圉

Nguồn gốc

surround-full

Khang Hy

【唐韻】魚巨切【集韻】偶舉切【韻會】魚許切【正韻】偶許切，𠀤音語。【說文】本作𡇻。圉人，掌馬者。【周禮·夏官·校人】乗馬，一師四圉。【註】四匹爲乗，養馬爲圉，乗馬分爲四圉，則圉師一人掌之。又【圉師】掌敎圉人養馬。又【圉人】掌養馬芻牧之事，以役圉師。【註】役者，圉師使令焉。 又【爾雅·釋詁】垂也。【註】守圉在外垂也。【詩·大雅】多我覯痻，孔棘我圉。【左傳·隱十一年】亦聊以固我圉也。又【僖二十八年】不有行者，誰扞牧圉。 又月名。【爾雅·釋天】月在丁曰圉。 又【孟子】始舍之圉圉焉。【註】圉圉，困而未舒之貌。 又姓。【左傳·哀十六年】楚圉公陽穴宮負王，以如昭夫人之宮。 又圉門，周王城門。【周語】王自圉門入。 又圉陽，地名。【左傳·昭二十四年】楚王以舟師略吳疆，至圉陽而還。 又朱圉，山名。【書·禹貢】西傾朱圉。【前漢·地理志註】山在冀縣南梧中聚。 又邑名。【後漢·郡國志】圉屬豫州𨻰留郡。又洛陽有圉鄉。 又與圄同。詳前圄字註。 又與敔通。樂器。【詩·周頌】𪔛磬柷圉。【書·益稷】作柷敔。 又【諡法】威德剛武曰圉。 又【正韻】魚據切，音御。止也，捍也。【莊子·繕性篇】其來不可圉。【註】與禦同。【管子·大匡篇】吾參圍之，安能圉我。又【前漢·賈誼傳序】設建屏藩，以守强圉。吳楚合從，賴誼之慮。 考證：〔【左傳·哀十六年】楚圉公陽穴宮負王，以入昭夫人之宮。〕 謹照原文入改如。〔【管子·大匡篇】吾參圉之〕 謹照原文圉改圍。

Thuyết Văn

囹圉、 所㠯拘辠人。 从囗㚔。 一曰圉、垂也。 一曰圉人、掌馬者。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

逗。 㚔爲罪人。□爲拘之。故其字作圉。他書作囹圄者、同音相叚也。圄者、守之也。其義別。說文宋本作囹圄者、非是。月令。仲春命有司省囹圄。孟秋命有司繕囹圄。注曰。囹圄所以禁守繫者。若今別獄矣。蔡邕云。囹、牢也。圄、止也。所以止出入。皆罪人所舍也。崇精問曰。獄、周曰圜土。殷曰羑里。夏曰均臺。囹圄何代之獄。焦氏荅曰。月令秦書、則秦獄名也。漢曰若盧、魏曰司空是也。按蔡說囹圄皆罪人所舍。云皆則不必一地。是以□部曰囹、獄也。不連圉言。此言囹圉、錯見以明之。 會意。魚舉切。五部。今隷作圉。 義見左傳、爾雅、毛傳。 義見左傳、周禮注、禮記注。按小徐本無此十二字。當是古本如此。邊垂者、可守之地。養馬者、守視之事。疑皆圄字引申之義。各書叚圉爲之耳。

【圉】 (ngữ) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 囗㚔 (vi ợ) Nghĩa: linh ({Linh ngữ} [囹圄] nhà ) ngữ (Người bồi ngựa.)、 sở (Xứ sở. Như {công sở}) dĩ câu (Bắt. Như {bị câu} [被) tội (Nguyên là chữ {tội} ) nhân (Người) Một thuyết khác: 圉、垂也 Một thuyết khác: 圉人、掌馬者

Tự hình

• Giáp cốt
• Kim văn
• Tiểu triện
• Khải thư
• Hành thư
• Thảo thư