寺
tự
Hán Việt: tự · Pinyin: sì
Tổng quan
chùa Phật giáo nhà thờ Hồi giáo cơ quan chính phủ (cũ)
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | sì |
|---|---|
| Hán Việt | tự |
| Quảng Đông | zi2 |
| Mân Nam | sī |
| Nhật Bản | TERA |
| Hàn Quốc | 사 |
| Chú âm | ㄙˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | zsih |
| Baxter-Sagart | s-[d]əʔ-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | s-[d]əʔ-s |
| Phản thiết | 時吏切 |
| Thanh mẫu | 常 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Dinh quan. {Tự nhân} [寺人] kẻ hầu trong (hoạn quan). Chùa. Đời vua Hán Minh đế [漢明帝] mới đón hai vị sư bên Thiên Trúc [天竺 ] sang, vì chưa có chỗ ở riêng mới đón vào ở sở {Hồng Lô Tự } [鴻臚寺], vì thế nên về sau các chỗ sư ở đều gọi là {tự}.;
Nôm
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: tự Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.古代的官舍、官署。《說文解字．寸部》：「寺，廷也。」如：「大理寺」、「太常寺」。《新唐書．卷四十六．百官志一》：「其官司之別，曰省、曰臺、曰寺、曰監、曰衛、曰府，各統其屬，以分職定位。」 2.佛教的廟宇，僧人所居住的地方。如：「少林寺」、「善導寺」。唐．張籍〈野寺後池寄友〉詩：「佛寺連野水，池幽夏景清。」 3.宦官。如：「寺人」、「閹寺」。《洛陽伽藍記．卷一．昭儀尼寺》：「太后臨朝，閽寺專寵。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 寺 (形声。小篆字形,从寸,之声。寸,与法度有关。本义古代官署的名称。秦以官员任职之所,通称为寺。如大理寺(职掌审核刑狱案件)) 同本义 寺,廷也,有法度者也。--《说文》 寺,治也,官舍也。--《一切经音义》 寺,官舍也。--《三苍 》 寺,官也。--《广雅》。按,朝中官曹所止理事之处。 令骑奴还至寺门。--《汉书·何竝传》。注诸官曹之所,通呼为寺。” 城郭官寺。--《汉书·元帝纪》。注凡府廷所在,皆谓之寺。” 列寺七里。--左思《吴都赋》 又如寺正(大理寺正卿的略称);寺舍(官舍。官署 寺sì ⒈〈古〉中央机构名或官署名大理～。府～宽敞。 ⒉佛教、伊…
Eng
- CC-CEDICT Buddhist temple|mosque|government office (old)
ja
- JMdict temple (Buddhist)
- JMdict counter for temples
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤祥吏切，音嗣。【說文】廷也，有法度者也。从寸㞢聲。【徐曰】寸，法度也，守也。【釋名】寺，嗣也，官治事者相嗣續於其內也。【唐書·百官表】漢以太常，光祿，勳衛尉，太僕，廷尉，大鴻臚，宗正，司農，少府爲九卿。後魏以來，卿名雖仍舊，而所蒞之局謂之寺，因名九寺。又【漢書註】凡府廷所在，皆謂之寺。 又漢明帝時，攝摩騰自西域白馬駝經來，初止鴻臚寺，遂取寺名，爲創立白馬寺。後名浮屠所居皆曰寺。 又宦寺。【詩·秦風】寺人之令。【傳】內小臣也。令，使也。又【周禮·天官】掌王之內人及女宮之戒今。鄭註寺之言侍也。○按註疏蓋以侍釋寺義，非。轉音時吏切，讀若侍，《正譌》合寺、侍爲一，非。【集韻】或作䦙。 考證：〔【周禮·天官】寺人，掌王之內人。【註】寺之言侍也，取親近侍御之義。〕 謹按此所引文義未全，謹照原增改爲：掌王之內人及女宮之戒今。鄭註寺之言侍也。
Thuyết Văn
廷也。 有法度者也。从寸。 𡳿聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
廴部曰。廷、朝中也。漢書注曰。凡府庭所在皆謂之寺。釋名。寺、嗣也。治事者相嗣續於其内。廣韵。寺者、司也。官之所止有九寺。按經典假寺爲侍。詩瞻卬傳曰。寺、近也。周禮注曰。寺之言侍也。凡禮、詩、左傳言寺人皆同。若漢西域白馬駝經來。初止於鴻臚寺。遂取寺名。初置白馬寺。此名之不正者也。 考工記曰。市朝一夫。注云。方各百歩。知天子三朝各方百歩其諸侯大夫之制未詳。歩必積寸爲之。言法度字多從寸。又部曰。度、法制也。 祥吏切。一部。
【寺】 (tự) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 寸 (thốn) | Thanh phù (聲符): 𡳿 (𡳿) Phiên thiết: Tường lại thiết Thượng tự: 祥 (tường) | Hạ tự: 吏 (lại) Trung cổ thanh mẫu: 邪母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: tị (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: đình (Triều đình) vậy。 hữu (Có.) pháp (Phép) độ (Đồ đo) là vậy
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư