铁

tiěthiếtNôm thiết

Hán Việt: thiết · Pinyin: tiě · Nôm: thiết

Tổng quan

Sắt, một loài kim dùng nhiều nhất

Pinyin
tiě
Hán Việt
thiết
Âm Nôm
thiết
Chú âm
ㄊㄧㄝˇ
Unicode
U+94C1
Số nét
10
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
鐵
Giản thể
铁
Thương Hiệt
OVHQO

铁三 · 铁东 · 铁丝 · 铁人 · 铁军 · 铁剂 · 铁力 · 铁匠

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyintiě
Hán Việtthiết
Âm Nômsắt
Quảng Đôngtit3
Chú âmㄊㄧㄝˇ
Hán ngữ Trung cổthet
Baxter-Sagartl̥ˤik
Hán ngữ Thượng cổl̥ˤik
Phản thiết他結切
Thanh mẫu透
Vận屑
Đẳng4

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Giản thể của chữ 鐵
  • Thiều Chửu Sắt, một loài kim dùng nhiều nhất. Cứng cỏi, không chịu khuất ai. Như thiết hán [鐵漢] anh chàng cứng như sắt, thiết diện [鐵面] mặt sắt, v.v. Nguyễn Trãi [阮廌] : Phong ba bất động thiết tâm can [風波不動鐵心肝] (Vân Đồn [雲屯]) Sóng gió không lay chuyển nổi tấm lòng gang thép. Không thể mài mất đi được. Như thiết án nan phiên [鐵案難翻] án đã thành đủ chứng cớ như sắt rồi không thể nào gỡ ra lật lại được nữa. Đen

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm thiết thiết (sắt, vũ khí) [Eng: steel, weapon]
  • Giản Dị Hán Nôm sắt sắt thép, mặt sắt [Eng: iron and steel; face of stone]

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 铁〈名〉 (形声。从金,臷声。本义化学元素。符号fe。一种很重的可锻、有延展性和有磁性的、主要是两价和三价的金属元素,纯铁为银白色,但在潮湿空气中容易生锈) 同本义 铁,黑金也。--《说文》 铁锁长三丈。--《墨子·备穴》 邯郸郭纵以冶铁成业。--《史记·货殖列传》 又如铁冶(冶铁工场); 铁山(产铁的矿山); 铁石(铁与石; 铁矿石); 铁锡(铁和锡); 铁砂(含铁的矿砂); 铁炭(铁和炭); 铁皮(铁的外层); 铁精(纯铁) 铁制的器物 柄铁折叠环复--明·魏禧《大铁椎传》 又如铁花(金属器物的光泽); 铁戒尺(佛教徒戴在头上的 铁（鑖、銕） tiě ⒈金属元素。符号fe。灰白色，质坚硬，有光泽，富于延伸性，在潮湿空气中易氧化生绣。在工业上用途很大，可以炼钢，制造各种机械、器具等。 ⒉〈喻〉坚固，坚硬、坚强，坚定铜墙～壁。～拳，～人。～姑娘队。 ⒊〈喻〉确定不移～证。～的纪律。 ⒋〈喻〉残暴或精锐～蹄。～骑。 ⒌兵器的代称手无寸～。

Eng

  • CC-CEDICT surname Tie
  • CC-CEDICT iron (metal), arms, weapons, hard, strong, violent, unshakeable, determined, close, tight (slang)

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

 〔古文〕：銕、䥫【唐韻】天結切【集韻】【韻會】【正韻】他結切，𠀤天入聲。【說文】黑金也。【書·禹貢】厥貢璆鐵銀鏤砮磬。【史記·貨殖傳】邯鄲郭縱以冶鐵成業，蜀卓氏之先趙人也。用冶鐵富魯人，曹邴氏亦然。【江淹·銅劒讚序】古以銅爲兵，至於秦時，攻爭紛亂，兵革互興，銅旣不克給，故以鐵足之。 又黃鐵，銅也。【書·呂𠛬·其罰百鍰傳】鍰，黃鐵也。【疏】古者金銀銅鐵，總號爲金，此傳言黃鐵，舜典傳言黃金，皆是今之銅也。古人贖罪，悉皆用銅，而傳或稱黃金，或言黃鐵，謂銅爲金爲鐵耳。 又【禮·月令】孟冬駕鐵驪。【註】鐵驪，色如鐵。【詩·秦風】駟鐵孔阜。【傳】鐵驪也。【疏】鐵者，言其黑色如鐵。◎按今集註作驖。 又地名。【春秋·哀二年】戰于鐵。【註】鐵，衞地，在戚城南。 又水名。【山海經】敝鐵之水出焉。 又獸名。【神異經】南方有獸，名曰齧鐵，大如水牛，色如漆，食鐵，飮水，其糞可作兵器，其利如鋼。 又書名。【前漢·藝文志】桓寬鹽鐵論六十篇。 又姓。【正字通】宋鐵南仲，明鐵鉉。又【廣韻】複姓。赫連勃勃，攺其支庶爲鐵伐氏，云庶朕宗族，剛銳如鐵，皆堪伐人。 又【集韻】徒結切，音耊。利鐵也。

Thuyết Văn

黑金也。从金。𢧤聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

天結切。十二部。

【鐵】 (thiết) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 金 (kim) , Thanh phù (聲符): 𢧤 (𢧤) Phiên thiết: Thiên kết thiết Thượng tự: 天 (thiên) , Hạ tự: 結 (kết) Trung cổ thanh mẫu: 透母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'th' + vận mẫu 'at' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: thát (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: hắc (Sắc đen) kim (Loài kim. Phàm các v) vậy

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 鉄 · 銕 · 鋨 · 䥫 · 𨦘 · 𨫓 · 𨬿 · 𨭓 · 𨮯 · 鉄 · 銕 · 鋨