黍
thử
Hán Việt: thử · Pinyin: shǔ
Tổng quan
kê cao lương kê nếp
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | shǔ |
|---|---|
| Hán Việt | thử |
| Quảng Đông | syu2 |
| Mân Nam | se2 |
| Nhật Bản | KIBI |
| Hàn Quốc | 서 |
| Chú âm | ㄕㄨˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | sjox |
| Baxter-Sagart | s-tʰaʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | s-tʰaʔ |
| Phản thiết | 賞呂切 |
| Thanh mẫu | 書 |
| Vận | 語 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Lúa, lúa mùa. Vì hột lúa đều nhau nên ngày xưa lấy thóc mà chế định tấc thước và cân lạng.;
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: thử Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều bản 1866
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.植物名。禾本科黍屬，「黍子」之簡稱，參見「黍子」條。 2.古代的一種酒器。《呂氏春秋．慎大覽．權勛》：「臨戰，司馬子反渴而求飲，豎陽穀操黍酒而進之。」漢．高誘．注：「酒器受三升曰黍。」 3.二一四部首之一。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 黍 (形声。从禾,雨省声。本义植物名。亦称稷”、糜子”) 古代专指一种子实叫黍子的一年生草本植物 黍,禾属而黏者也。--《说文》。按,今北方谓之黄米。 天子乃以雏尝黍。--《礼记·月令》。注黍火谷。” 黍白芗合。--《礼记·曲礼》 无食我黍。--《诗·魏风·硕鼠》 止子路宿,杀鸡为黍而食之。--《论语·微子》 又如黍离(喻覆没;衰败。西周亡后,周大夫过故宗庙官室,只见满目黍离,十分荒凉);黍酒(用黍酿制的酒);黍醅(同黍酒);黍月霍(一种杂有黍米的肉羹 黍shǔ一年生草本。叶线形。子实叫"黍子"，碾成米称"黄米"，乳白、淡黄或褐色，性粘，供食用或酿酒。［…
Eng
- CC-CEDICT broomcorn millet|glutinous millet
ja
- JMdict (common) millet (Panicum miliaceum)|proso millet
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】【集韻】舒呂切【韻會】【正韻】賞呂切，𠀤音暑。【說文】禾屬而黏者也。以大暑而種，故謂之黍，从禾，雨省聲。孔子曰：黍可爲酒，禾入水也。【字彙】粟屬。苗似蘆，高丈餘，穗黑色，實圓重，土宜高燥。【詩緝】黍有二種，黏者爲秫，可以釀酒。不黏者爲黍，如稻之有秔糯也。【爾雅翼】黍，大體似稷，故古人倂言黍稷，今人謂黍爲黍穄。【禮·曲禮】凡祭宗廟之禮，黍曰薌合。 又角黍。【續齊諧記】角黍，菰叶裹黏米爲之，楚俗投汨羅水祠屈原。 又地名。【左傳·哀七年】宋人築五邑，一曰黍丘。【註】梁國下邑縣西南有黍丘亭。又【史記·秦本紀】秦取韓負黍。 又弓名。【荀子·性惡篇】繁弱鉅黍，古之良弓。 又黃鳥，一名搏黍。 又蟲名。【爾雅·釋蟲】委黍。【註】䑕婦別名。 又蓬名。【爾雅·釋草】薦黍蓬。【六書·精薀】黍下從氽，象細粒散垂之形。 考證：〔【左傳·哀八年】晉人築五邑。〕 謹照原文八年改七年。晉人改宋人。
Thuyết Văn
禾屬而黏者也。 㠯大暑而穜。故謂之黍。 从禾。雨省聲。 孔子曰。黍可爲酒。 故从禾入水也。 凡黍之屬皆从黍。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
許云雨省聲。則篆體當如是。引孔子曰者。其別說也。 九穀攷曰。以禾況黍。謂黍爲禾屬而黏者。非謂禾爲黍屬而不黏者也。禾屬而黏者黍。禾屬而不黏者𪎭。對文異。散文則通偁黍。謂之禾屬。要之皆非禾也。今山西人無論黏與不黏統呼之曰𪎭黍。太原以東則呼黏者爲黍子。不黏者爲𪎭子。黍宜爲酒、爲羞籩之餌餈、爲酏粥。𪎭宜爲飯。禾黍稻稷各有黏不黏二種。按黍爲禾屬者。其米之大小相等也。其𥝩異。禾穗下垂如椎而粒聚。黍𥝩略如稻而舒散。 大衍字也。九穀攷曰。伏生尙書大傳、淮南、劉向說苑皆云。大火中種黍菽。而吕氏春秋則云。日至樹麻與菽。麻正𪎭之誤。又夏小正。五月初昏大火中種黍菽糜。糜字因下文誤衍。諸書皆言種黍以夏至。說文獨言以大暑。葢言種暑之極時。其正時實夏至也。玉裁謂。種植有定時。古今所同。非可叚借。許書經轉寫妄增一字耳。以暑種故謂之黍。猶二月生、八月孰得中和。故謂之禾。皆以曡韵訓釋。 舒吕切。五部。 如稬與秫皆宜酒。 依廣韵補故从二字。此說字形之異說也。凡云孔子曰者、通人所傳。以禾入水不見其必爲酒。故先雨省聲之說。而禾入水會意之說次之。今之隷書則从禾入水。不从雨省。
【黍】 (thử) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 禾 (hòa (Lúa)) + 禾入水也 (hòa nhập thủy dã) + 黍 (thử (Lúa)) Nghĩa: hòa (Lúa) chúc (Liền) nhi (Mày. Như {nhi ông} [) niêm (Dính) là vậy。 dĩ đại (Lớn.) thử (Nắng) nhi (Mày. Như {nhi ông} [) đồng (early-planted late-ripening grain)。 cố (Việc. Như {đại cố} [) gọi là chi (Chưng) thử (Lúa)
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𥞆 · 𥞫 · 𮮐 · 𮮑