佚
dật
Hán Việt: dật · Pinyin: dié
Tổng quan
họ [Yi4] biến thể cũ của 迭[die2] mất tích mất bị bỏ rơi phóng đãng (về phụ nữ) đẹp lỗi sai lầm ẩn sĩ biến thể của 逸[yi4]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dié |
|---|---|
| Hán Việt | dật |
| Quảng Đông | dit6 |
| Mân Nam | it8 |
| Nhật Bản | NOGARERU |
| Hàn Quốc | 일 |
| Chú âm | ㄧˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | jit |
| Phản thiết | 徒結切 |
| Thanh mẫu | 定 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Rồi. Như {an dật} [安佚] yên rồi. Trốn, ẩn. Như {ẩn dật} [隱佚] người trốn đời không cho đời biết, {di dật nhi bất oán} [遺佚而不怨] bỏ sót mình ở ẩn mà không oán.;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [副] 輪流、更替。如：「佚興」、「佚起」。《穀梁傳．文公十一年》：「弟兄三人，佚宕中國。」晉．范甯．注：「佚，猶更也。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 佚 (形声。从人,失声。本义隐逸的人) 同本义 佚民者,独乐其身之民也。--朱骏声《说文通训定声》 又如佚老(隐逸的老人);佚民(遁世隐居的人) 行列,通佾 其佚则接芬错芳。--《古文苑·扬雄·蜀都赋》 不当行为;过失 惟予一人有佚罚。--《书·盘庚上》 佚 散失 宣帝之时,得佚《尚书》及《易》、《礼》各一篇。--《论衡》 惟予一人有佚罚。--《书·盘庚上》。传佚,失也。” 牛马畜兽有郊佚者,取之不诘。--《逸周书》 又如佚名;佚书(散失的书籍);佚文(散失的文 佚dié〈动〉通"迭"轮流，更替＞《史记十二诸候年表》∶"四国～兴" 佚yì 1.隐遁;不为…
Eng
- CC-CEDICT surname Yi
- CC-CEDICT old variant of 迭[die2]
- CC-CEDICT lost|missing|forsaken|dissolute|(of a woman) beautiful|fault|offense|hermit|variant of 逸[yi4]
ja
- JMdict being comfortable|relaxing
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】夷質切【集韻】【韻會】弋質切，𠀤音佾。安逸不勞也。【孟子】四肢之於安佚也。同逸。 又隱遁也。【孟子】遺佚而不怨。 又過失也。【書·盤庚】惟予一人有佚罰。 又通作失。【史記·韓非傳】非吾敢橫失，能盡之難也。【前漢·五行志】魯夫人淫失於齊，卒殺桓公。𠀤與佚同。 又【荀子·哀公篇】其馬將失。與逸同。 又姓。周佚之狐，鄭大夫。 又人名。史佚，周武王時太史，名佚。 又【韻會】徒結切，音垤。【揚子·方言】佚，蕩緩也。【前漢·揚雄傳】爲人𥳑易佚蕩。 又通迭，更也，遞也。【史記·十二諸侯年表】四國佚興。 又與佾義同。行列也。【揚雄·蜀都賦】其佚則接芬錯芳，襜袩纖延。【說文】从人，失聲。佚民也。一曰佚忽也。
Thuyết Văn
佚民也。 从人。失聲。 一曰佚、忽也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
三字句。論語微子篇。逸民。伯夷、叔齊、虞仲、夷逸、朱張、桺下惠、少連。按許作佚民。正字也。作逸民者假借字。佚从人。故爲佚民字也。孟子曰。遺佚而不怨。又以爲勞逸字。如以佚道使民是也。古失佚逸泆字多通用。石經今文尙書母逸字作劮。則許所不取。廣雅錄之。 夷質切。十二部。 心部曰。忽、忘也。按忘之言亡也。
【佚】(dật) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 人 (nhân) | Thanh phù (聲符): 失 (thất) Phiên thiết: 夷質切 → dì + chất Nghĩa: 佚民 vậy。 từ nhân (người)。失 thanh。 Một thuyết khác: 佚、忽 vậy。
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
- Thảo thư