塵
trần
Hán Việt: trần · Pinyin: chén
Tổng quan
Âm Nôm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | chén |
|---|---|
| Hán Việt | trần |
| Quảng Đông | can4 |
| Mân Nam | tîn |
| Nhật Bản | CHIRI |
| Hàn Quốc | 진 |
| Chú âm | ㄛˇ ㄋ |
| Hán ngữ Trung cổ | drin |
| Baxter-Sagart | [d]rə[n] |
| Hán ngữ Thượng cổ | [d]rə[n] |
| Phản thiết | 直連切 |
| Thanh mẫu | 澄 |
| Vận | 真 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Bụi. Chỗ xe ngựa đông đúc gọi là {trần hiêu} [塵囂]. Dấu vết. Như {vọng trần vật cập} [望塵勿及] mến trọng cái dấu vết của người mà không thể kịp. Trần. Phật cho sắc, tiếng, hương, vị, xúc (chạm biết) và pháp là {lục trần}[六塵] sáu trần, nghĩa là bao nhiêu thứ ham muốn bậy bạ đều vì sáu…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: chần Xuất hiện 24 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: chần Xuất hiện 25 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: chần Xuất hiện 5 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.飛揚的細小灰土。如：「塵埃」、「灰塵」。 2.戰事、兵禍。《魏書．卷九九．盧水胡沮渠蒙遜傳》：「四方漸泰，表裡無塵。」《警世通言．卷三二．杜十娘怒沉百寶箱》：「當年洪武爺掃蕩胡塵，定鼎金陵，是為南京。」 3.蹤跡、事跡。如：「步人後塵」。唐．李白〈憶秦娥．蕭聲咽〉詞：「樂遊原上清秋節，咸陽古道音塵絕。」 4.世俗。如：「塵俗」、「滾滾紅塵」。 5.佛家稱有礙身心開朗的欲念為「塵」。如：「塵念」。《大方廣圓覺修多羅了義經》：「若諸菩薩悟淨圓覺，以淨覺心，知覺心性及與根塵皆因幻化，即起諸幻。」 6.姓。如明代有塵鐸。 [動] 汙染。《詩經．小雅．…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 塵yǒng 1.见"埫塵"。
Eng
- CC-CEDICT dust|dirt|earth
ja
- JMdict rubbish|trash|garbage|refuse|litter
- JMdict dust|trash|garbage|rubbish|dirt
- JMdict defilement|impurity|affliction|object (perceived with the mind or the senses)|one billionth
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𦧄、𡐪、尘【唐韻】直珍切【集韻】【韻會】【正韻】池鄰切，𠀤音𨻰。埃也。【爾雅·釋詁】久也。謂塵垢稽久也。【詩·小雅】無將大車，祗自塵兮。【後漢·班固傳】風伯淸塵。【拾遺記】石虎起樓四十丈，異香爲屑，風起則揚之，名芳塵。【嶺南表異錄】犀角爲簪梳，塵不著髮，名辟塵犀。 又淫視爲遊塵，見【穀梁序疏】。 又明窻塵，丹砂，藥名。【李白·草創大還詩】髣髴明窻塵。 又【梵書·圓覺經】根塵虛妄。【註】根塵，六根之塵，謂眼、耳、鼻、舌、心、意。又【列仙傳】麻姑謂王方平曰：見東海三變爲桑田，今將行復揚塵乎。 又姓，見【統譜】。 又叶直連切，音廛。【班彪·北征賦】忽進路以息節兮，飮予馬兮洹泉。朝露漸予冠蓋兮，衣晻藹而蒙塵。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 尘 · 𡐪 · 𡑁 · 𡒲 · 𡔚 · 𦧄 · 𪋻 · 尘 · 尘 · 尘