讪
sanNôm xôn
Hán Việt: san · Pinyin: shàn · Nôm: xôn
Tổng quan
Chê, quở trách, kẻ dưới chê người trên gọi là san. Như san tiếu [訕笑] chê cười. Có khi đọc là sán
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | shàn |
|---|---|
| Hán Việt | san |
| Âm Nôm | sán |
| Quảng Đông | saan3 |
| Chú âm | ㄕㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | sran |
| Phản thiết | 師姦切 |
| Thanh mẫu | 生 |
| Vận | 刪 |
| Đẳng | 2 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 訕
- Thiều Chửu Chê, quở trách, kẻ dưới chê người trên gọi là san. Như san tiếu [訕笑] chê cười. Có khi đọc là sán
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm sán sán tiếu (chế nhạo) [Eng: to mock at]
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 讪 (形声。从言,山声。本义毁谤) 同本义 讪,谤也。与姗略同。--《说文》 讪,诽毁也。--《苍颉篇》 恶居下流而讪上者。--《论语》 居下而讪上,处贫而非富。--《盐铁论·地广》 有谏而无讪。--《礼记·少仪》 又如讪上(毁谤在上位的人); 讪议(毁谤议论); 讪刺(毁谤讽刺) 讥刺,挖苦 见朝廷有所任使,非其资序,则相议而讪之。--王安石《上仁宗皇帝言事书》 偏加些恶谑毒讪。--清·孔尚任《桃花扇》 又如讪人(让人下不了台; 小看人); 讪语(说讽剌话); 讪嘴(斗嘴); 讪侮(讥笑轻侮); 讪诮( 讪shàn ⒈讥笑，诽谤～笑。～言。 ⒉难为情，不好意思的样子搭～。她～～地回家了。
Eng
- CC-CEDICT to mock, to ridicule, to slander
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【廣韻】【集韻】【類篇】【韻會】【正韻】𠀤所晏切，刪去聲。【說文】謗也。从言山聲。【玉篇】毀語也。【禮·少儀】爲人臣下者，有諫而無訕。【論語】惡居下流而訕上者。【關尹子·九藥篇】不可以訕謗德已。【揚子·法言】妄譽，仁之賊也。妄毀，義之賊也。賊仁近鄕原，賊義近鄕訕。 又【廣韻】所姦切【正韻】師姦切，𠀤音刪。又【集韻】師閒切，音山。義𠀤同。 又叶輸旃切，音羶。【三略軍讖】同位相訕，是謂亂源。 又叶所戰切，音扇。【歐陽修·讀書詩】何時乞殘體，萬一免罪譴。信哉蠹書魚，韓子語非訕。 又【正字通】亦作𧧚。【字彙補】譌作𧧪，非。
Thuyết Văn
謗也。 从言。山聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
論語。惡居下而訕上者。訕與女部姗、誹也音義同。 所晏切。十四部。
【訕】 (san ⟨sán⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 言 (ngôn) , Thanh phù (聲符): 山 (sơn) Phiên thiết: Sở yến thiết Thượng tự: 所 (sở) , Hạ tự: 晏 (yến) Trung cổ thanh mẫu: 生母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 's' + vận mẫu 'an' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: sán (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: báng (Chê bai) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 䚲 · 𧧚 · 𧧪 · 讪 · 赸 · 讪 · 訕 · 讪 · 訕