息
tức
Hán Việt: tức · Pinyin: xí
Tổng quan
Hơi thở
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xí |
|---|---|
| Hán Việt | tức |
| Quảng Đông | sak1 |
| Mân Nam | sik |
| Nhật Bản | SOKU |
| Hàn Quốc | 식 |
| Chú âm | ㄒㄧˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | sik |
| Baxter-Sagart | sək |
| Hán ngữ Thượng cổ | sək |
| Phản thiết | 悉卽切 |
| Thanh mẫu | 心 |
| Vận | 職 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Hơi thở. Mũi thở ra hít vào một lượt gọi là {nhất tức} [一息], thở dài mà than thở gọi là {thái tức} [太息]. Nghỉ. Như {hưu tức} [休息] nghỉ ngơi, {an tức} [安息] yên nghỉ, v.v. Con cái, con trai con gái còn bé gọi là {nhược tức} [弱息]. Lãi. Tiền vốn gọi là {mẫu} [母], số lãi ở tiền vốn ra…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tức Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tức Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.呼吸時出入的氣。如：「窒息」、「奄奄一息」、「一息尚存」。《聊齋志異．卷七．青娥》：「略聞香息，心願竊慰。」 2.子女、兒子。如：「子息」。《戰國策．趙策四》：「老臣賤息舒祺，最少，不肖。」《聊齋志異．卷二．嬰寧》：「弱息僅存，亦為庶產。」 3.利錢。如：「利息」、「月息」、「年息」。《史記．卷七五．孟嘗君傳》：「貧不能與息者，取其券而燒之。」 4.音訊、音信。如：「消息」、「信息」。 5.贅肉。通「瘜」。《黃帝素問靈樞經．卷一．邪氣藏府病形篇》：「若鼻息肉不通，緩甚為多汗，微緩為痿瘻偏風。」 6.姓。如明代有息隆泰。 [動] 1.呼吸、喘氣…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 息 (会意兼形声。从心,从自,自亦声。自,鼻子。古人以为气是从心里通过鼻子呼吸的。本义喘气;呼吸) 同本义 息,喘也。--《说文》 亦孔之。--《诗·大雅·桑柔》。笺如仰疾风,不能息也。” 尚不敢惕息。--《汉书·扬雄传》。注出入气也。” 则心惕息。--《汉书·司马迁传》。注喘息也。” 武气绝,半日复息。--《汉书·苏武传》 随形势为沟墙,庶息响相闻,易于守御。--《明史·王复传》 又如喘息(急促呼吸);息息(呼吸;气息出入);息窒(窒息,呼吸困难);息响(呼吸的声音);息贲(中医病名。指呼吸急 息xī ⒈呼吸喘～。～ ～相关。 ⒉叹叹～。 ⒊歇，停止休…
Eng
- CC-CEDICT breath|news|interest (on an investment or loan)|to cease|to stop|to rest|Taiwan pr. [xi2]
ja
- JMdict breath|breathing|concord|harmony|rapport
- JMdict son
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𧪩【唐韻】相卽切【集韻】【韻會】【正韻】悉卽切，𠀤音熄。【說文】喘也。【增韻】一呼一吸爲一息。 又大聲歎曰太息。【戰國策】閔王太息。【註】長出氣也。【前漢·高帝紀】喟然太息。【師古註】太息之大也。又累氣曰累息。【後漢·任延傳】吏民累息。一曰止也。【禮·檀弓】細人之愛人也，以姑息。【註】息猶安也。言苟且取安也。王氏曰：且止之辭。 又處也。【詩·小雅】無恆安息。【傳】息，猶處也。 又生也。【周禮·地官】以保息六養萬民。【前漢·宣帝紀】𠛬者不可息。【師古註】息謂生長。言劓刖之徒，不可更生長也。 又【禮·月令註】陽生爲息。 又子曰息。【東觀漢記】此蓋我子息也。【戰國策】老臣賤息舒祺，最少。又【尸子】棄黎老之言，用姑息之語。【註】姑，婦也。息，小兒也。 又出錢生子亦曰息。【周禮·地官·泉府】凡民之貸者，以國服爲之息。 又勞也。【儀禮·鄕飮酒禮】乃息司正。【註】息，勞也。【釋文】勞，力報反。 又休也。【周禮·春官·籥章】以息老物。【註】休息之也。又【冬官·考工記·梓人】張獸侯，則王以息燕。【註】息者，休農息老物也。 又【釋名】息，塞也，塞滿也。 又國名。又新息縣，本息故國，徙於東，故加新字。【左傳·隱十一年】息侯伐鄭。【註】息國，汝南新息縣。【釋文】一本作鄎。又安息，戎國，去長安萬六百里。【風俗通】戎類有六，五曰鼻息。 又土自長息無限，曰息壤。【山海經】鯀竊帝之息壤，以堙洪水。 又姓。【姓苑】今襄陽有此姓。又息夫，複姓。 又叶私列切，音屑。【蘇軾·遊香積寺詩】把玩竟不食，棄置長太息。幽尋恐不繼，書版記歲月。从心从自，自亦聲。【徐鍇曰】自，鼻也。氣息从鼻出。會意。 考證：〔【禮·檀弓】小人之愛人也，以姑息。〕 謹照原文小人改細人。
Thuyết Văn
喘也。 从心自。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
口部曰。喘、疾息也。喘爲息之疾者、析言之。此云息者喘也、渾言之。人之氣急曰喘。舒曰息。引伸爲休息之偁。又引伸爲生長之偁。引伸之義行而鼻息之義廢矣。詩曰。使我不能息兮。傳曰。憂不能息也。黍離傳曰。噎、憂不能息也。此息之本義也。其他詩息字皆引伸之義也。許書齂、臥息也。呬、息也。㞒、臥息也。䯉、咽中息不利也。、飲食屰气不得息也。覞部䨳、見雨而比息也。皆本義也。 自者、鼻也。心气必從鼻出。故从心自。如心思上凝於𦥓。故从心𦥓。皆會意也。相卽切。一部。各本此下有自亦聲三字。自聲在十五部。非其聲類。此與思下云𦥓聲、皆不知韵理者所爲也。
【谷】 (cốc ⟨lộc|dục⟩) Nghĩa:
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𢙆 · 𧪩