龙

Nguồn gốc

overlaid

Khang Hy

 〔古文〕：竜、𦱉、𢅛、𠊋、㰍、𥫈、龒、䰱【唐韻】【集韻】力鍾切【韻會】【正韻】盧容切，𠀤音籠。【說文】龍，鱗蟲之長，能幽能明，能細能巨，能短能長，春分而登天，秋分而潛淵。【廣雅】有鱗曰蛟龍，有翼曰應龍，有角曰虯龍，無角曰螭龍，未升天曰蟠龍。【本草註】龍耳虧聰，故謂之龍。【易·乾卦】時乗六龍以御天。 又星名。【左傳·僖五年】龍尾伏辰。【疏】角亢氐房心尾箕爲蒼龍之宿。又【襄二十八年】龍，宋鄭之星也。 又山名。龍門，在河東，見【禹貢】。龍山，見【山海經】。封龍，見【括地志】。 又邑名。【左傳·成二年】齊侯伐我北鄙，三日取龍。【註】龍，魯邑。在泰山博縣西南。又【前漢·地理志】燉煌郡有龍勒縣。 又官名。【左傳·昭十七年】太皡氏以龍紀，故爲龍師，而龍名。 又句龍。【左傳·昭二十九年】共工氏有子曰句龍。 又馬名。《周禮·廋人》馬八尺以上爲龍。【禮·月令】駕蒼龍。 又龍輔，玉名。【左傳·昭二十九年】公賜公衍羔裘，使獻龍輔於齊侯。 又草名。【詩·鄭風】隰有游龍。【陸璣·草木疏】一名馬蓼，生水澤中，今人謂之小葒草。 又神名。【山海經】有神名燭龍。【屈原·離騷】日安不到，燭龍何照。 又姓。漢有龍且。又複姓。夏關龍逢，卽豢龍氏後。漢御史擾龍羣，卽劉累之後。 又人名。奢龍，黃帝臣。【管子·五行篇】奢龍辨乎東方，故使爲土師。又舜臣名。【書·舜典】帝曰：龍命汝作納言，夙夜出納朕命。 又【廣雅】龍，君也。 又【廣韻】通也。 又【玉篇】竉也。【詩·商頌】何天之龍。我龍受之。【毛傳】讀如字。【朱傳】寵也。 又【玉篇】和也，萌也。 又【正韻】與寵同。【詩·商頌·何天之龍釋文】鄭讀作寵，榮名之謂也。○按朱傳作叶音。 又【正韻】音曨。【孟子】有私龍斷焉。 又【集韻】【韻會】𠀤莫江切，音厖。【集韻】黑白雜色也。【周禮·冬官考工記】玉人上公用龍。【註】謂雜色，非純玉也。 又叶蒲光切，音龐。【易·坤卦】故稱龍焉。叶上嫌於無陽。【揚雄·解嘲】以鴟梟而笑鳳凰，執蝘蜒而嘲龜龍。【說文】从肉飛之形，童省聲。【徐鉉曰】象宛轉飛動之貌。 考證：〔【爾雅·釋畜】馬高八尺爲龍。〕 謹按爾雅作駥不作龍。今改周禮廋人馬八尺以上爲龍。

Thuyết Văn

𩼩蟲之長。能幽能朙。能細能巨。能短能長。 春分而登天。秋分而潛淵。 从肉。 肉飛之形。 童省聲。 凡龍之屬皆从龍。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

四句一韵。 二句一韵。毛詩蓼蕭傳曰。龍、寵也。謂龍卽寵之叚借也。勺傳曰。龍、和也。長發同。謂龍爲邕和之叚借字也。 與能从肉同。 肉二字依韵會補。無此則文理不完。六書故所見唐本作从肉从飛及童省。按从飛、謂。飛省也。从及、謂。反古文及也。此篆从飛、故下文受之以飛部。 謂也。力鍾切。九部。

【龍】 (long ⟨sủng⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 肉 (nhục ⟨nhụ|nậu⟩ (Thịt. Là do chất như)) + 龍 (long ⟨sủng⟩ (Con rồng.)) Phiên thiết: Lực chung thiết Thượng tự: 力 (lực) | Hạ tự: 鍾 (chung) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'ông' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: lồng (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: 𩼩 trùng (Giống sâu có chân gọ) chi (Ch…

Tự hình

• Giáp cốt
• Kim văn
• Chữ lụa
• Tiểu triện
• Lệ thư
• Khải thư
• Hành thư
• Thảo thư

Dị thể: 竜 · 㡣 · 䮾 · 𠉒 · 𠊋 · 𢀀 · 𢄫 · 𢅛 · 𥪐 · 𥪑 · 𥪢 · 𥫆