昕
hân
Hán Việt: hân · Pinyin: xīn
Tổng quan
【Dịch nghĩa】Mặt trời mới lên 【Khang Hi】[Thuyết văn 說文] 旦明，日將出也。 Đán minh, nhật tương xuất dã. (Sáng sủa, mặt trời sắp mọc) 【Phiên thiết】[Đường vận 唐韻] [Tập vận 集韻] [Vận hội 韻會] [Chính vận 正韻] 許斤切，音欣。 Hứa cân thiết, âm Hân. 【Bộ】Nhật日
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xīn |
|---|---|
| Hán Việt | hân |
| Quảng Đông | hyun1 |
| Mân Nam | him1 |
| Nhật Bản | ASA |
| Hàn Quốc | 흔 |
| Chú âm | ㄒㄧㄣˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | hion |
| Baxter-Sagart | qʰər |
| Hán ngữ Thượng cổ | qʰər |
| Phản thiết | 許斤切 |
| Thanh mẫu | 曉 |
| Vận | 欣 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Sớm, rạng đông, mặt trời mới mọc gọi là {hân}. Như {hân tịch} [昕夕] sớm tối.;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 太陽快出來的時候。《儀禮．士昏禮》：「凡行事，必用昏昕。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 昕〈名〉 (形声。从日,斤声。本义黎明) 同本义 昕,旦明日将出也。--《说文》 明日迟昕,帝出延秋门。--《新唐书》 又如昕旦(黎明);昕夕(朝暮) 昕 〈形〉 明亮 昕,明也。--《小尔雅》 大昕鼓徵。--《礼记·文王世子》 及大昕之朝。--《礼记·祭义》 檀车孔夏,四騵孔昕。--《初学记》引《太仆箴》 又如昕昕(明亮的样子) 昕xīn拂晓，太阳将要升起的时候。 昕xuān 1.高低貌。参见"昕天"。
Eng
- CC-CEDICT dawn
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤許斤切，音欣。【說文】旦明，日將出也。【儀禮·士昏禮】凡行事，必用昏昕。【疏】昕卽明之始，君子舉事尚早，故用朝旦也。【禮·文王世子】天子視學，大昕鼓徵。【註】早昧𤕤，擊鼓以召衆也。【疏】昕，猶明也。 又【集韻】虛其切，音僖。義同。 又【爾雅·釋天疏】四曰昕天。昕讀曰軒，言天北高南下，若車之軒，是吳時姚信所說。
Thuyết Văn
且朙也。 日將出也。 从日。斤聲。讀若希。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
小徐本作旦也。明也。韵會作旦明也。今正爲且明。文王世子。大昕。鄭云。早昧爽也。是昕卽䢅而未旦也。士昏禮記曰。凡行事必用昏昕。齊風。東方未晞。顚倒裳衣。傳曰。晞、明之始𦫵。按蒹葭、湛露傳皆云。晞、乾也。此云明之始𦫵則當作昕無疑。昕與晞各形各義。而昕讀同希。因誤爲晞耳。 按此亦言且明而不次諸晢篆之前者。正謂昧爽於旦猶遠。昕於旦僅一閒耳。故毛云明之始𦫵。許先列晢曉篆而以昕足之。 斤聲而讀若希者、文微二韵之合。齊風是以與衣韵也。今讀許斤切。則又合乎冣初古音矣。十三部。○說文讀若希。見文王世子音義。鍇作讀若忻。非。鄭注樂記。訢讀爲熹。是其理也。
【昕】 (hân) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 日 (nhật) | Thanh phù (聲符): 斤 (cân) Phiên thiết: Hứa cân thiết Thượng tự: 許 (hứa) | Hạ tự: 斤 (cân) Trung cổ thanh mẫu: 曉母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'h' + vận mẫu 'ân' Suy luận: hân (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thả (Vả) minh vậy。 nhật (Mặt trời.) tương (Sắp) xuất (Ra ngoài) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư