杀
sátNôm sịt
Hán Việt: sát · Pinyin: shā · Nôm: sịt
Tổng quan
Giết. Mình tự giết mình gọi là tự sát [自殺]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | shā |
|---|---|
| Hán Việt | sát |
| Âm Nôm | sát |
| Quảng Đông | saat3 |
| Chú âm | ㄕㄚˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | sraih |
| Baxter-Sagart | s<r>at |
| Hán ngữ Thượng cổ | s<r>at |
| Phản thiết | 式吏切 |
| Thanh mẫu | 書 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 殺
- Thiều Chửu Giết. Mình tự giết mình gọi là tự sát [自殺]. Bắt được. Làm cho đến chết. Nguyễn Du [阮攸] : Não sát thù phương lão sứ thần [惱殺殊方老使臣] (Quá Thiên Bình [過天平]) Làm não lòng muốn chết được ông sứ thần già ở phương khác đến. Một âm là sái. Bớt, suy, kém. Như tiều sái [噍殺] tiếng rè rè, hình dung cái tiếng đã hết hơi không được mạnh mẽ. Cái túi đựng xác chết. Lại một âm nữa là tát. Tan, lở tở
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm sát sát hại [Eng: to murder, to assassinate, to kill]
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 杀 (形声。从殳,杀声。古字作杀”,甲骨文字形,在人(大)的下方做上一个被剁的记号,表示杀。殳兵器。从殳表示与杀有关。本义杀戮) 同本义 殺,戮也。--《说文》 武王胜殷杀纣。--《墨子·三辩》 杀气浸盛。--《吕氏春秋·仲秋》 为杀矢。--《考工记·冶氏》 杀其君,虔于乾溪。--《谷梁传·昭公十三年》 杀人以梃与刃,有以异乎?--《孟子·梁惠王上》 子罕杀宋君而夺政。--《韩非子·外储说右下》 设酒杀鸡作食。--陶潜《桃花源记》 然得而腊之以为饵,可以已大风、挛踠、瘘、疠,去死肌,杀三虫 杀（殺）shā ⒈弄死，使失去生命～敌。～猪。～虫剂。 ⒉战斗～退侵略军。～出重围。 ⒊消减，残败～风景。～威风。我花开后百花～。 ⒋收束，断绝～帐。～尾。 ⒌勒紧，扣紧～一～带子。 ⒍药物等刺激身体感到疼痛擦了这种药后～得慌。 ⒎在动词后。〈表〉程度深愁～人。喜～人。 ⒏ ⒐ ①凶恶的气势～气腾腾。 ②发泄不愉快的情绪你拿谁～气？ 杀shài 1.减省。 2.等差。 3.衰微，凋零。 4.指歉收。 5.消化; 消耗。 6.细小。 7.裁去(多余的)。 8.古代套在尸体下肢上的布袋。 杀sà 1.散落; 散布。 2.古代为护城而设置的防卫据点。 3.枯干貌。 杀shì 1.古指臣杀君﹑子杀父的行为。
Eng
- CC-CEDICT to kill; to slay; to murder; to attack, to weaken; to reduce, (dialect) to smart, (used after a verb) extremely
