諦

Nghĩa

Việt

• Thiều Chửu Xét kỹ, rõ. Như đế thị [諦視] coi kỹ càng. Chữ nhà Phật dùng như nghĩa chữ chân ngôn [真言]. Như tham thấu lẽ thiền gọi là đắc diệu đế [得妙諦] được phép rất mầu. Nhà Phật nói đời người là khổ, đúng là khổ, thế là khổ đế [苦諦]. Sở dĩ phải khổ là vì trước đã làm nhiều nhân xấu như tham lam, giận dữ, ngu si nó gom góp lại thành các nỗi khổ, thế là tập đế [集諦]. Muốn cho khỏi khổ, cần phải tới cõi Niết bàn tịch diệt, không còn một tí gì là khổ, thế là diệt đế [滅諦]. Muốn được tới cõi Niết bàn, cần phải tu đạo, thế là đạo đế [道諦], bốn điều này đúng thực không sai, nên gọi là tứ đế [四諦]. Một âm là đề. Khóc…

Nôm

• Giản Dị Hán Nôm đế đế thính (lắng nghe) [Eng: to listen]

Taiwan

• MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 道理、義理。如：「妙諦」、「真諦」。 [副] 仔細、詳細。如：「諦視」、「凝神諦聽」。《三國志．卷一六．杜畿傳》：「民嘗辭訟，有相告者，畿親見為陳大義，遣令歸諦思之，若意有所不盡，更來詣府。」 [動] 詳審、細察。《關尹子．九藥》：「諦毫末者不見天地之大，審小音者不聞雷霆之聲。」《新唐書．卷一○六．劉祥道傳》：「日薄事叢，有司不及研諦。」

Eng

• CC-CEDICT to examine, truth (Buddhism)
• JMdict satya
• JMdict truth

ja

• JMdict 諦（たい）