殘

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】昨干切【集韻】【韻會】財干切，𠀤音䏼。【說文】賊也。【詩·小雅】廢爲殘賊。【孟子】賊義者謂之殘。 又【釋名】殘，踐也。踐使殘壞也。【書·泰誓】殘害于爾萬姓。又【史記·樊噲傳】殘東垣。【註】謂多所殺傷也。 又惡也。【書·泰誓】取彼凶殘。【史記·陳餘傳】爲天下除殘。 又放逐也，殺也。【周禮·夏官】《大司馬》九伐之法，放弑其君，則殘之。【揚子·方言】㨆殺也。晉魏河內之北，謂㨆爲殘。㨆音廩。或洛感反。 又食餘也。【杜甫詩】殘杯與冷炙。 又煑肉之名。【張協·七命】鷰𩩙猩脣，髦殘象白。【註】髦，髦牛也。殘白，蓋煮肉之異名。【崔駰·博徒論】𪈏臛羊殘。 又殘缺也。【劉歆·移太常博士書】專已守殘。【註】師古曰：專執已所偏見，苟守殘缺之文。 又穿鑿傅會謂之蕞殘。【王充·論衡】蕞殘滿車，不成爲道。玉屑滿篋，不成爲寶。 又惡罵曰殘罵。【揚子·方言】南楚凡人殘罵謂之鉗。 又貪暴吏曰殘吏。【後漢·明帝紀】殘吏放手。 又五殘，星名。【史記·天官書】五殘星，出正東東方之野，其星狀類辰星。【正義曰】五殘，一名五鋒。【前漢·藝文志】有《五殘雜變星》二十一卷。 又與戔通。【易·賁卦】束帛戔戔。【註】引子夏《易》束帛殘殘。 又【魏志】辰韓名樂浪人爲阿殘。東方人名我爲阿，謂樂浪人本其殘餘之人也。 又膾殘，魚名。【皮日休詩】分明數得膾殘魚。 又【高僧傳】明瓚禪師，性懶而食殘，號懶殘。 又【韻補】叶財先切，音前。【班彪·北征賦】首身分而不寤兮，猶數功而辭諐。何夫子之妄說兮，孰云地脈而生殘。 又【夢溪筆談】王聖美治字學，演其義以爲右文。凡字其類在左，其義在右。如木類，其左皆从木。所謂右文者，如戔，少也，水之少者曰淺，金之小者曰錢，歹而小者曰殘，貝之小者曰賤，如此類皆以戔爲義。○按殘義本兼大小而言，姑附記於此。 考證：〔【崔駰·博徒論】𪈏曤羊殘。〕 謹照原文曤改臛。

Thuyết Văn

賊也。 从𣦵。戔聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

戈部曰。賊敗也。部殘穿也。今俗用爲㱚餘字。按許意殘訓賊。㱚訓餘今則殘專行而㱚廢矣。周禮稾人注。假戔爲㱚。 昨干切。十四部。

【殘】 (tàn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 𣦵 (ngạt) | Thanh phù (聲符): 戔 (tiên) Phiên thiết: Tạc kiền thiết Thượng tự: 昨 (tạc) | Hạ tự: 干 (kiền) Trung cổ thanh mẫu: 從母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'an' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: tàn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: tặc (Hại. Như {tường tặc}) vậy

Tự hình

• Tiểu triện
• Khải thư
• Hành thư
• Thảo thư

Dị thể: 残 · 𠡡 · 𠡹 · 𣧌 · 残 · 残 · 残