敗

bàibạiNôm bại

Hán Việt: bại · Pinyin: bài · Nôm: bại

Tổng quan

Hỏng, đổ nát. Như vong quốc bại gia [亡國敗家] làm mất nước nát nhà. Đứa con làm hỏng nhà gọi là bại tử [敗子], nhục bại [肉敗] thịt đã thiu thối, bại diệp [敗葉]…

Pinyin
bài
Hán Việt
bại
Âm Nôm
bại
Chú âm
ㄅㄞˋ
Unicode
U+6557
Bộ thủ
攴
Số nét
11
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
敗
Giản thể
败
Thương Hiệt
BCOK

敗事 · 敗亡 · 敗俗 · 敗像 · 敗兵 · 敗北 · 敗壞 · 敗子

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinbài
Hán Việtbại
Âm Nômbậy
Quảng Đôngbaai6
Mân Nampāi
Nhật BảnYABURERU
Hàn Quốc패
Chú âmㄅㄞˋ
Hán ngữ Trung cổbrad
Baxter-SagartN-pˤra[t]-s
Hán ngữ Thượng cổN-pˤra[t]-s
Phản thiết薄邁切
Thanh mẫu並
Vận夬
Đẳng2

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Hỏng, đổ nát. Như vong quốc bại gia [亡國敗家] làm mất nước nát nhà. Đứa con làm hỏng nhà gọi là bại tử [敗子], nhục bại [肉敗] thịt đã thiu thối, bại diệp [敗葉] lá rụng, v.v. Nghiêng đổ. Như bại bích [敗壁] vách đổ. Thua

Nôm

  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) bại đánh bại; bại lộ [Eng: be defeated; to be revealed, to be out]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] nhân sâm bại độc gia chuyên bài này
  • Bảng Tra Chữ Nôm bậy bậy bạ [Eng: to talk nonsense,to do objectionable things]

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名]_x000D_ 1.戰爭失利。《三國志．卷一○．魏書．荀彧荀攸賈詡傳．賈詡》：「太祖不從，軍遂無利。」南朝宋．裴松之．注：「至於赤壁之敗，蓋有運數。」宋．蘇洵〈六國論〉：「趙嘗五戰于秦，二敗而三勝。」_x000D_ 2.事不成功。如：「不計成敗」、「失敗為成功之母」。_x000D_ [動]_x000D_ 1.打敗、戰勝。《史記．卷四七．孔子世家》：「吳敗越王句踐會稽。」_x000D_ 2.被打敗。《史記．卷九二．淮陰侯列傳》：「至彭城，漢兵敗散而還。」_x000D_ 3.破壞。《左傳．成公二年》：「若之何其以病，敗君之大事也。」《史記．卷九二．淮陰侯列傳》：「夫功者難成而易敗，時者難得而易失也。」_x000D_ 4.毀壞、損壞。如：「屋敗梁頹」。《書經．大禹謨》：「侮慢自賢，反道敗德。」_x000D_ 5.腐爛。《論語．鄉黨》：「魚餒而肉敗不食。」宋．邢昺．疏：「郭璞云：『敗、臭壞也。』」_x000D_ 6.衰落。如：「家敗人亡」。_x000D_ 7.解除、消除。如：「敗毒」、「敗火」。_x000D_ [形]_x000D_ 1.被打敗的。如：「敗軍之將」。_x000D_ 2.凋殘的。如：「枯枝敗葉」、「殘花敗柳」。宋．柳永〈夜半樂．凍雲黯淡天氣〉詞：「敗荷零落，衰楊掩映。」

Eng

  • CC-CEDICT to defeat, to damage, to lose (to an opponent), to fail, to wither
  • JMdict loss
  • JMdict defeat
  • JMdict counter for losses

ja

  • JMdict 敗（はい）

other

  • Nguồn khác Vãi. Đổ vãi. 茶許󱶜卜敗󰁏低 Giá hẩư lừa vổc vải, giú đây (Cg.S.) Chớ để thuyền nghiêng đổ, phải ở yên
  • Nguồn khác Bỏ đi. Tan đàn. Ð.N. Vải 𫇥𦰟󰁏江敦𬠫敗 Bioóc ngộn giú chang đon mèng pải (C.D.) Hoa ngón ở trên nương ong bỏ đi, không ngó

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

 〔古文〕：贁、貝、𤖐【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤簿邁切，音浿。【說文】毀也。【爾雅·釋言】覆也。【釋名】潰也。又壞也。【玉篇】破也。【增韻】損也。又頹也。【易·需卦】敬愼不敗也。【書·大禹謨】反道敗德。 又【左傳·文十年司敗註】𨻰楚名司𡨥爲司敗。【論語】𨻰司敗問，昭公知禮乎。 又【爾雅·釋器】肉謂之敗。【註】臭壞。【論語】魚餒而肉敗。 又【廣韻】補邁切【集韻】北邁切【韻會】【正韻】布怪切，𠀤音拜。破他曰敗。【增韻】凡物不自敗而敗之，則北邁切。物自毀壞，則薄邁切。【詩·召南】勿翦勿敗。【音義】敗，必邁反。 又【左傳·莊十一年】凡師敵未𨻰曰敗，大崩曰敗績。【顏氏家訓】江南學士讀左傳，口相傳述，自爲凡例。軍自敗曰敗，打破人軍曰敗，讀補敗反，諸記傳未見補敗反。徐仙民讀左氏，唯一處有此音。又不言自敗敗人之別，此爲穿鑿耳。 又【韻補】叶蒲昧切。【荀子·賦篇】功立而身廢，事成而家敗。棄其耆老，收其後世。

Thuyết Văn

毁也。从攴貝。 賊敗皆从貝。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

會意。貝亦聲。薄邁切。十五部。 二字同意。古者貨貝。故從貝會意。戈部云。賊從戈則聲。與此不合。

【敗】(bại) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 攴貝 (phộc + buổi) , Thanh phù (聲符): 意。貝亦 (ý) Phiên thiết: 薄邁切 → bạc + mại Nghĩa: 毁 vậy。 từ 攴貝。賊敗皆 từ 貝。

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư

Dị thể: 贁 · 䢙 · 𣀕 · 𤖐 · 贁 · 败 · 败 · 䢙 · 败