键
kiện
Hán Việt: kiện · Pinyin: jiàn
Tổng quan
hư 鍵
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jiàn |
|---|---|
| Hán Việt | kiện |
| Quảng Đông | gin6 |
| Chú âm | ㄐㄧㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | gianx |
| Phản thiết | 渠焉切 |
| Thanh mẫu | 群 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 鍵
- Thiều Chửu Cái khóa, cái lá mía khóa.
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 键 (形声。从金,建声。本义鼎上贯通两耳的横杠) 同本义 键,铉也。--《说文》。段玉裁注谓鼎扃也。以木横关鼎耳而举之。非是则既炊之鼎不可举也。故谓之关键。” 车辖。安在车轴两端,管住车轮不脱离轴的铁棍 键,一曰车辖也。--《说文》 题无四寸之键,则车不行。--《尸子》 钥匙 诚九流之津涉,六艺之铃键。--汉·郭璞《尔雅序》 户钥,自关而东,陈楚之间谓之键。--《方言五》 竖着插的门闩 横曰关,竖曰键。--《字书》 五寸之键,制开阖之门。--《说苑·谈丛》 又如键闭(门闩;锁 键jiàn ⒈车轴上的铁条，用以管住车轮。又叫"辖"。 ⒉插在门上，用以关锁门…
Eng
- CC-CEDICT key (on a piano or computer keyboard)|button (on a mouse or other device)|chemical bond|linchpin
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】渠偃切【韻會】巨偃切，𠀤音楗。【說文】鉉也。一曰車轄也。 又【韻會】籥牡也。【禮·月令】修鍵閉。【註】鍵牡閉牝也。【疏】凡鏁器，入者謂之牡，受者謂之牝，俗云鎖須閉者，鎖筒也。【周禮·地官】司門掌授管鍵。【小爾雅】鍵謂之鑰。 又【揚子·太𤣥經】𦴑鍵挈契。【註】𦴑，乖也。鍵，析也。 又星名。【前漢·天文志】鍵閉一星近鉤鈐，主關鑰，謂之天鍵。 又通作健。【前漢·司馬遷傳】大道之要去健羨。【服虔曰】門戸健牡也。 又【廣韻】其輦切【集韻】【韻會】【正韻】巨展切，𠀤音楗。又【廣韻】【集韻】𠀤紀偃切，音湕。又【集韻】九件切，音蹇。又【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤渠焉切，音乾。又【集韻】渠建切，音健。𠀤籥牡也。【玉篇】亦作鑳。
Thuyết Văn
鉉也。 从金。 建聲。 一曰車舝。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
謂鼎扃也。以木橫關鼎耳而舉之。非是則旣炊之鼎不可舉也。故謂之關鍵。引申之爲門戶之鍵閉。門部曰。關、以木橫持門戶也。門之關猶鼎之鉉也。 此以木爲而字从金者、系於鼎而言之也。抑易言金鉉、則鍵有金飾之者矣。 渠偃切。十四部。 各本作轄。今正。轄雖亦訓鍵、而非正字也。舛部曰。舝、車軸耑鍵也。謂鐵貫於軸耑、如鼎鉉之貫於鼎耳。
【鍵】 (kiện) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 金 (kim) | Thanh phù (聲符): 建 (kiến) Phiên thiết: Cừ yển thiết Thượng tự: 渠 (cừ) | Hạ tự: 偃 (yển) Trung cổ thanh mẫu: 群母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'yên' ⚡ Chỉnh thanh: Trọc thượng biến khứ (濁上變去): Chữ thượng thanh + toàn trọc → đổi sang khứ thanh ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: kiện (âm hệ: 0 | từ vựng: 0…
Tự hình
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 楗 · 鑳 · 𨭙 · 𨵭 · 楗 · 鑳 · 键 · 键 · 鍵 · 键 · 鍵