蠡
lễNôm lãi
Hán Việt: lễ · Pinyin: lí · Nôm: lãi
Tổng quan
Con mọt gỗ gọi là lễ
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | lí |
|---|---|
| Hán Việt | lễ |
| Âm Nôm | lãi |
| Quảng Đông | lai4 |
| Nhật Bản | HISAGO |
| Hàn Quốc | 려 |
| Chú âm | ㄌㄧˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | lex |
| Phản thiết | 郞計切 |
| Thanh mẫu | 來 |
| Vận | 支 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Con mọt gỗ gọi là lễ. Đồ đạc dùng lâu sứt lở cũng gọi là lễ. Một âm khác là lê. Quả bầu lọ. Như quản khuy lê trắc [管窺蠡測] nhòm trong ống, ngắm trong bầu, ý nói kẻ nghe thấy hẹp hòi. Ta quen đọc là chữ lãi. Lại một âm là lỏa. Thốc lỏa [瘯蠡] bệnh ghẻ của các loài vật. Tên người. Như Phạm Lãi [笵蠡] người thời Xuân Thu [春秋]
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) lãi Phạm Lãi (tên người) [Eng: used in a person's name, Phạm Lãi]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 用瓠瓜做成的水瓢。《廣韻．平聲．戈韻》：「蠡，瓠瓢也。」《漢書．卷六五．東方朔傳》：「語曰：『以筦闚天，以蠡測海，以莛撞鐘。』」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 蠡〈名〉 瓠瓢,用葫芦做的瓢 以蠡测海。--《汉书·东方朔传》 又如蠡升(容量一升的瓢子); 蠡帽(防矢石的盔帽。其形似瓠瓢,故名); 蠡勺(一瓢勺); 蠡见(喻肤浅的见识); 蠡酌管窥(用瓢量海水,从竹管里看天。比喻见识浅薄,对事物的观察 和了解很片面) 蠡测 见量度人,以蠡测海”的略语 以蠡测海。--《汉书·东方朔传》 蠡测管窥 蠡〈动〉 虫 蠡lí ⒈贝壳做的瓢以～测海（〈喻〉见识短浅）。 蠡lǐ ⒈蠡县，在河北省。 蠡luó 1.即螺。特指螺壳﹑螺号。 蠡luǒ 1.见"瘯蠡"。
Eng
- CC-CEDICT calabash
- CC-CEDICT wood-boring insect
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𢍝、𥯵【唐韻】盧啓切【集韻】里弟切，𠀤音禮。【說文】蟲齧木中也。 又彭蠡，澤名。【書·禹貢】東匯澤爲彭蠡。【註】彭蠡，在揚州之西界。 又鄰知切，音離。【史記·匈奴傳】置左右賢王，左右谷蠡。 又【韻會】憐題切，音黎。瓠瓢也。【前漢·東方朔傳】以蠡測海。 又【唐韻古音】落戈切，音騾。義同。 又【玉篇】蠡蠡，行列貌。【劉向·九歎】登長陵而四望兮，覽芷圃之蠡蠡。 又山名。【揚雄·長楊賦】燒熐蠡。【註】熐蠡，山名。 又人名。【晉書·姚弘載記】姚墨蠡。【宋書·桂陽王休範傳】杜墨蠡。 又與螺通。【類篇】蚌屬。聖人法蠡蚌，而閉戸見文子。 又【集韻】魯果切，音裸。瘯蠡，皮肥。一曰疥病。【左傳·桓六年】謂其不疾瘯蠡也。 又【集韻】力至切，音利。蟲名。 又郞計切，音麗。【揚子·方言】參、蠡，分也。【郭註】謂分割也。齊曰參，楚曰蠡。亦作䗍。 考證：〔【劉向·九歌】登長陵而四望兮，覽芷圃之蠡蠡。〕 謹照原書九歌改九歎。
Thuyết Văn
蟲齧木中也。 从䖵。彖聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
此非蟲名。乃謂螙之食木曰蠡也。朱子注孟子曰蠡者齧木蟲、則誤矣。蠡之言剺也。如刀之剺物。蠡叚借之用極多。或借爲蠃蚌字。或借爲瓢字。楚辭。覽芷圃之蠡蠡。又借爲禾黍離離字。孟子曰。以追蠡。趙注曰。追、鐘鈕也。鈕擘齧處深矣。蠡蠡、欲絕之皃。此又以蠡同離、同劙。方言曰。劙、解也。又曰。蠡、分也。皆其義也。不知叚借之恉、乃云鐘鈕如蟲齧而欲絕。是株守許書之辭。而未能通許書之意矣。 彖見部。讀若弛。非通貫切之彖也。此久誤。今正篆文倂說解。盧啟切。十六部。
【蠡】 (lễ ⟨lê, lãi, lỏa⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 䖵 (côn) , Thanh phù (聲符): 彖 (thoán) Nghĩa: trùng (Giống sâu có chân gọ) niết (Cắn) mộc (Cây) trung (Giữa) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 蟸 · 䗍 · 𢍝 · 𥯵 · 𧋠 · 𧱤 · 蟸