解
giải
Hán Việt: giải · Pinyin: jiě
Tổng quan
Âm Nôm: giãi Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jiě |
|---|---|
| Hán Việt | giải |
| Quảng Đông | gaai2 |
| Mân Nam | kái |
| Nhật Bản | TOKU |
| Hàn Quốc | 해 |
| Chú âm | ㄐㄧㄝˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | ghreh |
| Baxter-Sagart | kˤreʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | kˤreʔ |
| Phản thiết | 古隘切 |
| Thanh mẫu | 見 |
| Vận | 蟹 |
| Đẳng | 2 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Bửa ra, mổ ra. Dùng cưa xẻ gỗ ra gọi là {giải mộc} [解木]. Mổ xẻ người để chữa bệnh gọi là {giải phẩu} [解剖]. Cởi ra. Như {cố kết bất giải} [固結不解] quấn chặt không cởi ra được. Tiêu tan mối thù oán cũng gọi là {giải}. Như {khuyến giải} [勸解] khuyên giải, {hòa giải} [和解] giải hòa, v.v.…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm giãi giãi bầy [Eng: to make know one's feelongs]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: giãi Xuất hiện 10 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: giãi Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: giãi Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.分割、剖分。如：「解剖」。《左傳．宣公四年》：「宰夫將解黿。」《莊子．養生主》：「庖丁為文惠君解牛。」 2.分裂、分散。如：「瓦解」、「溶解」、「難分難解」。 3.打開、鬆開、鬆脫。如：「解扣子」、「解開繩子」、「寬衣解帶」。 4.免除、消除。如：「解圍」、「解悶」、「解救」、「解渴」、「調解」。《戰國策．趙策三》：「所貴於天下之士者，為人排患、釋難、解紛亂而無所取也。」 5.陳述、說明。如：「講解」、「解釋」、「辯解」。 6.曉悟、明白、清楚。如：「理解」、「了解」、「費解」、「大惑不解」。 7.排出汗水或大小便。如：「小解」。漢．王充《論…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 解 (会意。从刀,从牛,从角。表示用刀把牛角剖开。本义分解牛,后泛指剖开) 同本义 解,判也,从刀,判牛角。--《说文》 鹿角解。--《吕氏春秋·仲夏》 皆众理解也。--《汉书·贾谊传》 解牛之时。--《庄子·养生主》 所解数千。 磔然已解。 四肢解尽。--清·方苞《狱中杂记》 又如解腕(断腕);解手刀(随身携带的小佩刀。又称解腕尖刀);解角(锯取鹿角);解破(解剖) 解体,离散 解,散也。--《广雅》 恐天下解也。--《汉书》 又如土崩瓦解;解札(裘毛败坏散落);解泽(散布恩泽);解落(散落分 解（觧）jiě ⒈剖开，分割病理尸体～剖。庖丁～牛。 ⒉分…
Eng
- CC-CEDICT surname Xie
- CC-CEDICT to divide|to break up|to split|to separate|to dissolve|to solve|to melt|to remove|to untie|to loosen|to open|to emancipate|to explain|to understand|to know|a solution|a dissection
- CC-CEDICT to transport under guard
ja
- JMdict solution (of an equation, inequality, etc.)|root (e.g. of a polynomial)|solution (to a given problem)|answer|explanation
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【正韻】佳買切【集韻】【韻會】舉嶰切，𠀤皆上聲。【說文】判也。从刀判牛角。【莊子·養生主】庖丁解牛。【左傳·宣四年】宰夫解黿。【前漢·𨻰湯傳】支解人民。【註】謂解𢧵其四支也。 又【博雅】散也。【玉篇】緩也。【易·解卦註】解，難之散也。【正義】解有兩音，一古買反，謂解難之初。一諧買反，謂旣解之後。故序卦云：解者，緩也。險難解釋，物情舒緩，故爲解也。【前漢·張耳𨻰餘傳】今獨王𨻰，恐天下解也。【註】謂離散其心也。 又【玉篇】釋也。【儀禮·大射禮·解綱註】解，猶釋也。【文心雕龍】百官詢事，則有關刺解諜。解者，釋也。解釋結滯，徵事以對也。 又【廣韻】脫也。【禮·曲禮】解屨不敢當階。 又【博雅】說也。【史記·封禪書】船交海中，皆以風爲解。【註】皆自解說，遇風不至也。 又【廣韻】講也。一曰釋詁也。【禮·經解疏】解者，分析之名。 又樂曲解。【古今樂錄】傖歌以一句爲一解，中國以一章爲一解。王僧䖍啓云：古曰章，今曰解。解有多少，當是先詩而後聲也。 又【字彙補】削也。【魯語】晉文公解曹地，以分諸侯。 又止也。【前漢·五行志】歸獄不解，兹謂追非。 又開也。【後漢·耿純傳贊】嚴城解扉。 又達也。【莊子·秋水篇】無南無北，奭然四解。 又解構，猶閒構也。【後漢·隗囂傳】勿用傍人解構之言。又猶會合煩辱也。【淮南子·俶眞訓】孰肯解構人閒之事，以物煩其性命乎。 又道家有尸解術。【史記·封禪書】爲方僊道，形解銷化。【集解】尸解也。【問奇集】《金壷字考》攺音假，非。又梵言目帝羅，此雲解脫。荆溪淨名記，若正用功，解可作古買切。功成日，解應作戸買切。强分二音，亦非。 又解解，戟多之貌。【揚子·太𤣥經】次七：何戟解解遘。 又【集韻】【韻會】下買切【正韻】胡買切，𠀤音蟹。義同。 又【增韻】物自解散也。【孔安國·尚書序】逃難解散。【註】解音蟹。 又【廣韻】曉也。【禮·學記】相說以解。【註】解物爲解，自解釋爲解，是相證而曉解也。【魏志·賈詡傳】太祖與韓遂、馬超戰渭南，問計於詡。對曰：離之而已。太祖曰：解。【註】謂曉悟也。 又【博雅】跡也。【爾雅·釋獸】𪊽，其跡解。【註】其跡名解。 又地名。【左傳·昭二十二年】王師軍於解。【註】洛陽西南有大解、小解。又【史記·甘茂傳】今公與楚解口地。【索隱】秦地名。【正義】解口，猶開口也。 又州縣名。【一統志】春秋爲晉之解梁城，戰國屬魏，漢爲解縣，屬河東郡，五代漢始置解州，治解縣，元屬平陽路，明因之。 又姓。【廣韻】自唐叔虞食邑于解，後因氏。又複姓。【姓苑】北魏有解枇氏，後攺爲解氏。 又【說文】解廌，獸也。【史記·司馬相如傳】弄解豸。【註】解豸，似鹿，一角，一名神羊。古者決訟，令觸不直者。唐御史法冠，一名解廌冠，取其能觸邪也。【晉書·輿服志】作獬豸。【王充·論…
Thuyết Văn
判也。从刀判牛角。 一曰解𢊁、 獸也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
㑹意。佳買切。又戸賣切。十六部。 逗。曡韵字。 見𢊁部。按大玄、論衡觟䚦。解𢊁字之假借也。四字皆在十六部。
【解】 (giải ⟨giới|giái⟩) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Giả tá — Từ: 刀判牛角 (đao phán ngưu giác) Phiên thiết: Giai mãi thiết Thượng tự: 佳 (giai) | Hạ tự: 買 (mãi) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'ê' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → hỏi Suy luận: kể (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: phán (Lìa rẽ. Như {phán du) vậy Một thuyết khác: 解𢊁、獸也
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 觧 · 𦴘 · 觧 · 觧