尉
úy
Hán Việt: úy · Pinyin: wèi
Tổng quan
họ [Wei4] sĩ quan quân đội 尉迟[Yu4 chi2] và 尉犁[Yu4 li2]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | wèi |
|---|---|
| Hán Việt | úy |
| Quảng Đông | wai3 |
| Mân Nam | ut4 |
| Nhật Bản | I |
| Hàn Quốc | 위 |
| Chú âm | ㄨㄟˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | qyoih |
| Phản thiết | 於勿切 |
| Thanh mẫu | 影 |
| Vận | 未 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Quan úy, các quan coi ngục và bắt trộm giặc đời xưa đều gọi là {úy}. Như {đình úy} [廷尉], {huyện úy} [縣尉] đều lấy cái nghĩa trừ kẻ gian cho dân yên cả. Quân úy, quan binh đời Tần đều gọi là {úy}. Như {thái úy} [太尉], {đô úy} [都尉], {hiệu úy} [校尉], v.v. Một âm là {uất}. {Uất trì} [尉遲…
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.古代典獄及捕盜等官職多稱為「尉」。如：「廷尉」、「縣尉」。 2.現今軍階的名稱，在士官之上，校官之下。如：「上尉」、「中尉」、「少尉」。 [動] 安慰、安撫。通「慰」。《漢書．卷五二．韓安國傳》：「恢所部擊，猶頗可得，以尉士大夫心。」《資治通鑑．卷九九．晉紀二十一．穆帝永和八年》：「謝尚不能撫尉張遇，遇怒，據許昌叛。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 尉 wei (会意。尉”是熨”的古字。表示用火熨烫缯布使之平展。本义烫平衣服的火斗,熨斗) 同本义 尉,从上按下也。…持火以尉申缯也。--《说文》 火斗曰熨。--《通俗文》 又如尉斗(藉热力烫平衣服的火斗) 中国古代官名 八月官尉。--《淮南子·时则》 将归死于尉氏。--《左传·襄公二十一年》 忿恚尉。--《史记·陈涉世家》 尉笞广。 尉挺剑。 夺而杀尉。 又如尉侯(古代守边的都尉与伺敌的斥侯);尉律(汉律令为廷尉所掌管,故称尉律”);尉 尉wèi ⒈军衔名。在"校"之下，在"士"之上。 ⒉〈古〉官名太～。 尉yù ⒈ ⒉ 尉yùn 1.烫熨。 2.指熨…
Eng
- CC-CEDICT surname Wei
- CC-CEDICT military officer
- CC-CEDICT used in 尉遲|尉迟[Yu4 chi2] and 尉犁[Yu4 li2]
ja
- JMdict inspector (third highest of the four administrative ranks of the ritsuryō system)|old man|white ash (of charcoal)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：㷉【廣韻】於胃切【集韻】【韻會】【正韻】紆胃切，𠀤音畏。【說文】从上按其下也。从𡰥从火，从又持火，所以㷉繒也。隸作尉。【廣韻】𠋫也，安也。 又官名。【黃震曰】尉，古司𡨥官，至秦漢改今名。義取除姦，安良民也。【後漢·光武紀】廷尉，秦官，聽獄必質於朝廷，故曰廷尉。尉，平也。【史記·張釋之傳】今旣下廷尉，廷尉，天下之平也。 又【百官志】太尉，秦官，掌軍事。【應劭曰】自上按下曰尉，武官悉以爲稱。 又縣尉。【漢官儀】大縣兩尉，長安四尉，分左右部。五代時，尉皆軍校爲之，建隆閒詔諸縣，置尉一員，在主簿下。 又姓。鄭大夫尉止。又尉遲，複姓。 又【集韻】於勿切，音鬱。【風俗通】火斗曰㷉。【韻會】說文，持火所以申繒，音畏。今俗又加火作熨，音鬱。【正字通】尉本作𤈫，或書作㷉。俗从小作尉。慰安之慰亦借㷉。申繒用火，从小者，从火之譌。㷉斗作熨，非。
Thuyết Văn
从上按下也。 从𡰥、又持火。 所㠯申繒也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
按者、抑也。百官公卿表應劭注曰。自上安下曰尉。武官悉以爲偁。張釋之傳曰。廷尉、天下之平也。車千秋傳。尉安黎庶。師古曰。慰安之字本無心。後俗所加。 會意。𡰥古文仁。𡰥又猶親手也。於胃切。十五部。 合二徐本訂。說手持火之意也。字之本義如此。引申之爲凡自上按下之偁。通俗文曰。火斗曰尉。
【尉】 (úy ⟨uất⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 上按下也 (thượng án hạ dã) + 𡰥、又持 (𡰥 、 hựu trì) Phiên thiết: Vu vị thiết Thượng tự: 於 (vu) | Hạ tự: 胃 (vị) Trung cổ thanh mẫu: 影母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu '?' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: í (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: từ thượng (Trên. phàm ở trên đề) án (Đè xuống.) hạ (Dưới) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 叞 · 㷉 · 𤈫 · 叞 · 熨