黷
độcNôm độc
Hán Việt: độc · Pinyin: dú · Nôm: độc
Tổng quan
Nhàm. Phiền nhiễu luôn luôn khiến cho người chán ghét gọi là độc. Cố kêu cầu mãi gọi là can độc [干黷], tham lam không chán gọi là tham độc [貪黷]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dú |
|---|---|
| Hán Việt | độc |
| Âm Nôm | độc |
| Quảng Đông | duk6 |
| Nhật Bản | TOKU |
| Hàn Quốc | 독 |
| Chú âm | ㄐㄧㄣˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | duk |
| Phản thiết | 杜谷切 |
| Thanh mẫu | 定 |
| Vận | 屋 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Nhàm. Phiền nhiễu luôn luôn khiến cho người chán ghét gọi là độc. Cố kêu cầu mãi gọi là can độc [干黷], tham lam không chán gọi là tham độc [貪黷]
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm độc độc vũ chủ nghĩa (cung cách võ biền) [Eng: soldierly manners]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 汙垢。南朝宋．傅亮〈潘尚書僕射表〉：「上增國垢，下招私黷。」 [形] 汙穢。《文選．孔稚珪．北山移文》：「乍迴跡以心染，或先貞而後黷。」 [動] 1.輕慢、不恭敬。《書經．說命》：「黷于祭祀。」《後漢書．卷五二．崔駰傳》：「進不黨以讚己，退不黷於庸人。」 2.貪求。《南史．卷四九．劉懷珍傳》：「及累為州郡，頗黷財賄。」唐．柳宗元〈封建論〉：「列侯驕盈，黷貨事戎。」 3.輕妄、濫用。如：「窮兵黷武」。唐．柳宗元〈駮復讎議〉：「誅其可旌，茲謂濫，黷刑甚矣。」
Eng
- CC-CEDICT blacken, constantly, to insult
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】徒谷切【韻會】【正韻】杜谷切，𠀤音獨。【說文】握持垢也。【玉篇】數也，垢也，蒙也。【正韻】濁也，慁也。【書·說命】黷于祭祀，時謂弗欽。【前漢·枚臯傳】媟黷貴幸。【師古曰】黷。污濁也。 又【賈逵國語註】黷，媟也。【廣雅】狎也。 又【玉篇】黑也。【正字通】黝貌。【左思·吳都賦】林木爲之潤黷。
Thuyết Văn
握持垢也。 从黑。𧶠聲。 易曰。再三黷。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
垢非可握持之物。而入於握持。是辱也。古凡言辱者皆卽黷。故鄭注昏禮曰。以白造緇曰辱。字書辱亦作。 徒谷切。三部。 蒙卦辭。古字多叚借通用。許所據易作黷。今易作瀆。崔憬曰。瀆古黷字也。玉裁按。鄭注云瀆、褻也。瀆褻、許女部作嬻媟。若依鄭義則黷爲叚借字。嬻爲正字也。黷訓握垢、故从黑。吳都賦。林木爲之潤黷。劉注曰。黷、黑茂皃。其引申之義也。
【黷】 (độc) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 黑 (hắc) , Thanh phù (聲符): 𧶠 (mại) Phiên thiết: Đồ cốc thiết Thượng tự: 徒 (đồ) , Hạ tự: 谷 (cốc) Trung cổ thanh mẫu: 定母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'ươc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: được (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: ác (Cầm) trì (Cầm) cấu (Cáu bẩn. Như {khứ cấ) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 黩 · 黩 · 黩