賁
bí
Hán Việt: bí · Pinyin: bēn
Tổng quan
họ [Ben1] mạnh mẽ sáng
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | bēn |
|---|---|
| Hán Việt | bí |
| Quảng Đông | ban1 |
| Nhật Bản | KAZARU |
| Hàn Quốc | 분 |
| Chú âm | ㄅㄣˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | byoi |
| Baxter-Sagart | pˤur |
| Hán ngữ Thượng cổ | pˤur |
| Phản thiết | 孚袁切 |
| Thanh mẫu | 敷 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Rực rỡ, sáng sủa. Như trong thơ từ thường dùng chữ {bí lâm} [賁臨] nghĩa là ngài hạ cố tới nhà tôi thì nhà tôi được rạng rỡ thêm. Tô Mạn Thù [蘇曼殊] : {Thỉnh đại sư bí lâm thư trai tiện phạn} [請大師賁臨書齋便飯] (Đoạn hồng linh nhạn kí [斷鴻零雁記]) Kính mời Đại sư rời gót sang thư trai dùng cơm.…
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 富於勇力而行走迅速。《廣韻．平聲．魂韻》：「賁，勇也。」《墨子．備梯》：「令賁士、主將皆聽城鼓之音而出。」 [名] 1.參見「賁門」條。 2.姓。如春秋時魯國有賁浦。
Eng
- CC-CEDICT surname Ben
- CC-CEDICT energetic
- CC-CEDICT bright
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】彼義切【正韻】必轡切，𠀤音臂。【說文】飾也。【易·賁卦】山下有火，賁。【釋文】鄭云：變也。文飾之貌。王肅云：有文飾，黃白色。又【序卦】賁，飾也。又【雜卦傳】賁，無色也。【書·湯誥】賁若草木。【註】賁，飾也。【詩·小雅】賁然來思。 又【集韻】逋還切，音班。【易·賁卦·釋文】傅氏云：賁，古班字。文章貌。 又【集韻】符分切，音焚。【書·盤庚】用宏兹賁。【傳】宏、賁，皆大也。【詩·大雅】賁鼓維鏞。【傳】賁，大鼓也。 又【爾雅·釋魚】龜三足，賁。【疏】龜之三足者名賁。 又【廣韻】博昆切【集韻】【韻會】【正韻】逋昆切，𠀤音奔。【書·立政】綴衣虎賁。【傳】虎賁以勇力事王。【周禮·夏官·虎賁氏】掌先後王，而趨以卒伍。又【旅賁氏】掌執戈盾，夾王車而趨。【孟子】若是，則夫子過孟賁遠矣。【趙註】賁，勇士也。 又【集韻】父吻切。與憤同。【禮·樂記】粗厲、猛起、奮末、廣賁，之音作，而民剛毅。【註】賁，讀爲憤。憤，怒氣充實也。 又沸也。【穀梁傳·僖十年】覆酒於地而地賁。【註】賁，沸起也。【釋文】與瀵同。 又地名。【穀梁傳·昭五年】叔弓帥師，敗莒師于賁泉。【註】賁泉，魯地。扶粉反。 又【集韻】方問切，音糞。【禮·射義】賁軍之將。【註】賁讀爲僨，猶覆敗也。 又【集韻】力竹切，音六。賁渾，地名。【公羊傳·宣三年】楚子伐賁渾之戎。【釋文】賁，舊音六。【左傳】【穀梁傳】作陸。 又【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤符非切，音肥。姓也。【前漢·英布傳】中大夫賁赫。【後漢·光武紀】董憲將賁休。【註】前書賁赫，音肥，今姓音奔。 又【集韻】孚袁切，音翻。番禺。【山海經】作賁禺。
Thuyết Văn
飾也。 从貝。芔聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
易象傳曰。山下有火賁。序卦傳曰。賁、飾也。按古假賁爲奔。 彼義切。十五部。按亦音墳。亦音肥。文與微合韵冣近。
【賁】 (bí ⟨phần|bôn⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 貝 (buổi) | Thanh phù (聲符): 芔 (huỷ) Phiên thiết: Bỉ nghĩa thiết Thượng tự: 彼 (bỉ) | Hạ tự: 義 (nghĩa) Trung cổ thanh mẫu: 幫母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'b' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: bí (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: sức (Văn sức. Vật gì đã l) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
Dị thể: 贲 · 贲 · 贲