản thể của chữ 蟲
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm chùng chập chùng (trập trùng); chùng chình [Eng: rolling; linger]
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) trùng côn trùng [Eng: [chóng] insects, worms, eq. 蟲; [huǐ] snake, eq. 虺]
- Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] bạch chỉ khử hết đồ trùng
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.虺的古字。 2.二一四部首之一。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 虫 (会意『字部首之一,从虫”的字多与昆虫、蛇等有关。按虫”甲骨文字形象蛇形,本读琯穓即虺,是一种毒蛇◇为蟲”的简体。本义昆虫的通称) 同本义 虫,有足谓之虫,无足谓之豸。--《说文》 风为虫。--《孔子家语·执辔》 烦气为虫。--《淮南子·精神》 禽兽虫蛾。--《列子·黄帝》 虫飞薨薨。--《诗·齐风·桑柔》 古人之观于天地、山川、草木、虫鱼、鸟兽,往往有得。--王安石《游褒禅山记》 人民不胜虫蛇。--《韩非子·五蠹》 又如虫豸(昆虫; 虫子); 虫蛭(小虫子); 虫天(百虫能各自适应所处的环 虫 chóng昆虫和类似昆虫的小动物。 【虫草】子囊菌纲菌丝冬天侵入一些鳞翅目昆虫幼虫体内，使虫体变成充满菌丝的僵壳。夏季虫体长出具柄的棒形子座，故名。生于高山草原。能补肺益肾。又叫冬虫夏草。 【虫媒花】〈生〉依靠昆虫传送花粉的花。其特征是花大，色鲜; 有蜜腺和香味; 花粉较大，外壁有突起或粘质; 有集中成簇的花序。 【虫瘿】〈生〉植物的幼枝嫩叶组织受昆虫刺伤及分泌物刺激，细胞加速分裂而长成的囊肿状构造。我国盛产的五倍子就是由一种蚜虫在盐肤木上形成的虫瘿。 【虫豸】虫子。 虫（蟲）chóng虫子，昆虫的通称。泛指动物大～（老虎）。二～（鸟和鼷鼠）之无知。〈喻〉坏人扫除一切害人～。 虫huǐ 1.毒蛇名◇写作"虺"。 虫tóng 1.见"虫虫"。
Eng
- CC-CEDICT variant of 蟲, 虫[chong2]
- CC-CEDICT lower form of animal life, including insects, insect larvae, worms and similar creatures, CL:條, 条[tiao2],隻, 只[zhi1], (fig.) person with a particular undesirable characteristic
- JMdict insect
- JMdict bug
- JMdict cricket
- JMdict moth
- JMdict worm
ja
- JMdict 虫（むし）
other
- Nguồn khác Côn trùng. 百虫盆妟保望 Bách trùng vuồn gẳm nâư bấu vọng (Kh.Q.) Côn trùng buồn chiều trưa không gáy
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】直弓切【集韻】【韻會】【正韻】持中切，𠀤音种。【說文】从三虫，象形。凡蟲之屬皆从蟲。【大戴禮】有羽之蟲三百六十，而鳳凰爲之長。有毛之蟲三百六十，而麒麟爲之長。有甲之蟲三百六十，而神龜爲之長。有鱗之蟲三百六十，而蛟龍爲之長。有倮之蟲三百六十，而聖人爲之長。【爾雅·釋蟲】有足謂之蟲，無足謂之豸。【周禮·冬官考工記·梓人】外骨內骨，郤行仄行，連行紆行，以脰鳴者，以注鳴者，以旁鳴者，以翼鳴者，以股鳴者，以胷鳴者，謂之小蟲之屬，以爲雕琢。【大戴禮】二九十八，八主風，風主蟲。故蟲八月化也。【荀子·勸學篇】肉腐出蟲。 又【詩·大雅】蘊隆蟲蟲。【傳】蟲蟲而熱也。 又桃蟲，鳥名。【詩·周頌】肇允彼桃蟲。【傳】桃蟲，鷦也，鳥之始小終大者。 又【書·益稷】華蟲作繪。【孔註】雉也。 又地名。【左傳·昭十九年】宋公伐邾，圍蟲三月。【註】蟲，邾邑。 又書名。【魏志·裴松之註】邯鄲淳善蒼雅蟲篆。 又姓。【前漢·功臣表】曲成侯蟲達。 又直衆切，音仲。與蚛同，蟲食物也。 又【集韻】徒冬切，音彤。【爾雅·釋訓】爞爞，薰也。爞或作蟲。【羣經音辨】蘊隆蟲蟲，蟲字又音徒冬切。【韻會】俗作虫，非。 考證：〔【大戴禮】八主蟲，故蟲八月。〕 謹照原文八主蟲改八主風，風主蟲。〔【爾雅·釋訓】爞爞董也。〕 謹照原文改爞爞薰也。
Thuyết Văn
有足謂之蟲。無足謂之豸。 从三虫。 凡蟲之屬皆从蟲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
有舉渾言以包析言者。有舉析言以包渾言者。此蟲豸析言以包渾言也。蟲者、蝡動之緫名。前文旣詳之矣。故衹引爾雅釋蟲之文。豸者、獸長脊行豸豸然欲有所伺殺形也。本謂有足之蟲。因凡蟲無足者其行但見長脊豸豸然、故得叚借豸名。今人俗語云蟲豸。詩。溫隆蟲蟲。毛傳曰。蟲蟲而𤍠也。按蟲蟲葢融融之叚借。韓詩作烔。許所不取。 人三爲眾。虫三爲蟲。蟲猶眾也。直弓切。九部。
【蟲】 (trùng) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 三虫 (tam trùng) + 蟲 (trùng (Giống sâu có chân gọ)) Phiên thiết: Trực cung thiết Thượng tự: 直 (trực) , Hạ tự: 弓 (cung) Trung cổ thanh mẫu: 澄母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'ung' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: trùng (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: hữu (Có.) túc (Chân) gọi là chi (Chưng) trùng (Giống sâu có…
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 虫 · 䖝 · 𧈰 · 虫 · 蟲 · 虫 · 蟲 · 虫 · 蟲 · 虫 · 蟲