衙
nha
Hán Việt: nha · Pinyin: yá
Tổng quan
【Dịch nghĩa】Phủ Trị phủ 治府 lại là nơi thiên tử cư phủ 【Khang Hi】[Quảng vận 廣韻] 衙府。 Nha phủ. (Nha phủ [Sở quan]) [Loại thiên 類篇] 古者軍行有衙，尊者所在，後人因以所治爲衙。 Cổ giả quân hành hữu nha, tôn giả sở tại, hậu nhân nhân dĩ sở trị vi nha. (Ngày xưa khi hành quân sẽ có sở nha, là nơi người tôn quý ở, người sau vì thế lấy nơi quan lại cai trị là Nha) 【Phiên thiết】[Đường vận 唐韻] 五加切 Ngũ gia thiết [Tập vận 集韻] [Vận…
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yá |
|---|---|
| Hán Việt | nha |
| Quảng Đông | jyu4 |
| Mân Nam | gê |
| Nhật Bản | YAKUSHO |
| Hàn Quốc | 아 |
| Chú âm | ㄧㄚˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | ngio |
| Phản thiết | 語居切 |
| Thanh mẫu | 疑 |
| Vận | 魚 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Sở quan. Ta gọi là {quan nha} [官衙] hay là {nha môn} [衙門] vì ngày xưa trước quân trướng đều cắm lá cờ có tua như cái răng lớn, nên gọi là {nha môn} [衙門], nguyên viết là [牙門].;
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nha Xuất hiện 6 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nha Xuất hiện 6 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.古代官吏辦理公務的地方。如：「官衙」、「縣衙」、「衙門」。《聊齋志異．卷一○．胭脂》：「鼓動衙開，巍然高坐。」 2.唐代天子處理政務的前殿。《舊唐書．卷一六．穆宗本紀》：「群臣始朝於宣政衙。」唐．元稹〈連昌宮詞〉：「蛇出燕巢盤鬥栱，菌生香案正當衙。」 3.依次排列成行的事物。宋．程垓〈烏夜啼．牆外雨肥梅子〉詞：「春盡難憑燕語，日長惟有蜂衙。」明．高濂《玉簪記》第一四齣：「蜂衙蝶陣，鬧嚷嚷也都只為著傷春。」 4.姓。如漢代有衙謹卿。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 衙 (形声。从行,吾声。本义列队行进的样子) 旧时官署之称 诸州县长官在公衙亦准此。--张昭远《旧唐书·仪卫志》 衙,衙府也。--《广韵》 衙门,本牙门之讹,《周礼》谓之旌门,郑氏司常注所云,巡狩兵车之会,皆建太常是也,其旗两边刻绘如牙状,故亦曰牙旗,后时因谓营门曰雅门。--《陔余丛考》 每日衙门虚寂,无复诉讼者。--《北齐书·宋世良传》 又如衙头(金人军队的统帅部);衙职(官衙中的职役);衙庭(官署的庭堂);衙堂(官署的大堂);衙里(衙署内);衙子(在衙门中当差的人) 排 衙yá衙门，旧时称官吏办事的地方官府～门。 衙yú 1.行貌。参见"衙衙"。 衙…
Eng
- CC-CEDICT surname Ya
- CC-CEDICT office|yamen 衙門|衙门
Nguồn gốc
overlaid
Khang Hy
【唐韻】五加切【集韻】【韻會】牛加切，𠀤音牙。【廣韻】衙府。【類篇】古者軍行有衙，尊者所在，後人因以所治爲衙。 又【玉篇】衙。參也。【篇海】早晚衙集也。 又【唐書·儀衞志】唐制，天子居曰衙。 又地名。【史記·秦本紀註】《地理志》，馮翊有衙縣。 又姓。【通志·氏族略】衙氏，嬴姓，秦穆公子食采于衙，因氏焉。漢有長平令衙卿。【晉書·惠帝紀】河閒王顒遣將衙博擊李特于蜀。 又【廣韻】語居切，音魚。衙衙，行貌。【宋玉·九辨】導飛廉之衙衙。 又【玉篇】疎遠貌。 又【韻補】牛何切，叶音俄。【韓愈詩】頷頭可其奏，送以紫玉珂。詆欺劉天子，正晝溺殿衙。終篇並用歌韻。 又【集韻】偶舉切，音語。義同。 又牛據切，音御。同禦，止也。 又【正字通】入禡韻，音迓。與迓同。
Thuyết Văn
衙衙、 行皃。 从行。吾聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
依廣韵九魚補二字。 九辯。導飛廉之衙衙。王注。風伯次且而埽塵也。按衙衙是行列之意。後人因以所治爲衙。 魚舉切。又音牙。五部。
【衙】(nha) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 行 (hàng) | Thanh phù (聲符): 吾 (ngo) Phiên thiết: 魚舉切 → ngư + cử Nghĩa: 衙衙、行皃。 từ 行。吾 thanh。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư