豸

Nghĩa

Việt

• Thiều Chửu Loài bò sát, loài sâu không có chân gọi là trĩ [豸], sâu có chân gọi là trùng [虫]. Giải được. Như Tả truyện [左傳] nói Sử Khước tử sính kỳ chí, thứ hữu trĩ hồ [使郤子逞其志，庶有豸乎] để cho Khước tử nó thích chí, ngõ hầu mới giải được mối họa chăng. Một âm là trại. Giải trại [獬豸] con dê thần

Nôm

• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển giãi 豸 ◎ (trãi, trĩ). Ngữ tố này đều xuất hiện trong câu thơ sáu chữ. Kiểu tái lập: *?jaj⁴ (*a- giãi). Xét “giãi” (với *?j-) chuẩn đối với “treo” (với *kl-) và “trầm” (*tr-). Về *?j-, xin tham khảo HT Ngọ (1999: 58, 61, 111, 114, 115) và Shimizu Masaaki (2002: 768). đgt. <từ cổ> phơi ra, trải ra. Tuyết sóc treo, cây điểm phấn, quỹ đông giãi nguyệt in câu. (Ngôn chí 14.4, 21.3)‖ Hang thỏ trầm tăm Hải Nhược, nhà giao giãi bóng thiềm cung. (Thuỷ thiên nhất sắc 213.4)
• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển trại 豸 ◎ Phật Thuyết ghi 賴 lại tại vị trí dõi người dỗ thốt, trốn đi nước khác, *tlại lời áng nạ, xa nhà đi nước khác< 被人誘引逃竄他鄉違背爺娘離家別慣 (19a9), kiểu tái lập: *tlai [xem thêm TT Dương 2013b]. Phiên khác: trễ: chểnh mảng, trễ nải (TVG, ĐDA). Nay theo Schneider. đgt. <từ cổ> không làm theo, làm trái. Bui có một niềm chăng nỡ trại, đạo làm con miễn đạo làm tôi. (Ngôn chí 2.7)‖ Trung cần há nỡ trại cân xưng. (Bảo kính 188.1). Dõi người dỗ thốt, trốn đi nước khác, trại lời áng nạ, xa nhà đi nước khác. (Phật Thuyết 19a)
• Giản Dị Hán Nôm sải sãi (bộ gốc, còn âm đọc là trãi) [Eng: radical]
• Giản Dị Hán Nôm trĩ trĩ (côn trùng không chân) [Eng: insect without leg]
• Giản Dị Hán Nôm chải bơi chải (bơi đua, đua thuyền) [Eng: KangXi radical 153; legless insects; in 獬豸, a legendary beast]
• Giản Dị Hán Nôm giại giại (tấm phên trước hè ban ngày chống lên, ban đêm cụp xuống) [Eng: KangXi radical 153; legless insects; in 獬豸, a legendary beast]
• Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) trại nói trại đi [Eng: to reduce seriousness of word]
• Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] kêu rêu duệ dại chảy rông khôn hàn
• Bảng Tra Chữ Nôm giãi giãi giàu, giãi nắng [Eng: be exposed, exposed to the sunlight]
• Bảng Tra Chữ Nôm giải con giải (tên một loại rùa lớn) [Eng: type of big turtle]
• Bảng Tra Chữ Nôm trãi trãi (côn trùng) [Eng: KangXi radical 153; legless insects; in 獬豸, a legendary beast]
• Bảng Tra Chữ Nôm trải trải ra [Eng: KangXi radical 153; legless insects; in 獬豸, a legendary beast]
• Bảng Tra Chữ Nôm trễ trễ nải [Eng: sluggish, tardy]
• Bảng Tra Chữ Nôm chạy chạy giặc; chạy chọt; chạy chữa [Eng: to evacuate from the combat zone; solicit; to treat medically with every possible means]

Taiwan

• MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.爬蟲類的總稱。《說文解字．豸部》：「豸，獸長脊，行豸豸然，欲有所司殺形。」 2.參見「獬豸」條。 3.辦法。《左傳．宣公十七年》：「使郤逞其志，庶有豸乎！」 4.二一四部首之一。

Mainland

• Tân Hoa Tự Điển 豸 本指长脊兽,如猫、虎之类。引申为无脚的虫,体多长,如蚯蚓之类 有足谓之虫,无足谓之豸。--《尔雅》 又如豸豸(兽背隆长的样子) 豸 通解”。解决 使子逞其志,庶有豸乎。--《左传》 豸 zhì ⒈〈古〉指没有脚的虫子有足谓之虫，无足谓之～。 ⒉

Eng

• CC-CEDICT worm-like invertebrate, mythical animal (see 獬豸[xie4 zhi4]), radical in Chinese characters (Kangxi radical 153)