达

dáđạtNôm thớt

Hán Việt: đạt · Pinyin: dá · Nôm: thớt

Tổng quan

Suốt. Như tứ thông bát đạt [四通八達] thông cả bốn mặt suốt cả tám phía

Pinyin
dá
Hán Việt
đạt
Âm Nôm
thớt
Chú âm
ㄉㄚˊ
Unicode
U+8FBE
Bộ thủ
大
Số nét
6
Phồn thể
達
Giản thể
达
Thương Hiệt
YK

达人 · 达仁 · 达令 · 达到 · 达卡 · 达县 · 达味 · 达因

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyindá
Hán Việtđạt
Âm Nômđặt
Quảng Đôngdaat6
Nhật BảnNAMERAKA
Chú âmㄉㄚˊ
Hán ngữ Trung cổdat
Baxter-Sagart[l]ˤat
Hán ngữ Thượng cổ[l]ˤat
Phản thiết陀葛切
Thanh mẫu定
Vận曷
Đẳng1

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Giản thể của chữ 達
  • Thiều Chửu Suốt. Như tứ thông bát đạt [四通八達] thông cả bốn mặt suốt cả tám phía. Phàm từ chỗ này tới chỗ kia mà được thông suốt không ngăn trở gì đều gọi là đạt. Như trực đạt [直達] thẳng suốt. Hiển đạt. Như đạt quan quý nhân [達官貴人] quan sang người quý. Suốt lẽ, người thông hiểu lý sự gọi là người đạt. Người không câu nệ tục đời cũng gọi là đạt. Tiến đạt lên. Đều. Nên. Đến. Đỗ Phủ [杜甫] : Kí thư trường bất đạt [寄書長不達] (Nguyệt dạ ức xá đệ [月夜憶舍弟]) Gửi thư, nhưng thường không tới nơi. Con dê con. Họ Đạt

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm đạt diễn đạt; đỗ đạt; phát đạt [Eng: to express; to pass; to develop]
  • Giản Dị Hán Nôm đặt bày đặt; cắt đặt; sắp đặt [Eng: to create (unnecessary things); to cut out work for; to organize]

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 达 (形声。从辵,羍声。本义道路畅通) 同本义。泛指畅通 达,行不相遇也。--《说文》 达,通也。--《广雅》 左右达为夹室,所以相隔。--《礼记·内则》 寡人其达王于甬句东。--《国语·吴语》 达四聪。--《虞书》 达于河。--《书·禹贡》 七曰达吏。--《周礼·大宰》 下达。--《仪礼·士昏礼》 天下达道。--《礼记·中庸》 唯恐道途显晦,不相通达。--唐·李朝威《柳毅传》 屋极有窗以达气。--清·方苞《狱中杂记》 又如四通八达; 达越(疏通瑟底之孔使其声迟重); 达乡(相对而畅达的窗户)

Eng

  • CC-CEDICT surname Da
  • CC-CEDICT to attain, to reach, to amount to, to communicate, eminent

Nguồn gốc

Khang Hy

【廣韻】唐割切【集韻】【韻會】陀葛切，𠀤音薘。【玉篇】通也。【書·堯典】達四聰。【禮·禮器】君子之人達。【左傳·昭七年】其後必有達人。【註】知能通達之人也。 又通顯也。【孟子】達不離道。【又】達則兼善天下。 又薦也，進也。【禮·儒行】推賢而進達之。【前漢·黃香傳】在位多所薦達。 又生也，遂也。【詩·周頌】驛驛其達。【註】苗生出土也。又【商頌】莫遂莫達。 又徧也。【書·召誥】則達觀于新邑營。【註】通達觀之，言周徧也。 又宜也。【詩·商頌】受小國是達，受大國是達。【註】言無所不宜也。 又皆也。【禮·禮器】君子達亹亹焉。【註】達，猶皆也。 又專決行事曰專達。【周禮·天官·小宰】大事從其長，小事則專達。 又以物相將曰達。【周禮·夏官·懷方氏】達之以旌節。【註】達民以旌節，達貢物以璽節。 又從入曰達。【書·禹貢】達于河。 又夾室也。【禮·內則】天子之閣，左達五，右達五。【註】達，夾室也。各有五閣，以庋食物也。 又窻牖也。【禮·明堂位】刮楹達鄕。【註】每室八窻爲四達，天子之廟飾也。 又小羊名達。【詩·大雅】先生如達。【註】羊子易生，無留難也。 又州名。【字彙補】梁萬州攺通州，宋攺達州。 又【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤他達切，音闥。【集韻】行不相遇也。【正韻】挑達，往來相見貌。【詩·鄭風】挑兮達兮。【註】挑，輕儇也。達，放恣也。【集韻】或作达。

Thuyết Văn

行不相遇也。 从辵。羍聲。 詩曰。挑兮𨔶兮。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

此與水部滑、泰字音義皆同。讀如撻。今俗說不相遇尙有此言。乃古言也。讀徒葛切。訓通達者、今言也。 十五部。 鄭風文。挑當同又部作𠬢。𠬢、滑也。

【慈】 (từ) Nghĩa:

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 达 · 迖 · 迏 · 𨔂 · 𨔬 · 𨔶 · 𨖫 · 𨘝 · 𫐳 · 达 · 迏 · 迖