啟
khảiNôm khải
Hán Việt: khải · Pinyin: qǐ · Nôm: khải
Tổng quan
Như chữ [啟]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | qǐ |
|---|---|
| Hán Việt | khải |
| Âm Nôm | khơi |
| Quảng Đông | kai2 |
| Mân Nam | khé |
| Nhật Bản | KEI |
| Hàn Quốc | KYEY |
| Chú âm | ㄑㄧˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | khex |
| Phản thiết | 康禮切 |
| Thanh mẫu | 溪 |
| Vận | 薺 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Mở. Như khải môn [啟門] mở cửa tỏ ý mình ra, cũng gọi là khải. Khải xử [啟處] yên nghỉ. Bày giải. Như khải sự [啟事] bày giải công việc. Tờ bồi cũng gọi là thư khải [書啟]
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm khơi Khơi lại chuyện cũ [Eng: to recall old stories]
- Giản Dị Hán Nôm khui khui chai rượu; khui ra [Eng: to unpack (goods)]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.打開、展開。如：「開啟」、「啟齒」。《書經．金縢》：「啟籥見書。」《左傳．襄公二十五年》：「門啟而入，枕尸股而哭。」宋．劉克莊〈苦寒行〉：「長安城中多熱官，朱門日高未啟關。」 2.開導、教導。如：「啟發」、「啟蒙」。《論語．述而》：「不憤不啟，不悱不發。」 3.動身、開始。如：「啟程」、「啟行」、「啟動」。 4.陳述、告訴。如：「啟稟」、「啟奏」。《樂府詩集．卷七三．雜曲歌辭十三．古辭．焦仲卿妻》：「府吏得聞之，堂上啟阿母。」唐．元稹《鶯鶯傳》：「是用托短章，願自陳啟。」 5.開闢、開拓。《南史．卷一．宋武帝本紀》：「編戶歲滋，疆宇日啟。」《文選．潘勗．冊魏公九錫文》：「大啟南陽，世作盟主。」 [名] 1.古代稱官信為「啟」，今用來通稱書信。如：「小啟」、「謝啟」。 2.人名。夏禹之子。禹曾讓位於益，但人民懷念禹的功績，乃擁戴啟繼位，開君主世襲之風。 3.姓。如五代十國時後燕有啟崙。
Eng
- CC-CEDICT Qi son of Yu the Great 禹[Yu3], reported founder of the Xia Dynasty 夏朝[Xia4 Chao2] (c. 2070-c. 1600 BC)
- CC-CEDICT to open, to start, to initiate, to enlighten or awaken, to state, to inform
other
- Nguồn khác Lối. Đường. 進軍禮啟淰邦 Tiến quân lệ khỉn khái Nặm Phàng (Ph.Tr.) Trẩy quân dưa lễ lên lối Nặm Phàng
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【廣韻】康禮切【集韻】【韻會】遣禮切【正韻】祛禮切，𠀤音棨。【說文】本作啓，教也。【玉篇】開發也。【書·堯典】啓明。【傳】啓，開也。又【大甲】啓廸後人。 又【爾雅·釋言】啓，跪也。【註】跽也。【詩·小雅】不遑啓處。【傳】啓，跪。處，居也。 又【廣韻】別也。又刻也。 又【詩·小雅】元戎十乗，以先啓行。【註】王氏曰：軍前曰啓，後曰殿。先軍行之前者，所謂選鋒也。 又啓事。【晉書·山濤傳】濤爲吏部尚書，凡用人行政，皆先密啓，然後公奏，舉無失才。時稱山公啓事。 又【字彙】姓也。 又【爾雅·釋畜】前右足白，啓。【註】左傳曰啓服。【疏】昭二十九年，衞侯來獻其乗馬，曰啓服。杜預曰：啓服，馬名是也。 又【埤雅】雨而晝晴曰啓。 又星名。【詩·小雅】東有啓明。 又與启通。詳前启字註。 考證：〔【爾雅·釋畜】【註】左傳曰，啓服。【疏】昭二十八年，〕 謹照原二十八年改二十九年。
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 启 · 唘 · 啓 · 啔 · 諬 · 闙 · 𠭎 · 𠶳 · 𠷠 · 𢻻 · 𥔩 · 启