九
cửu
Hán Việt: cửu · Pinyin: jiǔ
Tổng quan
chín
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jiǔ |
|---|---|
| Hán Việt | cửu |
| Quảng Đông | gau1 |
| Mân Nam | káu |
| Nhật Bản | KOKONOTSU |
| Hàn Quốc | 구 |
| Chú âm | ㄐㄧㄡˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | kiux |
| Baxter-Sagart | [k]uʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [k]uʔ |
| Phản thiết | 己有切 |
| Thanh mẫu | 見 |
| Vận | 有 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Chín, tên số đếm. Một âm là {cưu} [九] họp. Luận ngữ [論語] : {Hoàn Công cửu hợp chư hầu, bất dĩ binh xa, Quản Trọng chi lực dã} [桓公九合諸侯, 不以兵車, 管仲之力也] (Hiến vấn [憲問]) Hoàn Công chín lần họp chư hầu mà không phải dùng võ lực, đó là tài sức của Quản Trọng. Cùng nghĩa với chữ {củ} [糾].…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cửu Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cửu Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: cửu Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.介於八與十之間的自然數。如：「七、八、九、十……。」大寫作「玖」。阿拉伯數字作「9」。 2.姓。如唐代有九嘉。 [形] 形容極多。如：「九霄雲外」、「九泉之下」、「九牛一毛」。 [副] 表示多數、多次。如：「九死一生」。《淮南子．脩務》：「公輸般設攻宋之械，墨子設守宋之備，九攻而墨子九卻之。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 九 (指事。本义数词。比八大一的基数) 同本义 古人造字以纪数,起于一,极于九,皆指事也。二三四为积画,余皆变化其体。--朱骏声《说文通训定声》 乾玄用九,乃见天则。--《易·文言》传 九者,阳之数,道之纲纪也。--《楚辞·九辨》序 天道以九制。--《管子·五行》 又如九伯(宋时把痴傻人叫九伯。也写作九百”);小九九(珠算的乘法口诀;方言中比喻算计);九九(算法名。称一至九每二数相乘之数为九九;九的自乘数);九地(九种土地) 第九 可数序列中第八加一的序数。如九连 《周易》以阳爻为九 初九,潜龙勿用 九jiǔ ⒈数目字～鼎。泛指多数、多次或多层～牛二虎之…
Eng
- CC-CEDICT nine|9
ja
- JMdict nine|9
- JMdict nine
Nguồn gốc
overlaid
Khang Hy
【唐韻】【正韻】舉有切【集韻】【韻會】己有切，𠀤音久。數也。【說文】陽之變也。【易·乾·文言】乾元用九，天下治也。【列子·天瑞篇】一變而爲七，七變而爲九，九變者，究也。 又算法曰九九。【韓詩外傳】齊桓公設庭爎待人士，不至。東野有以九九見者，曰：九九薄能耳，君猶禮之，况賢於九九者乎。【註】若今九章算法。 又【荆楚歲時記】俗用冬至次日，數及九九八十一日爲寒盡。 又【史記·騶衍傳】中國之外，有赤縣神州者九。 又九之爲言多也。【公羊傳·僖九年】葵丘之會，桓公震而矜之，叛者九國，言叛者衆，非實有九國也。宋趙鵬飛曰：會葵丘惟六國，會鹹牡丘皆七國，會淮八國，猶漢紀謂叛者九起也。 又陽九，戹也。【左思·吳都賦】世際陽九。【註】陽戹五，隂戹四，合爲九。 又姓。又複姓。【何氏姓苑】岱縣人，姓九百，名里。又秦穆公時九方阜，一名歅。善相馬，見【列子】。 又隷書防詐譌，凡紀數，九借用玖。【𨻰絳曰】洪容齋五筆，九作久，陽數九爲老久義也。玖，黑色玉也。借作玖，非。 又【韻會】渠尤切，音仇。國名。【史記·殷本紀】九侯。【註】音仇。 又【集韻】【正韻】𠀤居尤切，音鳩。聚也。【論語】九合諸侯。【莊子·天下篇】禹親操橐耜，以九雜天下之川。【註】九，讀糾。糾合錯雜，使川流貫穿注海也。九與鳩糾勼𠀤通。
Thuyết Văn
昜之變也。 象其屈曲究盡之形。 凡九之屬皆从九。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
列子、春秋䋣露、白虎通、廣雅皆云。九、究也。 許書多作詰詘。此云屈曲。恐後人改之。舉有切。三部。
【九】 (cửu ⟨cưu⟩) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 九 (cửu ⟨cưu⟩ (Chín)) Phiên thiết: Cử hữu thiết Thượng tự: 舉 (cử) | Hạ tự: 有 (hữu) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'c' + vận mẫu 'ưu' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → hỏi Suy luận: cửu (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: dương (Cũng như chữ {dương}) chi (Chưng) biến (Biến đổi. Như {biến ) vậy。 tượng (Con voi.) kì (…
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
Dị thể: 玖 · 𢌬 · 𣲄 · 玖 · 玖