汗
hãnNôm khan
Hán Việt: hãn · Pinyin: hán · Nôm: khan
Tổng quan
Mồ hôi
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | hán |
|---|---|
| Hán Việt | hãn |
| Âm Nôm | cạn |
| Quảng Đông | hon4 |
| Mân Nam | hān |
| Nhật Bản | ASE |
| Hàn Quốc | 한 |
| Chú âm | ㄏㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | ghan |
| Baxter-Sagart | Cə.[g]ˤa[r]-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | Cə.[g]ˤa[r]-s |
| Phản thiết | 出而反 |
| Thanh mẫu | 昌 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Mồ hôi. Tan lở, ví dụ như cái gì đã ra không trở lại được nữa. Hiệu lệnh đã ra, không thu về được nữa gọi là hoán hãn [渙汗]. Một âm là hàn. Vua rợ Đột Quyết gọi là Khả Hàn [可汗]
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm cạn ao cạn, cạn tiền [Eng: dry pond; run out of money]
- Giản Dị Hán Nôm khan khan hiếm [Eng: scarcity; rare]
- Giản Dị Hán Nôm hãn hãn thanh, khả hãn (hiệu vua Mông Cổ) [Eng: title of Mông Cổ King]
- Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] có người hãn hậu nhiệt triều
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 參見「可汗」條。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 汗 可汗,古代鲜卑、柔然、突厥、回纥、蒙古等族对其统治者的称号 汗,可汗。蕃王称。--《广韵》 咸丰四年,土谢图汗、车臣汗两部汗、王、公、台吉等请捐助军需,温旨鄐之。--《清史稿》 (形声。从水,干声。本义汗腺的分泌物) 由人或高等动物皮肤内腺体分泌的一种含盐的液体 汗,身液也。--《说文》 汗者,精气也。--《素问·评热病论》 五藏化液心为汗。--《宣明五气篇》 出令如出汗,汗出而不反也。--《汉书·刘向传》 汗衣,近身受汗垢 之衣也。--《释名·释衣服》 汗出浃背。╠ 汗hàn汗腺分泌的液体，通过毛孔排出体外～流浃背（满身大汗。也形容万分惶恐或惭愧不安）。 汗hán 汗gān 1.古地名用字『置馀汗县。在今江西省余干县境。
Eng
- CC-CEDICT see 可汗[ke4 han2], 汗國, 汗国[han2 guo2]
- CC-CEDICT perspiration, sweat, CL:滴[di1],頭, 头[tou2],身[shen1], to be speechless (out of helplessness, embarrassment etc) (Internet slang used as an interjection)
- JMdict sweat
- JMdict perspiration
- JMdict moisture
- JMdict condensation
- JMdict gulp
- JMdict khan (medieval ruler of a Tatary tribe)
ja
- JMdict 汗（あせ）
- JMdict 汗（かん）
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【廣韻】【集韻】【韻會】侯旰切【正韻】侯幹切，𠀤音翰。【說文】人液也。【關尹子·八籌篇】心悲物淚出，心愧物汗出。【本草】李時珍曰：汗出於心，在內爲血，在外爲汗。故曰奪汗者無血，奪血者無汗。【易·渙卦】渙汗其大號。【史記·蘇秦傳】揮汗成雨。【前漢·劉向傳】出令如出汗。汗，出而不反者也。出而反之，是反汗也。【文心雕龍】其出如綍，不反若汗。 又泮汗，水無涯貌。【左思·吳都賦】潰渱泮汗。 又澔汗，符采映耀貌。【司馬相如·上林賦】采色澔汗。 又瀾汗，長貌。【木華·海賦】洪濤瀾汗。 又汗汗，水廣大無際貌。【郭璞·江賦】汗汗沺沺。 又質汗，藥名。 又【唐韻】胡安切【集韻】【韻會】【正韻】河干切，𠀤音寒。可汗，酋長之稱。讀若克韓。 又番汗，漢縣名。音盤寒，屬遼東郡。 又【唐韻】古寒切【集韻】居寒切，𠀤音干。餘汗，縣名。【前漢·地理志】屬豫章郡。【應劭註】汗音干。 又【韻補】叶彤甸切，音莧。【蘇轍·夏夜詩】老人氣如縷，枕簟亦流汗。褰帷竟不寐，夜氣淨如練。
Thuyết Văn
身液也。 从水。干聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
身各本作人。今依太平御覽訂。易。渙汗其大號。劉向說曰。汗出而不反者也。 矦旰切。十四部。漢餘汗縣字如此。讀如干。
【汗】(hãn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) , Thanh phù (聲符): 干 (can) Phiên thiết: 矦旰切 → hầu + cán Nghĩa: 身液 vậy。 từ thủy (nước)。干 thanh。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𡊺