摶
đoàn
Hán Việt: đoàn · Pinyin: tuán
Tổng quan
vo tròn bằng tay (biến thể của 團 团[tuan2]) (văn học) xoay quanh lượn vòng
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | tuán |
|---|---|
| Hán Việt | đoàn |
| Quảng Đông | tyun4 |
| Nhật Bản | MARUI |
| Chú âm | ㄊㄨㄢˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | cjyen |
| Baxter-Sagart | [d]ˤon |
| Hán ngữ Thượng cổ | [d]ˤon |
| Phản thiết | 柱戀切 |
| Thanh mẫu | 知 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Nắm, chét, vo tròn. Nương cậy. Như {đoàn phù dao nhi thướng} [摶扶搖而上] nương gió cả mà bay lên. Một âm là {chuyên}. Nắm cổ.
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.捏聚搓揉成團。如：「摶弄」、「摶土」、「摶麵」。《文選．枚乘．七發》：「楚苗之食，安胡之變飰，摶之不解，一啜而散。」 2.憑藉。《莊子．逍遙遊》：「摶扶搖而上九萬里。」明．張四維《雙烈記》第三○齣：「夾攻裡外施英勇，看他鵬翮怎摶風，管教墮吾計中。」 3.集聚、結合。《管子．內業》：「摶氣如神，萬物被存。」《商君書．農戰》：「摶民力以待外事，然後患可以去而王可致也。」
Eng
- CC-CEDICT to roll up into a ball with one's hands (variant of 團|团[tuan2])|(literary) to circle; to wheel
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】度官切【集韻】【韻會】【正韻】徒官切，𠀤音團。【說文】圜也。【周禮·冬官考工記·輪人】侔以行山，則是摶以行石也。【註】侔，上下等也，摶，圜厚也。又【矢人】凡相笴，欲生而摶。 又以手圜之也。掜聚也。【禮·曲禮】毋摶飯。【疏】取飯作摶，則易得多。【儀禮·特牲饋食禮】佐食摶黍授祝。 又拍也。【周禮·冬官考工記】摶埴之工二。【註】摶之言拍也。埴，黏土也。【疏】以手拍黏土以爲培也。 又專也。【前漢·天文志】凡望雲氣，騎氣𤰞而布，卒氣摶。 又摶黍，黃鳥名。【詩·周南·黃鳥于飛疏】幽州人謂之黃鶯，齊人謂之摶黍。 又省作𢮨。亦作㩛。 又【集韻】朱遄切，音專。擅也。一曰幷合制領也。【史記·田齊世家】摶三國之兵。【註】握領也。 又與專通。【左傳·昭二十年】若琴瑟之摶，一誰能聽之。 又【唐韻】持兗切【集韻】【韻會】【正韻】柱兗切，𠀤音篆。束也。【周禮·地官·羽人】十羽爲審，百羽爲摶。 又與縳同。卷也。【周禮·冬官考工記·鮑人】卷而摶之，欲其無迆也。【註】摶讀爲縳，謂卷縳韋革也。【釋文】摶縳𠀤直轉反。 又【集韻】【韻會】𠀤柱戀切，傳去聲。義同。从叀，與搏从尃別。
Thuyết Văn
㠯手圜之也。 从手。專聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
各本作圜也。語不完。今依韵會所據補。以手圜之者、此篆之本義。如禮經云摶黍、曲禮云摶飯是也。因而凡物之圜者曰摶。如考工記摶以行石、摶身而鴻、相笴欲生而摶是也。俗字作團。古亦借爲專壹字。左傳云若琴瑟之摶壹、秦瑯邪臺刻石曰摶心揖志是也。專壹、許女部作嫥壹。 度官切。十四部。
【摶】 (đoàn ⟨chuyên⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 手 (thủ) | Thanh phù (聲符): 專 (chuyên) Phiên thiết: Độ quan thiết Thượng tự: 度 (độ) | Hạ tự: 官 (quan) Trung cổ thanh mẫu: 定母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'oan' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: đoàn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: dĩ thủ (Tay.) viên (Cũng như chữ {viên} ) chi (Chưng) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 㩛 · 𢮨 · 𢰁 · 𢰋 · 𦁆 · 𧽢 · 抟 · 抟 · 抟