辰

chén thần

Hán Việt: thần · Pinyin: chén

Tổng quan

chi thứ 5: 7-9 giờ sáng, tháng 3 âm lịch (5 tháng 4 - 4 tháng 5), năm Thìn hướng la bàn cổ Trung Quốc: 120°

Pinyin
chén
Hán Việt
thần
Chú âm
ㄔㄣˊ
Unicode
U+8FB0
Bộ thủ
辰
Số nét
7
Cấu trúc
surround-upper-left
Thương Hiệt
MMMV

辰光 · 辰时 · 辰星 · 辰溪 · 辰砂 · 辰龙 · 辰1. · 辰2.

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinchén
Hán Việtthần
Quảng Đôngsan4
Mân Namsîn
Nhật BảnTATSU
Hàn Quốc신
Chú âmㄔㄣˊ
Hán ngữ Trung cổzjin
Baxter-Sagart[d]ər
Hán ngữ Thượng cổ[d]ər
Phản thiết丞眞切
Thanh mẫu常
Vận真
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Chi {Thần} (ta đọc là {Thìn}), chi thứ năm trong 12 chi. Từ bảy giờ sáng cho đến chín giờ sáng gọi là giờ {Thìn}. Một tiếng gọi gộp cả 12 chi. Ngày xưa lấy 12 chi ghi ngày, hết một hồi từ ngày tí cho đến ngày hợi gọi là {thiếp thần} [浹辰], vì thế nên ngày và giờ đều gọi là {thần}.…

Nôm

  • Bảng Tra Chữ Nôm thần tinh thần [Eng: spirit]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: thì Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: thì Xuất hiện 29 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.地支的第五位。 2.時辰名。約當上午七點到九點。 3.時運。《詩經．大雅．桑柔》：「我生不辰，逢天僤怒。」漢．鄭玄．箋：「辰，時也。」 4.時光、日子。如：「誕辰」、「忌辰」。漢．揚雄《法言．問明》：「辰乎辰，曷來之遲，去之速也！」明．湯顯祖《牡丹亭》第一○齣：「良辰美景奈何天，賞心樂事誰家院！」 5.日月星球的統稱。參見「星辰」條。 6.姓。如清代有辰泰。 7.二一四部首之一。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 辰 (象形。金文字形,是蛤蚌壳之类软体动物的形象,蜃”的本字◇经假借而产生了其他用法。本义;蛤蚌之类的软体动物) 同本义 辰,有身也。--《说文》 辰者,言万物之蜃也。--《史记·律书》 十二地支的第五位 在太岁纪年法中与天干相配用以纪年。如1976年为农历丙辰年 用以纪月,即农历三月 用以纪日 用以纪时,即午前七时至九时。如辰巳时(上午七时至十一时);辰牌(古代的一种报时工具;又指上午七时至十一时) 日、月、星的统称 时光;日子 辰 chén ①地支的第五位。 ②日、月、星的统称星～。 ③古代计时将一昼夜分为十二辰时～。 ④时光；日子生～、忌～。 【辰…

Eng

  • CC-CEDICT 5th earthly branch: 7-9 a.m., 3rd solar month (5th April-4th May), year of the Dragon|ancient Chinese compass point: 120°

ja

  • JMdict the Dragon (fifth sign of the Chinese zodiac)|hour of the Dragon (around 8am, 7-9am, or 8-10am)|east-southeast|third month of the lunar calendar

Nguồn gốc

surround-upper-left

Khang Hy

 〔古文〕：𠩟、𠨷、𨑄【唐韻】植鄰切【集韻】【韻會】【正韻】丞眞切，𠀤音晨。【說文】辰，震也。三月陽氣動，雷𩃓振，民農時也。【釋名】辰，伸也。物皆伸舒而出也。 又時也。【書·臯陶謨】撫于五辰。【註】謂五行之時也。 又日也。【左傳·成九年】浹辰之閒。【註】自子至亥，十二日也。 又歲名。【爾雅·釋天】太歲在辰曰執徐。 又三辰，日月星也。【左傳·桓二年】三辰旂旗。【疏】日照晝，月照夜，星運行于天，昏明遞匝，民得取其時節，故三者皆爲辰也。 又日月合宿謂之辰。【書·堯典】曆象，日月星辰。【註】辰，日月所交會之地也。 又北辰，天樞也。【爾雅·釋天】北極謂之北辰。【註】北極，天之中，以正四時。 又大辰，星名。【春秋·昭十七年】有星孛于大辰。【公羊傳】大辰者何，大火也。大火爲大辰，伐爲大辰，北辰亦爲大辰。【註】大火謂心星，伐爲參星。大火與伐所以示民時之早晚，天下所取正。北辰，北極天之中也，故皆謂之大辰。 又【爾雅·釋訓】不辰，不時也。【詩·大雅】我生不辰。又【小雅】我辰安在。 又叢辰，術家名。【史記·日者傳·叢辰註】猶今之以五行生尅擇日也。 又【韻會】州名。古沅陵郡，隋置辰州，以辰溪名。 又叶時連切，音禪。【韓愈詩】吾懸日與月，吾繫星與辰。叶先韻。 考證：〔【左傳·桓二年】三辰旂旗。【註】日照晝，月照夜，星運行于天，昏明遞匝〕 謹照原文註改疏。

Thuyết Văn

震也。三月昜气動。靁電振。民農時也。物皆生。 从乙匕。 匕象芒達。 厂聲。 辰、房星。天時也。 从二。二、古文上字。凡辰之屬皆从辰。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

震振古通用。振、奮也。律書曰。辰者、言萬物之蜄也。律曆志曰。振美於辰。釋名曰。辰、伸也。物皆伸舒而出也。季春之月。生氣方盛。陽氣發泄。句者畢出。萌者盡達。二月靁發聲。始電至。三月而大振動。豳風曰。四之日舉止。故曰民農時。 匕呼跨切。變也。此合二字會意。乙象春艸木冤曲而出。陰氣尙強。其山乙乙。至是月陽氣大盛。乙乙難出者始變化矣。 匕字依韵會補。芒達、芒者盡達也。 鉉等疑厂呼旱切、非聲。按厂之古音不可攷。文䰟與元寒音轉亦冣近也。今植鄰切。古音在十三部。 此將言从二。先說其故也。晶部曟字下曰。房星、爲民田時者。从晶、辰聲。或省作晨。此房星之字也。而此云辰、房星。辱下云。房星爲辰。田𠋫也。則字亦作辰。爾雅房心尾爲大辰是也。韋注周語曰。農祥、房星也。房星晨正、爲農事所瞻仰。故曰天時。引申之、凡時皆曰辰。釋訓云。不辰、不時也。房星高高在上。故从上。

【善】 (thiện ⟨thiến⟩) Nghĩa:

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𠂮 · 𠨱 · 𠨷 · 𠩟 · 𨑃 · 𨑄 · 𫝕 · 𮝾