谷

gǔcốcNôm cốc

Hán Việt: cốc · Pinyin: gǔ · Nôm: cốc

Tổng quan

Lúa, loài thực vật dùng để ăn. Như lúa tẻ lúa nếp đều gọi là cốc. Ngũ cốc [五穀] năm thứ cốc : đạo, thử, tắc, mạch, thục [稻黍稷麥菽] lúa gié, lúa nếp, lúa tắc,…

Pinyin
gǔ
Hán Việt
cốc
Âm Nôm
cốc
Chú âm
ㄍㄨˇ
Unicode
U+8C37
Số nét
7
Cấu trúc
top-bottom
Phồn thể
穀
Giản thể
谷
Thương Hiệt
COR

谷仓 · 谷口 · 谷地 · 谷坊 · 谷城 · 谷壳 · 谷子 · 谷底

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyingǔ
Hán Việtcốc
Âm Nômgóc
Quảng Đôngguk1
Mân Namkok
Nhật BảnTANI
Hàn Quốc곡
Chú âmㄍㄨˇ
Hán ngữ Trung cổkuk
Baxter-Sagart[k]ˤok
Hán ngữ Thượng cổ[k]ˤok
Phản thiết古祿切
Thanh mẫu見
Vận屋
Đẳng1

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Lũng, suối, dòng nước chảy giữa hai trái núi gọi là cốc. Như ẩm cốc [飲谷] uống nước khe suối, nghĩa bóng chỉ sự ở ẩn. Hang, núi có chỗ thủng hỏm vào gọi là cốc. Như sơn cốc [山谷] hang núi. Cùng đường. Như Kinh Thi nói tiến thoái duy cốc [進退維谷] (Tang nhu [桑柔]) tiến thoái đều cùng đường. Một âm là lộc. Lộc lãi [谷蠡] một danh hiệu phong sắc cho các chư hầu Hung nô. Lại một âm là dục. Nước Đột Dục Hồn [吐谷渾]. Giản thể của chữ [穀]

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm hốc [Eng: valley, gorge, ravine]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) cốc cốc vũ; ngũ cốc [Eng: grain rain (6th solar term)]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] đấng phàm chẳng cốc thác mình
  • Bảng Tra Chữ Nôm góc góc bánh; góc cạnh, góc vuông [Eng: a part of a cake; aspects, right angle]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cốc Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: cốc Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.兩山間的水道或低地。如：「山谷」、「河谷」。《墨子．節用中》：「為大川廣谷之不可濟，於是利為舟楫。」《三國演義》第九○回：「孔明棄車步行。忽到一山，望見一谷，形如長蛇，皆危峭石壁，並無樹木。」 2.窮困。《詩經．大雅．桑柔》：「人亦有言，進退維谷。」 3.姓。如漢代有谷吉。 4.二一四部首之一。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 谷〈名〉 (会意。甲骨文字形,上面的部分象水形而不全,表示刚从山中出洞而尚未成流的泉脉; 下面象谷口。谷”是汉字部首之一。本义两山之间狭长而有出口的低地,往往包含一个流 域) 同本义 水注豨曰谷。--《尔雅·释水》 无障谷。--《公羊传·僖公三年》 川谷径复。--《楚辞·招魂》 含豨怀谷。--《文选·左思·蜀都赋》 当余之从师也,负箧曳屣,行深山巨谷中。--明·宋濂《送东阳马生序》 又如向斜谷; 裂谷; 山谷; 河谷; 峡谷; 幽谷; 谷口(两山之间的入口); 谷水(山谷的水) 两山之间的水流 泉出通川为谷 谷（穣）gǔ ⒈庄稼和粮食的总称种～。～物。～贵饿农。～贱伤农。 ⒉北方称粟为"谷子"（小米）。 ⒊南方称稻（子）为"谷子"稻～。糯～子。打～机。 ⒋两山之间的夹区或流水道山～∮～。山林川～美。〈喻〉困境进退维～（进或退，都是困境）。 ⒌见yù、lù。榖gǔ榖树，也叫"构"或"楮"。落叶乔木，花淡绿色，果实红色。树皮纤维可以造纸。 谷yù ⒈ 谷gòu 1.小孩。 2.古代楚语谓乳。

Eng

  • CC-CEDICT grain, corn
  • CC-CEDICT surname Gu
  • CC-CEDICT valley
  • JMdict valley
  • JMdict ravine
  • JMdict gorge
  • JMdict canyon

ja

  • JMdict 谷（たに）

other

  • Nguồn khác Cái gốc phần thân gần gốc cây. 谷枚欥漣𪽖𫠯稼 Cốc mười hất lìn nà lồng chả (L.C.) Thân gốc mai đem làm máng dẫn nước về ruộng mạ. 三千叭𪢱谷 Sam xiên khảu thư cốc (C.K.) Ba nghìn quân then vào giữ lấy gốc cây, điểu khiển hướng nó đồ. 𪣅㓜𡉾埔谷 Si au tôm pủ cốc (H.L.) Thi nhau lấy đất về đấp vào gốc cây
  • Nguồn khác Cái gốc. 抒谷𣛠双域降垱 Từ cốc mạy soong vảc xảng tàng (Kh.Q.) Dừng chân ở gốc cây hai bên đường

Nguồn gốc

top-bottom

Khang Hy

【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤古祿切，音谷。【說文】續也。百穀之總名。从禾，㱿聲。【長箋】穀有穅秕，故从㱿。【書·洪範】百穀用成。【禮·月令】孟秋農乃登穀。【周禮·天官·大宰】三農生九穀。【註】鄭司農云：九穀，黍，稷，秫，稻，麻，大小豆，大小麥。一說九穀無秫大麥，而有粱苽。又【天官膳夫】食用六穀。【註】黍，稷，粱，麥，苽，稌。又【天官疾醫】五穀養其病。【註】麻，黍，稷，麥，豆。【酉陽雜俎】九穀，黍稷稻粱，三豆二麥。【爾雅翼】梁者，黍稷之總名。稻者，漑種之總名。菽者，衆豆之總名。三穀各二十種，爲六十，蔬果之屬，助穀各二十種，凡百穀。又【星經】八穀星，主黍，稷，稻，粱，麻，菽，麥，烏麻，星明則俱熟。 又【爾雅·釋詁】穀，善也。【書·洪範】旣富方穀。【詩·𨻰風】穀旦于差。【禮·曲禮】自稱曰不穀。【註】謙稱。 又生也。【詩·王風】穀則異室。【註】穀，生也。 又【爾雅·釋言】穀，祿也。【詩·小雅】俾爾戩穀。【註】穀，祿也。 又養也。【詩·小雅】以穀我士女。【戰國策】求百姓之饑寒者收穀之。 又孺子曰穀。【荀子·禮論篇】臧穀猶且羞之。 又國名。【春秋·桓七年】穀伯綏來朝。【註】穀國在南鄕築陽縣北。 又水名。【周語】穀洛鬭。 又【揚子·方言】螳螂，齊杞以東謂之馬穀。 又姓。又穀梁，複姓。 又【集韻】居𠋫切，音冓。祿也。【論語】不至於穀。皇侃讀。 又楚地名。【左傳·僖二十八年】連穀。【陸德明·音義】胡木切，音斛。 又與谷同。【前漢·王莽傳】穀風迅疾，從東北來。 又與告通。【禮·檀弓】齊穀王姬之喪。【註】穀，當爲告，聲之譌。 又叶訖力切。【六韜】紛紛渺渺，好色無極。吾觀其野，草菅勝穀。 又叶工洛切。【詩·小雅】俶載南畝，播厥百穀。旣庭且碩，曾孫是若。 又與㝅同。【左傳·宣四年】楚人謂乳穀，謂虎於菟。【集韻】或从米作糓。

Thuyết Văn

續也。 百穀之總名也。 从禾。𣪊聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

此篆體依五經文字木部正。 穀與粟同義。引伸爲善也。釋詁、毛傳皆曰。穀、善也。又大雅傳曰。穀、祿也。 周禮太宰言九穀。鄭云。黍、稷、稻、粱、麻、大小豆、小麥、苽也。膳夫。食用六穀。先鄭云。稌、黍、稷、粱、麥、苽也。疾醫言五穀。鄭曰。麻、黍、稷、麥、豆也。詩、書言百穀。種類繁多。約舉兼晐之詞也。惟禾黍爲嘉穀。李善引辥君韓詩章句曰。穀類非一。故言百也。 𣪊者、今之殼字。穀必有稃甲。此以形聲包會意也。古祿切。三部。

【穀】 (cốc ⟨lộc, dục⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 禾 (hòa (Lúa)) Phiên thiết: Cổ lộc thiết Thượng tự: 古 (cổ) , Hạ tự: 祿 (lộc) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'c' + vận mẫu 'uc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: cúc (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: tục (Liền nối) vậy。 bách (Trăm.) cốc (Lúa) chi (Chưng) tổng (Góp) danh (Danh) vậy

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 榖 · 谷 · 糓 · 㯏 · 䅽 · 𠔌 · 𡵾 · 𣖫 · 𣫗 · 𥝻 · 𥞤 · 𥡛