汗
hãn
Hán Việt: hãn · Pinyin: hán
Tổng quan
Mồ hôi.
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | hán |
|---|---|
| Hán Việt | hãn |
| Quảng Đông | hon4 |
| Mân Nam | hān |
| Nhật Bản | ASE |
| Hàn Quốc | 한 |
| Chú âm | ㄏㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | ghan |
| Baxter-Sagart | Cə.[g]ˤa[r]-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | Cə.[g]ˤa[r]-s |
| Phản thiết | 出而反 |
| Thanh mẫu | 昌 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Mồ hôi. Tan lở, ví dụ như cái gì đã ra không trở lại được nữa. Hiệu lệnh đã ra, không thu về được nữa gọi là {hoán hãn} [渙汗]. Một âm là {hàn}. Vua rợ Đột Quyết gọi là {Khả Hàn} [可汗].;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 參見「可汗」條。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 汗 可汗,古代鲜卑、柔然、突厥、回纥、蒙古等族对其统治者的称号 汗,可汗。蕃王称。--《广韵》 咸丰四年,土谢图汗、车臣汗两部汗、王、公、台吉等请捐助军需,温旨鄐之。--《清史稿》 (形声。从水,干声。本义汗腺的分泌物) 由人或高等动物皮肤内腺体分泌的一种含盐的液体 汗,身液也。--《说文》 汗者,精气也。--《素问·评热病论》 五藏化液心为汗。--《宣明五气篇》 出令如出汗,汗出而不反也。--《汉书·刘向传》 汗衣,近身受汗垢 之衣也。--《释名·释衣服》 汗出浃背。╠ 汗hàn汗腺分泌的液体，通过毛孔排出体外～流浃背（满身大汗。也形容万分惶恐或惭愧不…
Eng
- CC-CEDICT see 可汗[ke4 han2], 汗國|汗国[han2 guo2]
- CC-CEDICT perspiration|sweat|CL:滴[di1],頭|头[tou2],身[shen1]|to be speechless (out of helplessness, embarrassment etc) (Internet slang used as an interjection)
ja
- JMdict sweat|perspiration|moisture|condensation|gulp
- JMdict khan (medieval ruler of a Tatary tribe)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【廣韻】【集韻】【韻會】侯旰切【正韻】侯幹切，𠀤音翰。【說文】人液也。【關尹子·八籌篇】心悲物淚出，心愧物汗出。【本草】李時珍曰：汗出於心，在內爲血，在外爲汗。故曰奪汗者無血，奪血者無汗。【易·渙卦】渙汗其大號。【史記·蘇秦傳】揮汗成雨。【前漢·劉向傳】出令如出汗。汗，出而不反者也。出而反之，是反汗也。【文心雕龍】其出如綍，不反若汗。 又泮汗，水無涯貌。【左思·吳都賦】潰渱泮汗。 又澔汗，符采映耀貌。【司馬相如·上林賦】采色澔汗。 又瀾汗，長貌。【木華·海賦】洪濤瀾汗。 又汗汗，水廣大無際貌。【郭璞·江賦】汗汗沺沺。 又質汗，藥名。 又【唐韻】胡安切【集韻】【韻會】【正韻】河干切，𠀤音寒。可汗，酋長之稱。讀若克韓。 又番汗，漢縣名。音盤寒，屬遼東郡。 又【唐韻】古寒切【集韻】居寒切，𠀤音干。餘汗，縣名。【前漢·地理志】屬豫章郡。【應劭註】汗音干。 又【韻補】叶彤甸切，音莧。【蘇轍·夏夜詩】老人氣如縷，枕簟亦流汗。褰帷竟不寐，夜氣淨如練。
Thuyết Văn
身液也。 从水。干聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
身各本作人。今依太平御覽訂。易。渙汗其大號。劉向說曰。汗出而不反者也。 矦旰切。十四部。漢餘汗縣字如此。讀如干。
【汗】(hãn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) | Thanh phù (聲符): 干 (can) Phiên thiết: 矦旰切 → hầu + cán Nghĩa: 身液 vậy。 từ thủy (nước)。干 thanh。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𡊺