丘
khâuNôm khưu
Hán Việt: khâu · Pinyin: qiū · Nôm: khưu
Tổng quan
Cũng như chữ khâu [丘]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | qiū |
|---|---|
| Hán Việt | khâu |
| Âm Nôm | kheo |
| Quảng Đông | jau1 |
| Mân Nam | khiu |
| Nhật Bản | OKA |
| Hàn Quốc | 구 |
| Chú âm | ㄉㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | khiu |
| Baxter-Sagart | [k]ʷʰə |
| Hán ngữ Thượng cổ | [k]ʷʰə |
| Phản thiết | 祛尤切 |
| Thanh mẫu | 溪 |
| Vận | 尤 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái gò, tức là đống đất nhỏ. phép tỉnh điền ngày xưa chia bốn tỉnh là ấp, bốn ấp là khâu. Hợp, ngày xưa gọi sách địa dư là cửu khâu [九丘] nghĩa là các thứ trong chín châu đều hợp cả ở đấy. Nhớn, ngày xưa gọi chị dâu trưởng là khâu tẩu [丘嫂]. Tên đức Khổng tử, vì thế sách nhà Hán đổi chữ [丘] làm [邱]. Một âm là khiêu. Như tỉ khiêu [比丘] dịch âm tiếng Phạn (bhikkhu), người tu hành đạo Phật đã chịu đủ 250 giới luật, lần lượt đến các nhà xin ăn, trên cầu tu cho thành Phật, dưới hóa độ cho chúng sinh
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) khâu khâu vá [Eng: to sew]
- Bảng Tra Chữ Nôm kheo khẳng kheo [Eng: skinny]
- Bảng Tra Chữ Nôm khưu khưu (mạng sơ sơ vào chỗ vải rách) [Eng: to mend ragged shirt]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.小土山、小土堆。如：「沙丘」、「丘陵」、「丘垤」。唐．柳宗元〈愚溪詩序〉：「愚溪之上，買小丘為愚丘。」 2.墳冢、墳墓。《文選．司馬遷．報任少卿書》：「亦何面目復上父母丘墓乎？」 3.姓。如元代有丘處機。 [形] 大、長。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 丘 (会意兼指事。甲骨文字形,象地面上并立两个小土峰。本义自然形成的小土山) 同本义 丘,土之高也。非人所为也。从北,从一。一,地也。人居在丘南,故从北。--《说文》 小陵曰丘。--《广雅·释丘》 丘中有麦。--《诗·王风·丘中有麻》 丘中有李。 是降丘宅土。--《书·禹贡》 北陵坟衍。--《周礼·大司徒》 以君之力,曾不能损魁父之丘,如太行、王屋何?--《列子·汤问》 性本爱丘山。--晋·陶渊明《归园田居》诗 从小丘西行。--唐·柳宗元《至小丘西小石潭记》 苫蔽成丘。--清·蒲松龄《聊斋 丘qiū ⒈土堆，小山土～。～陵。 ⒉姓（"邱"〈古〉也作"丘"）。 ⒊坟墓～墓。 ⒋废墟。 ⒌量词。〈方〉指分隔成块的水田两～田。 ⒍
Eng
- CC-CEDICT surname Qiu
- CC-CEDICT mound, hillock, grave, classifier for fields
- CC-CEDICT hillock; mound (variant of 丘[qiu1])
- JMdict hill
- JMdict height
- JMdict knoll
- JMdict rising ground
- JMdict bonus points awarded to the winner at the end of a game
ja
- JMdict 丘（おか）
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：㘳【廣韻】去鳩切【集韻】【韻會】祛尤切【正韻】驅尤切，𠀤音蚯。阜也，高也。四方高，中央下曰丘。【爾雅·釋丘】非人爲之曰丘。 又前高後下曰旄丘。【博雅】小陵曰丘。 又【周禮·春官·大司樂】凡樂，冬日至，于地上之圜丘而奏之。夏日至，于澤中之方丘而奏之。【疏】土之高者曰丘。因高以事天，故於地上。因下以事地，故於澤中。 又地名。帝丘，本顓頊之墟，今澶州濮陽縣。又營丘，商丘，楚丘，靈丘，葵丘，咸丘，虎丘，皆地名。 又三丘。【張衡·思玄賦】過少昊之窮野兮，問三丘乎句芒。【註】蓬萊，方丈，方壺，三者皆羣仙所居。 又【前漢·𠛬法志】四井爲邑，四邑爲丘。丘，十六井也。 又【春秋·成元年】作丘甲。【胡傳】益兵也，卽丘出一甲，則一甸之中，共百人爲兵矣。 又聚也。【孔安國·尚書序】九州之志，謂之九丘。言九州所有，皆聚此書也。 又崇丘，亡詩篇名。言萬物得極其高大也。 又大也。【前漢·楚元王傳】高祖微時，嘗與賓客過其丘嫂食。【註】長嫂之稱。 又空也。【前漢·息夫躬傳】寄居丘亭。 又丘里。【莊子·則陽篇】少知問太公調曰：何謂丘里之言。曰：丘里者，合十姓百名，以爲風俗也。 又比丘。【魏書·釋老傳】桑門爲息心，比丘爲行乞。 又姓。又左丘，龍丘，咸丘，虞丘，梁丘，母丘，陶丘，浮丘，麥丘，水丘，吾丘，皆復姓。 又【韻補】叶祛其切，音欺。【詩·衞風】送子涉淇，至于頓丘。叶下媒期。【小雅】楊園之道，猗于畝丘。叶下詩之。【左傳·僖十五年】史蘇占之曰：不利行師，敗於宗丘。叶上姬旗。 又叶苦高切，音尻。【楚辭·九懷】玄鳥兮辭歸，飛翔兮靈丘。望谿兮蓊鬰，熊羆兮呴嘷。 又叶丘於切，音區。【𨻰琳·大荒賦】過不死之靈域兮，仍羽人之丹丘。惟民生之每每兮，佇盤桓以躊蹰。古丘區聲通。【顏師古曰】古語丘區二字音不別，今讀則異。互見匚部區字註。【集韻】本作丠，亦作𡊣。
Thuyết Văn
土之高也。 非人所爲也。 从北。从一。 一、地也。 人凥在丠南。故从北。 中邦之凥在昆侖東南。 一曰四方高中央下爲丘。 象形。 凡丠之屬皆从丠。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
大司徒注曰。土高曰丘。 釋丘曰。非人爲之丘。謂非人力所爲也。 會意。去鳩切。古音在一部。讀如欺。漢時讀入今之尤韵。故禮記嫌名注曰。宇與禹、丘與區之類。漢時區亦去鳩切也。 釋从一之意。 釋从北之意。 昆侖下當有丘字。嫌人居不必在丘南。故言倉頡造字之初取意於此。 淮南墬形訓注曰。四方而高曰丘。 與上會意別。
【丘】 (khâu ⟨khiêu⟩) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 北 (bắc (Phương bắc.)), 一 (nhất (Một)), 北 (bắc (Phương bắc.)), 丠 (khâu) Phiên thiết: Khứ cưu thiết Thượng tự: 去 (khứ) , Hạ tự: 鳩 (cưu) Trung cổ thanh mẫu: 溪母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'kh' + vận mẫu 'ưu' Suy luận: khưu (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: thổ (Đất. Như niêm thổ ) chi (Chưng) cao (Cao. Trái lại với th) vậy。 phi…
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
Dị thể: 坵 · 丠 · 㐀 · 㘳 · 𠀈 · 𠀉 · 𠀌 · 𠤢 · 𡊣 · 𤤘 · 业 · 丠