毀
hủy
Hán Việt: hủy · Pinyin: huǐ
Tổng quan
huỷ huỷ diệt, huỷ hoại [Eng: to ruin, to destroy]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | huǐ |
|---|---|
| Hán Việt | hủy |
| Quảng Đông | wai2 |
| Mân Nam | huí |
| Nhật Bản | KI |
| Hàn Quốc | 훼 |
| Chú âm | ㄏㄨㄟˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | hyeh |
| Baxter-Sagart | [m̥](r)ajʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [m̥](r)ajʔ |
| Phản thiết | 虎委切 |
| Thanh mẫu | 曉 |
| Vận | 紙 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Phá, nát. Như {hủy hoại} [毀壞] phá hư, {hủy diệt} [毀滅] phá hỏng, làm mất đi. Thương. Chê, diễu, mỉa mai. Cầu cúng trừ vạ.
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.傷害、破壞。如：「毀害」、「毀壞」。《左傳．文公十八年》：「毀則為賊，掩賊為藏。」《孝經．開宗明義章》：「身體髮膚，受之父母，不敢毀傷，孝之始也。」 2.誹謗。如：「毀謗」、「毀譽參半」。《論語．衛靈公》：「吾之於人也，誰毀誰譽？」唐．韓愈〈諱辯〉：「賀舉進士有名，與賀爭名者毀之。」 3.哀傷過甚而損害健康。如：「哀毀逾恆」。《新唐書．卷一九五．孝友傳．張志寬傳》：「（張志寬）居父喪而毀，州里稱之。」
Eng
- CC-CEDICT to destroy; to ruin|to defame; to slander
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𣪷【唐韻】許委切【集韻】【韻會】【正韻】虎委切，𠀤音燬。【說文】缺也。一曰壞也。【易·繫辭】乾坤毀，則無以見易。【詩·豳風】無毀我室。 又訾也。【論語】誰毀誰譽。 又去也。【禮·儒行】毀方而瓦合。【鄭註】去已之大圭角，下與小人合也。 又折也。【戰國策】王不搆趙。趙不以毀搆。【註】搆，合其戰也。毀，折也。不收趙，趙不能以毀折之兵獨與秦戰。 又占歲法，金穰，水毀，木飢，火旱。見【史記·貨殖傳】。 又禱祈除殃曰毀。【周禮·地官·牧人】凡外祭毀事用尨。【註】謂副辜𠋫禳毀除殃咎之屬。 又哀毀。【禮·曲禮】居喪之禮，毀瘠不形。【正義】毀瘠，羸瘠也，形骨露也。居喪許羸瘦，不許骨露見也。又五十不致毀，六十不毀。【孝經·喪親章】毀不滅性。 又小兒去齒曰毀。【白虎通】男八歲毀齒，女七歲毀齒。 又【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤况僞切，音齂。義同。 又叶後五切，音戸。【易林】臏詐龎子，夷竈盡毀。兵休卒發，矢至如雨。 又叶暄規切，音墮。【揚子·太𤣥經】減其疾不至危也，瀏漣之減生根毀也。【韻會】毛氏曰：凡成敗之毀，上聲，《莊子》其成也毀也之類是也。非自壞而隳毀之則去聲，《孟子》毀其宗廟之類是也。惡聲令聞之毀譽則毀上聲，譽去聲，《孟子》不虞之譽求全之毀是也。忌其人而毀之，媚其人而譽之，則毀去聲，譽平聲，《論語》誰毀誰譽之類是也。然《論語》譽字有音，毀字無音，經史子中成毀之毀，與隳毀之毀皆無音，姑從通用。讀書點校者，不可不知。
Thuyết Văn
缺也。 从土。毇省聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
缺者、器破也。因爲凡破之偁。 許委切。十六部。
【毀】 (hủy) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 土 (thổ) | Thanh phù (聲符): 毇省 (huỷ) Phiên thiết: Hứa ủy thiết Thượng tự: 許 (hứa) | Hạ tự: 委 (ủy) Trung cổ thanh mẫu: 曉母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'h' + vận mẫu 'ê' Suy luận: hê (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: khuyết (Đồ sứt mẻ) vậy
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 毁 · 䃣 · 䛼 · 𡒂 · 𢾌 · 𣪷 · 𭮳 · 毁 · 毁 · 毁