岂
khởi
Hán Việt: khởi · Pinyin: kǎi
Tổng quan
biến thể cũ của 愷 恺[kai3] biến thể cũ của 凱 凯[kai3] làm sao? (câu hỏi nhấn mạnh)
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | kǎi |
|---|---|
| Hán Việt | khởi |
| Quảng Đông | hei2 |
| Chú âm | ㄑㄧˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | khioix |
| Baxter-Sagart | C.qʰˤəjʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | C.qʰˤəjʔ |
| Phản thiết | 可亥切 |
| Thanh mẫu | 溪 |
| Vận | 尾 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 豈
- Thiều Chửu Há, sao. Dùng làm lời nói trái lại. Như {khởi cảm} [豈敢] há dám, {khởi khả} [豈可] há nên, {khởi bất mậu tai} [豈不謬哉] há chẳng phải là nói bậy ư ? Thửa, cũng như chữ {kỳ} [其]. Một âm là {khải}, cùng nghĩa với chữ [愷].
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 岂 同恺”。安乐 王在在镐,岂乐饮酒。--《诗·小雅·鱼藻》 既见君子,孔燕岂弟。--《诗·小雅·蓼萧》 岂 (形声。从壴省,微省声。壴,陈列乐器。本义回师时献功之乐) 岂”假借作虚词,用在句中或句首,表示反问。 相当于难道”,怎么” 岂非计久长。--《战国策·赵策》 岂若吾乡邻。--唐·柳宗元《捕蛇者说》 岂其愤世疾邪者耶。--明·刘基《卖柑者言》 岂独一琴哉。--明·刘基《郁离子·千里马篇》 又如岂奈(何奈,无奈);岂不尔思(怎能不思念你);岂有他哉(表示没有其他原因) 相当 岂（豰）qǐ ⒈助词。是否，怎么，难道（用于疑问或反诘句）～愿见乎？～敢违…
Eng
- CC-CEDICT old variant of 愷|恺[kai3]|old variant of 凱|凯[kai3]
- CC-CEDICT how? (emphatic question)
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【廣韻】袪俙切【集韻】【韻會】去幾切，𠀤音䔇。【說文】還師振旅樂也。又欲也，登也。【徐曰】今借此爲語詞。【玉篇】安也，焉也。【廣韻】曾也。【增韻】非然之辭。【書·五子之歌】怨豈在明。【詩·召南】豈不夙夜。【傳】豈不，言有是也。 又【集韻】【正韻】𠀤可亥切，音鎧。與凱愷𠀤通。軍勝之樂也。又樂也，和也。○按經傳凱歌、凱風、愷悌、樂愷皆借豈。古凱、愷、豈音義通，今分爲二。【字彙】〈山下一〉从耑省。〈口下丷一〉从豆省。俗作山頭，非。【同文舉要】豈同剴，亦非。 考證：〔【說文】還師振樂也。〕 謹照原文振下增旅字。
Thuyết Văn
還師振旅樂也。 一曰欲登也。 从豆。 𢼸省聲。 凡豈之屬皆从豈。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
公羊傳曰。出曰祠兵。入曰振旅。周禮大司樂曰。王師大獻。則令奏愷樂。注曰。大獻、獻捷於祖。愷樂、獻功之樂。鄭司農說以春秋晉文公敗楚於城濮。傳曰。振旅愷以入於晉。按經傳豈皆作愷。 各本作欲也、登也。多也字。今刪正。欲登者、欲引而上也。凡言豈者皆庶幾之䛐。言幾至於此也。故曰欲登。曾子問。周公曰。豈不可。注。言是豈於禮不可。按此謂於禮近於不可也。漢書丙吉傳。豈宜褒顯。猶言葢庶幾宜褒顯也。周漢文字用豈同此者甚多。舉二事足以明矣。欠部有𣢆字、幸也。文王世子注、孔廟禮器碑有𩥉字。意皆與豈相近。𩥉卽豈之變也。豈本重難之䛐。故引伸以爲疑䛐。如召南傳曰豈不言有是也。後人文字言豈者、其意若今俚語之難道。是與曾子問、丙吉傳二豈字似若相反。然其徘徊審顧之意一也。 豆當作壴省二字。豈爲獻功之樂。壴者陳樂也。 𢼸各本作微。誤。今依鉉本下注語正。墟豨切。十五部。按鉉豨作喜。誤。
【籀】 (trứu) Nghĩa:
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 岂 · 岂 · 豈 · 岂 · 豈