覆

fòuphụcNôm phức

Hán Việt: phục · Pinyin: fòu · Nôm: phức

Tổng quan

Lại. Đã đi rồi trở lại gọi là phục

Pinyin
fòu
Hán Việt
phục
Âm Nôm
phức
Chú âm
ㄈㄨˋ
Unicode
U+8986
Bộ thủ
襾
Số nét
18
Cấu trúc
top-bottom
Thương Hiệt
MWHOE

覆亡 · 覆信 · 覆压 · 覆叠 · 覆命 · 覆器 · 覆囘 · 覆墓

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinfù
Hán Việtphúc
Âm Nômphủ
Quảng Đôngfau6
Mân Namhok
Nhật BảnOOU
Hàn Quốc복
Chú âmㄈㄨˋ
Hán ngữ Trung cổbiuh
Baxter-Sagartpʰ(r)uk-s
Hán ngữ Thượng cổpʰ(r)uk-s
Phản thiết扶富切
Thanh mẫu奉

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Lật lại. Kẻ nào hay giở giáo gọi là kẻ phản phúc vô thường [反覆無常]. Nguyễn Trãi [阮廌] : Phúc chu thủy tín dân do thủy [覆舟始信民猶水] (Quan hải [關海]) Thuyền lật mới tin dân như nước. Ý nói nhà cầm vận nước cần được lòng dân ủng hộ. Nghiêng đổ. Như tiền xa chi phúc, hậu xa chi giám [前車之覆後車之鑒] cái vết xe trước đổ, là cái gương cho xe sau coi. Thua. Như toàn quân phúc một [全軍覆沒] cả cánh quân thua chết hết. Xét kỹ. Như phúc thí [覆試] xét thi lại cho tường, phúc tra [覆查] tra xét lại cho kĩ. Lại. Như phúc tín [覆信] viết thư trả lời lại. Cũng như chữ phúc [復]. Một âm là phú. Che trùm, ấp. Như thiên phú địa…

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm phú phú cái (làm mái che); phú diệt (đánh đổ) [Eng: lean-to; to topple]
  • Giản Dị Hán Nôm phủ [Eng: cover; tip over; return; reply]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] bị hậu phú thủ đằm thân thấy hiệu

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.翻倒、傾倒。如：「翻覆」、「水可載舟，亦可覆舟。」《論語．子罕》：「雖覆一簣，進，吾往也。」《漢書．卷四八．賈誼傳》：「前車覆，後車誡。」 2.反轉。如：「反覆無常」、「翻來覆去」。唐．杜甫〈貧交行〉：「翻手作雲覆手雨，紛紛輕薄何須數。」 3.毀滅、消滅。如：「傾覆」、「顛覆」。《論語．陽貨》：「惡鄭聲之亂雅樂也，惡利口之覆邦家者。」《新唐書．卷一三六．列傳．李光弼》：「光弼用兵，謀定而後戰，能以少覆眾。」 4.回答。通「復」。如：「答覆」、「覆信」。《文明小史》第二九回：「這時逢瓜代回國，到京覆命，請假修墓來的。」 5.審察、詳察。《舊唐書．卷一一○．列傳．鄧景山》：「以鎮撫紀綱為己任，檢覆軍吏隱沒者。」 6.遮蓋、掩蔽。如：「覆蓋」。《莊子．德充符》：「夫天無不覆，地無不載。」《聊齋志異．卷五．陽武侯》：「見舍上鴉鵲群集，競以翼覆漏處。」 7.埋伏、襲擊。《左傳．桓公十二年》：「楚人坐其北門，而覆諸山下。」《魏書．卷八九．酷吏列傳．李洪之》：「乃夜密遣騎分部覆諸要路，有犯禁者，輒捉送州。」 8.反而。《詩經．小雅．節南山》：「不懲其心，覆怨其正。」 [副] 重、再。通「複」。如：「重覆」。《後漢書．卷四○．班彪列傳下》：「亦以寵靈文武，貽燕後昆，覆以懿鑠，豈其為身而有顓辭也？」《老殘遊記》第一七回：「宮保只有派白太尊覆審的話，並沒有叫閣下回省的示諭，此案未了…

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 覆〈动〉 (形声。覆盖,復声。本义翻转,倾覆) 同本义 见若覆夏屋者矣。--《礼记·檀弓》。注谓茨瓦也。” 载舟覆舟,所宜深慎。--唐·魏征《谏太宗十思疏》 覆舟斟寻。--《楚辞·天问》 覆杯水于坳堂之上。--《庄子·逍遥游》 虽天地覆坠。--《庄子·德充符》 前车覆,后车诫。--《汉书·贾谊传》 又如覆盆(翻扣的盆子。比喻蒙冤不能辩白); 覆手(把手反转过来。比喻事情容易办到); 覆杯(倒置的杯子; 倾杯畅饮); 覆水(已倒出的水。喻事已成定局); 覆篑(倒一筐土); 覆醢 (倒去肉酱); 覆酱烧薪(极言著作无价值 覆 fù ⒈翻，倒过来天翻地～。水则载舟，水则～舟。 ⒉遮盖，蒙上～盖。天～地载。 ⒊同"复 ⒈ ⒉"。 ⒋ 【覆灭】全部被消灭全军～灭。 ⒌ 【覆没】指翻船沉没。〈引〉全部被消灭敌舰～没于大海中。 ⒍ 【覆辙】翻车地方，留下的车轮痕迹。〈引〉教训不要重蹈～辙。 ⒎ 【颠覆】车翻倒。〈喻〉用阴谋手段推翻合法政府。也指政权垮台。

Eng

  • CC-CEDICT variant of 復, 复[fu4], to reply to a letter
  • CC-CEDICT to cover, to overflow, to overturn, to capsize
  • JMdict concealment (of one's vices)
  • JMdict veil
  • JMdict cover
  • JMdict overturning
  • JMdict toppling

ja

  • JMdict 覆（ふく）

Nguồn gốc

top-bottom

Khang Hy

【唐韻】芳福切【集韻】【韻會】芳六切，𠀤音蝮。【玉篇】反覆也。【詩·小雅】不懲其心，覆怨是正。【禮·月令】季春，命舟牧覆舟，五覆五反，乃告舟備具于天子。 又倒也。【易·鼎卦】鼎折足，覆公餗。【書·胤征】顚覆厥德。 又敗也。【中庸】傾者覆之。【綱目集覽】覆，軍敗也。 又中覆。【前漢·馮唐傳】賞賜決于外，不從中覆也。【註】覆謂覆白之也。 又射覆。【前漢·東方朔傳】上嘗使諸數家射覆。【註】于覆器之下而置諸物，令暗射之，故云射覆。 又與復同。【易·乾卦】終日乾乾，反復道也。 又【集韻】方六切，音福。審也。【周禮·冬官考工記註】詳察曰覆。【唐書·鄧景山傳】檢覆私隱。 又【廣韻】敷救切，音與宥韻副同。【說文】蓋也。【詩·大雅】鳥覆翼之。【禮·檀弓】見若覆夏屋者矣。 又扶富切，浮去聲。伏兵曰覆。【左傳·隱九年】君爲三覆以待之。 又【類篇】匹北切，音𠣾。義同。 又【韻補】筆力切，叶音逼。【班固·西都賦】草木塗地，山淵反覆。蹂躪其十二三，乃拗怒而少息。

Thuyết Văn

覂也。 从襾。復聲。 一曰葢也。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

反也。覆覂反三字雙聲。又部反下曰。覆也。反覆者、倒易其上下。如从冂而反之爲也。覆與復義相通。復者、往來也。 此舉形聲包會意。芳福切。三部。 此別一義。艸部曰。葢者、苫也。苫者、葢也。上文云。冖者、覆也。皆此義。古本與上義同一音。南音乃別此義爲救切。

【覆】(phúc) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 襾 (á) , Thanh phù (聲符): 復 (phục) Phiên thiết: 芳福切 → phương + phúc Nghĩa: 覂 vậy。 từ 襾。復 thanh。 Một thuyết khác: 葢 vậy。

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 䨱 · 覄 · 复 · 复 · 復 · 复