伦
luânNôm luồn
Hán Việt: luân · Pinyin: lún · Nôm: luồn
Tổng quan
Thường. Như luân lí [倫理] cái đạo thường người ta phải noi theo
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | lún |
|---|---|
| Hán Việt | luân |
| Âm Nôm | luân |
| Quảng Đông | leon4 |
| Chú âm | ㄌㄨㄣˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | lyn |
| Baxter-Sagart | [r]u[n] |
| Hán ngữ Thượng cổ | [r]u[n] |
| Phản thiết | 龍春切 |
| Thanh mẫu | 來 |
| Vận | 諄 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 倫
- Thiều Chửu Thường. Như luân lí [倫理] cái đạo thường người ta phải noi theo. Loài, bực. Như siêu quần tuyệt luân [超羣絕倫] tài giỏi hơn cả các bực
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm luân luân lý [Eng: normal human relationships]
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 伦 (形声。从人,仑声。本义辈,类) 同本义 伦,辈也。--《说文》 人伦并处。--《荀子·富国》 儗人必于其伦。--《礼记·曲礼下》 毛犹有伦。--《礼记·曲礼下》 廉颇赵奢之伦。--汉·贾谊《过秦论》 又如伦辈(伦匹,伦党,伦伍); 伦序(流辈; 等类); 伦表(流辈之上); 伦品(等类品第); 伦侯(秦爵名。与列侯相类而无封邑); 伦望(流辈中的声望); 伦族(所属之族) 条理,顺序 悌乃知序,序乃伦; 伦不腾上,上乃不崩。--《逸周书》 又如伦叙(有条理,有顺序); 伦次(条理次序); 伦绪(条理秩序) 人伦,人与人之间的道德关系 伦（倫）lún ⒈类，同类不～不类。超群绝～。 ⒉条理，顺序语无～次。 ⒊比，匹敌～比。 ⒋人伦，封建礼教所规定的人与人之间的关系，以君臣、父子、夫妇、兄弟、朋友为五伦(《孟子·滕文公上》"教以人～，父子有亲，君臣有义，夫妇有别，长幼有序，朋友 有信")。认为是永远不变的常道～常。
Eng
- CC-CEDICT human relationship, order, coherence
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】力迍切【韻會】【正韻】龍春切，𠀤音淪。常也。【書·洪範】彝倫攸敘。 又類也。【禮·曲禮】儗人必于其倫。 又義也。【禮·祭統】夫祭有十倫焉。又【周禮·冬官考工記】析幹必倫。【註】順其理也。 又比也。【儀禮·卽夕】凡絞紟用布，倫如朝服。【禮·中庸】毛猶有倫。【疏】毛雖細物，猶有形體可比也。 又等也。【前漢·甘延壽傳】投石超距，絕於等倫。 又擇也。【儀禮·少牢饋食禮】雍人倫膚九，實于一鼎。【註】擇其至美者。 又姓。伶倫之後。
Thuyết Văn
輩也。 从人。侖聲。 一曰道也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
軍發車百兩爲輩。引伸之同類之次曰輩。鄭注曲禮、樂記曰。倫猶類也。注旣夕曰。比也。注中庸曰。猶比也。 力屯切。十三部。 小雅。有倫有脊。傳曰。倫道、脊理也。論語。言中倫。包注。倫、道也。理也。按粗言之曰道。精言之曰理。凡注家訓倫爲理者。皆與訓道者無二。
【倫】(luân) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 人 (nhân) , Thanh phù (聲符): 侖 (lỏn) Phiên thiết: 力屯切 → lực + truân Nghĩa: 輩 vậy。 từ nhân (người)。侖 thanh。 Một thuyết khác: 道 vậy。
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𭛴 · 伦 · 伦 · 倫 · 伦 · 倫