极
cực
Hán Việt: cực
Tổng quan
cực kỳ cực (địa lý, vật lý) tột cùng đỉnh
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jí |
|---|---|
| Hán Việt | cực |
| Quảng Đông | caap3 |
| Nhật Bản | NIGURA |
| Chú âm | ㄐㄧˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | giik |
| Baxter-Sagart | [g](r)ək |
| Hán ngữ Thượng cổ | [g](r)ək |
| Phản thiết | 訖逆切 |
| Thanh mẫu | 見 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ [極].
- Thiều Chửu Cái nóc nhà. Nay gọi các sự vật gì rất cao là {cực} là bởi nghĩa đó. Trước khi trời đất chưa chia rành rẽ gọi là {thái cực} [太極], ngôi vua gọi là {hoàng cực} [皇極], vua lên ngôi gọi là {đăng cực} [登極] đều là ý nói rất cao không ai hơn nữa. Phần cực hai đầu quả đất gọi là {cực}. Ph…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 极 (形声。从木,亟声。本义房屋的正梁) 同本义 榦,栋也。--《说文》。按,在屋之正中至高处。 万载宫极。--《汉书·天文志》 有夫妻臣妾登极。--《庄子·则阳》。司马注屋栋也。” 茂初在广汉,梦坐大殿,极上有三穗禾,茂跳取之,得其中穗,辄复失之。--《后汉书·蔡茂传》 最高的地位 今以三寸之舌,为帝者师,封万户,位列侯,此布衣之极,于良足矣。--《史记·留侯世家》 又如极峰(最高层的官员) 特指君位 建用皇极。--《书·洪范》 又如登极(登君位) 顶点,最高处;最高最 极（榦）jí ⒈顶端，最高点，尽头处～端。～点。登峰造～。〈引〉到极点乱～则治。暗…
Eng
- CC-CEDICT extremely|pole (geography, physics)|utmost|top
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】渠力切【集韻】【韻會】竭憶切【正韻】竭戟切，𠀤禁入聲。【說文】棟也。【徐曰】極者屋脊之棟，今人謂高及甚爲極，義出於此。 又天地未分以前曰太極。【易·繫辭】易有太極，是生兩儀。【註】無稱之稱，不可得而名也。 又皇極，大中也。【書·洪範】皇建其有極。【疏】人君爲民之主，大自立其有中之道。 又北辰曰北極，老人星曰南極。【書·舜典·正義】引《王蕃·渾天說》曰：北極出地三十六度，南極入地三十六度，而嵩高正當天之中極。 又三極，三才也。【易·繫辭】三極之道。【疏】謂天、地、人三才，至極之道也。 又【爾雅·釋地】東至于泰遠，西至于邠國，南至于濮鈆，北至于祝栗，謂之四極。 又五極，五常之中正也。【書·呂𠛬】屬于五極，咸中有慶。 又六極，窮極惡事也。【書·洪範】威用六極：一曰凶短折，二曰疾，三曰憂，四曰貧，五曰惡，六曰弱。又四方上下，亦謂之六極。【莊子·天運篇】天有六極。 又八極。【韻會】四極，方隅之極也。【淮南子·本經訓】紀綱八極，經緯六合。 又至也。【詩·周頌】立我烝民，莫非爾極。 又取止也。【詩·大雅】匪疚匪棘，王國來極。 又盡也。【易·繫辭】極其數，遂定天下之象。 又放也。【儀禮·大射儀】贊設決，朱極三。【註】極，放也。以朱韋爲之，所以韜指利放弦也。 又【爾雅·釋天】月在癸曰極。 又國名。【春秋·隱二年】無駭帥師入極。 又疲也。【世說】顧和謁王導，導小極對之疲睡。 又【正韻】訖逆切，音戟。與亟同。【荀子·箴賦】反覆甚極。 又【集韻】訖力切，音棘。殊也。 又【唐韻】渠綺切，音技。【淮南子·精神訓】賤之而弗憎，貴之而弗喜，隨其天資，而安之不極。 又【廣韻】渠記切，音曁。【楚辭·天問】厥萌在初，何所意焉。璜臺十成，何所極焉。
Thuyết Văn
棟也。 從木。亟聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
李奇注五行志、薛綜注西京賦皆曰。三輔名梁爲極。按此正名棟爲極耳。今俗語皆呼棟爲梁也。搜神記。漢蔡茂夢坐大殿。極上有禾三穗。主簿郭賀曰。極而有禾。人臣之上祿也。此則似謂梁。按喪大紀注曰。危、棟上也。引伸之義、凡至高至遠皆謂之極。 渠力切。一部。
【盗】 (đạo) Nghĩa:
Tự hình
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 极 · 㭲 · 𫽄 · 极 · 极 · 極 · 极 · 極 · 极 · 極