乾

Nghĩa

Việt

• Thiều Chửu Một quẻ đầu tám quẻ (quẻ Kiền) là cái tượng lớn nhất như trời. Như vua, nên gọi tượng trời là kiền tượng [乾象], quyền vua là kiền cương [乾綱]. Quẻ Kiền ba hào dương cả, cho nên về bên nam ví như quẻ Kiền. Như nói ngày tháng sinh con trai thì gọi kiền tạo [乾造], nhà con trai ở thì gọi là kiền trạch [乾宅], v.v. Một âm là can. Khô. Như can sài [乾柴] củi khô. Khô kiệt. Như ngoại cường trung can [外疆中乾] ngoài có thừa mà trong thiếu. Tiếng hão (hờ), không có sự thực mà được tiếng hão gọi là can. Như can gia [乾爺] cha hờ, can nương [乾娘] mẹ hờ. Dị dạng của chữ [干]

Nôm

• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển cạn 乾 ◎ Nôm: 𣴓 AHV: can. Âm cạn là âm PHV. Đồng nguyên với chữ hạn 旱, lưu tích âm này còn thấy trong thanh phù can 干. 旱 và 乾 là các đồng nguyên tự, lần lượt được tái lập là: kan , *kân và ganᴮ, *gân? [Schuessler 1988: 249]. Chuỗi đồng nguyên: hạn - khan - khàn - cạn. Ss đối ứng: kan (30 thổ ngữ Mường) [NV Tài 2005: 185]. tt. nông (do rút bớt lượng nước). Dễ hay ruột bể sâu cạn, khôn biết lòng người vắn dài. (Ngôn chí 6.5)‖ (Thuật hứng 69.3)‖ (Tự thán 109.3)‖ (Bảo kính 153.5)
• Giản Dị Hán Nôm gàn gàn dở [Eng: eccentric]
• Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) kiền kiền khôn (càn khôn) [Eng: heaven and earth]
• Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] liệu gia can cát mạch môn tiền sài
• Bảng Tra Chữ Nôm cạn khô cạn [Eng: to go dry]
• Bảng Tra Chữ Nôm can can phạm; can qua [Eng: criminal, culprit; war, fire and sword]
• Bảng Tra Chữ Nôm càn càn khôn (trời đất, vũ trụ) [Eng: heaven and earth; universe]
• Bảng Tra Chữ Nôm khan ho khan, khan tiếng; khô khan [Eng: to hoarse; dry]
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: can Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1871
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: can Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1902
• Lục Vân Tiên Âm Nôm: can Xuất hiện 3 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

• MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 1.沒有水分或缺乏水分的。與「溼」相對。如：「乾柴」、「乾毛巾」。 2.枯竭。如：「外強中乾」。 3.聲音清脆響亮。唐．岑參〈虢州西亭陪端公宴集〉詩：「開瓶酒色嫩，踏地葉聲乾。」 4.結拜認來的親屬關係。如：「乾媽」、「乾爹」。 [名] 經脫水加工製成的乾燥食品。如：「餅乾」、「牛肉乾」、「鹹菜乾」。 [動] 1.變乾燥。如：「油漆未乾」。 2.竭盡、乾涸。如：「乾杯」。《山海經．北山經》：「教水出焉，西流注于河，是水冬乾而夏流。」 3.怠慢、置之不理。《兒女英雄傳》第三○回：「從今日起，且乾著他，不理他，他兩個自然該有些著慌。」 [副] 1.沒有剩餘。如：「他把人家的積蓄都榨乾了。」 2.徒然、白白的。如：「乾等」、「乾瞪眼」。《紅樓夢》第一二回：「熱鍋上螞蟻一般，只是乾轉。」 3.表面的、形式的。如：「乾笑」。《水滸傳》第二五回：「當下那婦人乾號了半夜。」

Mainland

• Tân Hoa Tự Điển 乾〈动〉 (俗作乹。形声。从乙,倝声。乙,象植物屈曲生长的样子。本义上出) 同本义 乾,上出也。--《说文》。段注此乾字之本义也。自有文字以后,乃用为卦名,而孔子释之曰健也。健之义生于上出,上出为乾,下注则为湿,故乾与湿相对,俗别其音,古无是也 。” 乾 〈名〉 八卦的首卦; 天 达于上者谓之乾。凡上达者莫若气,天为积气,故乾为天。--朱骏声《说文通训定声》 乾,天也。--《易·说卦传》 乾,阳物也。--《易·系辞传》 乾刚坤柔。--《易·杂卦传》 乾为天、为圜、为君、为父、 乾qián ⒈八卦之一，代表天。 ⒉见干（乾）。

Eng

• CC-CEDICT old variant of 乾[qian2]
• CC-CEDICT surname Qian
• CC-CEDICT one of the Eight Trigrams 八卦[ba1 gua4], symbolizing heaven, male principle, ☰, ancient Chinese compass point: 315° (northwest)
• JMdict qian (one of the trigrams of the I Ching: heaven, northwest)

ja

• JMdict 乾（けん）

other

• Nguồn khác Như càn rỡ, càn quấy của tiếng Việt. 世間湛㵊每门 𫪄才咭色退乾㐌𠱝 Thế gian sẳm suổi mọi mòn Ghen tài ghẻt sắc thói càn đạ quen (S.T.) Thế gian có lắm cái bẩn thỉu như ghen ghét tài sắc, quen làm thói càn ro