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𢁛、𢽅、𢿹、𢽆、𢼡、𢿔、𧤿【唐韻】所八切【集韻】【韻會】【正韻】山戛切，𠀤音煞。【說文】戮也。【周禮·春官】內史掌王之八柄之法，以詔王治。五曰殺。【疏】太宰有誅無殺。此有殺無誅者，誅與殺相因，見爲過不止，則殺之也。又【秋官】掌戮，掌斬殺賊諜而搏之。【註】斬以鈇鉞，殺以刀刃。 又【爾雅·釋詁】殺，克也。【郭註】隱元年公羊傳曰：克之者何，殺之也。 又獲也。【禮·王制】天子殺，則下大綏。諸侯殺，則下小綏。大夫殺，則止佐車。【註】殺，獲也。 又同死。【孟子】凶年不能殺。 又忘也。【莊子·大宗師】殺生者不死。【註】李軌云：殺，猶亡也。亡生者不死也。崔云：除其營生爲殺生。 又薙草曰殺。【禮·月令】利以殺草。 又霜殺物曰殺。【春秋·僖三十三年】隕霜不殺草。【左傳·桓五年】始殺而嘗。 又以火炙簡爲殺靑。【後漢·吳佑傳】欲殺靑𥳑，以寫經書。【註】殺靑者，以火炙𥳑令汗，取其靑，易書，復不蠹，謂之殺靑。亦爲汗靑，義見【劉向·別錄】。 又矢名。【周禮·夏官·司弓矢】殺矢、鍭矢，用諸近射田獵。【註】殺矢，言中則死。又【考工記】冶氏爲殺矢，刃長寸，圍寸，鋌十之。 又刷也。【釋名】摩挲猶抹殺。 又【集韻】【韻會】𠀤桑葛切，音薩。散貌。【史記·倉公傳】望之殺然黃。【註】徐廣曰：殺，蘇葛反。正義曰：蘇亥反。 又掃滅之也。【前漢·谷永傳】未殺災異。 又騷殺，下垂貌。【張衡·東京賦】飛流蘇之騷殺。 又【集韻】私列切，音薛。與𨇨同。蹩𨇨，旋行貌。【莊子·馬蹄篇】蹩躠爲仁。向崔本作弊殺。 又【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤所界切，音鎩。降也，減削也。【周禮·秋官·象胥】國新殺禮，凶荒殺禮。【禮·大傳】五世而緦殺同姓也。又【禮器】禮不同，不豐不殺。又【正韻】所賣切，音曬。義同。 又毛羽敝曰殺。【詩·豳風·予羽譙譙傳】譙譙，殺也。 又【周禮·天官·瘍醫】劀殺之劑。【註】殺謂以藥食其惡肉。 又噍殺，音也。【禮·樂記】其哀心感者，其聲噍以殺。【註】噍則竭而無澤，殺則減而不隆。 又剪縫也。【論語】非帷裳，必殺之。亦作𧜁。 又韜屍之具，上曰質，下曰殺。【儀禮·士喪禮】䞓殺，掩足。 又疾也。【白居易·半開花詩】西日憑輕照，東風莫殺吹。【自註】殺，去聲。【正字通】今樂府家有元殺、旁殺之別，元人傳奇《白鶴子》一殺、二殺卽其遺聲也。俗讀生殺之殺，非。【集韻】或作閷煞。 又【集韻】【韻會】𠀤所例切，音㡜。亦降也。 又【集韻】式吏切，音試。同弑。【前漢·高帝紀】項羽放殺其主。【註】殺，當作弑。又【班固·西都賦】掎僄狡，㧖猛噬，脫角挫脰，徒搏獨殺。【註】殺，亦叶式吏切。 又叶色櫛切，音瑟。【梁肅·兵箴】傳美干戈，易載以律。古之睿知，神武不殺。又叶式列切，音設。【束皙·近遊賦】繫複襦以御冬…
Thuyết Văn
戮也。 从殳。杀聲。 凡殺之屬皆从殺。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
戈部曰。戮、殺也。 鉉等曰。說文無杀字。相傳音察。按張參曰。杀、古殺字。張說似近是。此如本作术、或加禾爲秫。所八切。十五部。
【殺】 (sát ⟨sái, tát⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 殳 (thù) , Thanh phù (聲符): 杀 (sát) Phiên thiết: Sở bát thiết Thượng tự: 所 (sở) , Hạ tự: 八 (bát) Trung cổ thanh mẫu: 生母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 's' + vận mẫu 'at' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: sát (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: lục (Giết) vậy
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 煞 · 𠮁 · 𢁛 · 𢼡 · 𢼢 · 𢼯 · 𢼴 · 𢽅 · 𢽆 · 𢽘 · 𢽮 · 𢽯