丁

Nghĩa

Việt

• Thiều Chửu Can Đinh, can thứ tư trong mười can. Đang. Như đang để tang cha mẹ gọi là đinh ưu [丁憂] nghĩa là đang ở lúc đau xót vậy. Người. Như thành đinh [成丁] nghĩa là người đến tuổi thành nhân. Đã lớn, là đã phải đóng thuế. Như ta 18 tuổi phải đóng sưu vào sổ đinh gọi là đinh tịch [丁藉]. Kẻ làm lụng. Như bào đinh [庖丁] là người nấu bếp, viên đinh [園丁] là người làm vườn, v.v. Răn bảo kỹ càng. Như đinh ninh [丁寧] dặn đi dặn lại nhiều lần. Chữ. Như mục bất thức đinh [目不識丁] ý nói không biết chữ hoặc không có học vấn. Một âm là chênh. Như phạt mộc chênh chênh [伐木丁丁] chặt cây chan chát. $ Ghi chú : Từ Nguyên…

Nôm

• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển đinh 丁 dt. <Nho> chữ đinh, đây là chữ đơn giản, trỏ việc biết chữ học hành nói chung. Sách Cựu Đường Thư phần Trương hoằng tĩnh truyện có câu: “nay thiên hạ vô sự, các con có kéo được sức cung nặng hai thạch thì cũng chẳng bằng biết một chữ “đinh”. (今天下無事,汝輩挽得两石力弓,不如識一丁字). (Ngôn chí 7.8)‖ Hẹn này nỡ phụ ba đường cúc, tiếc ấy vì hay một chữ “đinh”. (Tự thán 107.6)‖ (Bảo kính 166.4). Người Việt có câu “chẳng biết cái đinh gỉ gì cả”, là một câu chơi chữ đồng âm: biết chữ đinh > biết cái đinh gỉ, giống như các lối nói nghèo rớt> nghèo rớt mồng tơi, kêu ỏm > kêu ỏm củ tỏi, chẳng biết cóc gì >…
• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển đứa 丁 ◎ Nôm: 打 / 𠀲 Phiên khác: đánh thơ: dịch chữ “chiến thi” của Hàn Dũ (TVG, ĐDA). Nay theo VVK. Xét, chữ “丁” AHV là “đinh”, âm THV Việt hoá là “đứa” < đá (THV). Âm “đá” này làm thanh phù cho “打” (đả), nguyên âm -a- còn bảo lưu trong âm THV “đánh”. Hoặc, âm “đảnh”/ đỉnh (頂), “đanh”/ “đinh” (釘). Vả lại, chữ Nôm luôn dùng 丁 làm thanh phù. Đối ứng dɯa³ (Mường) [VĐ Nghiệu 2011: 57]. dt. <từ cổ> dân đinh, người đã đủ tuổi để gánh vác việc thuế dịch thời xưa. Vào tiếng Việt, ngữ tố này mới trở thành loại từ chỉ người. Miệt bả hài gai khăn gốc, xênh xang làm mỗ đứa thôn nhân. (Mạn thuật 33.8)‖…
• Giản Dị Hán Nôm đĩnh đĩnh đạc [Eng: diginified and serious]
• Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) đinh cùng đinh; đinh khẩu [Eng: poor landless peasant]
• Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] mười tai hồng nở với nụ đinh
• Bảng Tra Chữ Nôm đứa đứa ở, đứa trẻ [Eng: servant; child]
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đinh Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1871
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đinh Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1902
• Lục Vân Tiên Âm Nôm: đinh Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

• MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.天干的第四位。 2.排列次序的等第。在甲、乙、丙之後，表示第四級，或較差的等級。 3.成年男子。如：「壯丁」、「男丁」、「單丁」。 4.人、人口。如：「添丁」、「幫丁」、「人丁單薄」。《南史．卷三三．何承天傳》：「計丁課仗，勿使有闕。」 5.僕役，或指從事某些勞動或職業的人。如：「園丁」、「庖丁」、「家丁」。 6.方形的小塊。如：「雞丁」、「肉丁」、「補丁」、「將小黃瓜切丁。」 7.姓。如漢代有丁令威，清代有丁汝昌。 [動] 當、遭逢。如：「丁憂」、「丁外艱」、「丁內艱」。 [形] 1.壯盛的。如：「丁年」。 2.極少的、極小的。如：「他的身子還很硬朗，一丁點兒毛病都沒有。」

Mainland

• Tân Hoa Tự Điển 丁 (象形。金文象俯视所见的钉头之形,小篆象侧视的钉形。本义钉子) 同本义。丁为钉”的古字 丁,钻也。象形。今俗以钉为之,其质用金或竹,若木。--《说文》 又如丁屐(底有钉齿的木鞋); 丁子(蝌蚪。初生头大有尾,如丁字) 小的立方体 天干的第四位,与地支相配,用以纪年、月、日 其日丙丁。--《吕氏春秋·孟夏》 夏,四月,丁未,公及郑伯盟于越。--《春秋》 能担任赋役的成年

Eng

• CC-CEDICT surname Ding
• CC-CEDICT male adult, the 4th of the 10 Heavenly Stems 天干[tian1 gan1], fourth (used like 4 or D), small cube of meat or vegetable, (literary) to encounter, (archaic) ancient Chinese compass point: 195°, (chemistry) butyl
• CC-CEDICT used in 丁丁[zheng1 zheng1]
• JMdict counter for long and narrow things such as guns, scissors, spades, hoes, inksticks, palanquins, candles, jinrikishas, shamisen, oars
• JMdict counter for leaves in a book (esp. one with traditional Japanese-style binding)
• JMdict counter for blocks of tofu
• JMdict counter for servings in a restaurant
• JMdict even number
• JMdict chō (unit of length, approx. 109.09 m)
• JMdict fourth rank
• JMdict fourth class
• JMdict fourth party (in a contract, etc.)