波

bōbaNôm bể

Hán Việt: ba · Pinyin: bō · Nôm: bể

Tổng quan

Sóng nhỏ. Sóng nhỏ gọi là ba [波], sóng lớn gọi là lan [瀾]. Văn bài gì có từng thứ nẩy ra gọi là ba lan [波瀾]

Pinyin
bō
Hán Việt
ba
Âm Nôm
bể
Chú âm
ㄅㄛˉ
Unicode
U+6CE2
Bộ thủ
水
Số nét
8
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
EDHE

波他 · 波俏 · 波光 · 波兰 · 波利 · 波动 · 波動 · 波卑

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinbō
Hán Việtba
Âm Nômbể
Quảng Đôngbo1
Mân Nampho
Nhật BảnNAMI
Hàn Quốc파
Chú âmㄅㄛˉ
Hán ngữ Trung cổpua
Baxter-Sagartpˤaj
Hán ngữ Thượng cổpˤaj
Phản thiết博禾切
Thanh mẫu幫
Vận戈
Đẳng1

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Sóng nhỏ. Sóng nhỏ gọi là ba [波], sóng lớn gọi là lan [瀾]. Văn bài gì có từng thứ nẩy ra gọi là ba lan [波瀾]. Một cái nổi lên một cái im đi cũng gọi là ba. Như âm nhạc phát ra tiếng, thì những tiếng còn dư lại gọi là âm ba [音波]. Viết văn, viết chữ thì chỗ tàng nên gò gập lại gọi là ba trích [波磔]. Dần đến. Như ba cập [波及] trước ở bên ấy, rồi đến bên kia, ba lụy [波累] nhân người khác mà lụy đến mình. Bôn ba [奔波] sóng nước chảy xiết, ý nói bôn tẩu vất vả. Tia sáng của con mắt. Như nhãn ba [眼波] sóng mắt, chỉ ánh mắt long lanh, thu ba [秋波] làn sóng mùa thu, chỉ ánh mắt long lanh của người đẹp như…

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm bể bốn bể [Eng: every where]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) ba phong ba [Eng: vicissitudes]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] dưới thì nước mặn ba đào
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: ba Xuất hiện 5 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: ba Xuất hiện 5 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: ba Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều bản 1866
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: ba Xuất hiện 9 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.水因湧流或風力振盪所產生的起伏現象。如：「水波」、「海波」。 2.比喻目光。如：「眼波」、「秋波」。《文選．宋玉．神女賦》：「望余帷而延視兮，若流波之將瀾。」 3.物理學上指由彈性體振動所產生像波浪一樣起落的現象。如：「音波」、「電波」。 4.永字八法之一。唐．張彥遠《法書要錄．卷一．王右軍題衛夫人筆陣圖後》：「每作一波，常三過折筆。」也稱為「捺」、「磔」。 5.量詞。計算接續情勢的單位。如：「第三波」、「一波又一波的攻勢。」 6.姓。如漢代有波儁。 [動] 1.跑。如：「奔波」。明．李翊《俗呼小錄》卷一：「跑謂之波。」 2.逃。《法苑珠林．卷二六》引南齊．王琰《冥祥記》：「蘇峻之亂，都邑人士皆東西波遷。」《樂府詩集．卷二五．企喻歌辭．橫吹曲辭五．四曲之一》：「鷂子經天飛，群雀兩向波。」 [助] 元曲科白中常用作語助詞，置於句中或句末。同「吧」。元．王實甫《西廂記．第三本．第一折》：「心波學士！我願為之，並不推辭，自有言語。」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 波 (形声。从水,皮声。本义波浪,水自身涌动而成波动的水面) 同本义 波,水涌流也。--《说文》 规有摩而水有波。--《韩非子·八说》 起波涛。--《淮南子·人间》。注波者,涌起。” 河渭为之波荡。--张衡《西京赋》 扬素波而挥连珠兮。--《文选·王褒·洞箫赋》 清风徐来,水波不兴。--苏轼《赤壁赋》 洪波涌起。--《乐府诗集·曹操·步出夏门行》 又如波磔(向右下捺的一笔叫磔,波浪形的叫波磔); 波查(苦难; 折磨); 波平如镜(水面平静如镜); 波臣为虐(指水灾); 波骇(水波激烈动荡。引申为受到震撼); 波峭(指岩石

Eng

  • CC-CEDICT (bound form) Poland (abbr. for 波蘭, 波兰[Bo1 lan2]), surname Bo
  • CC-CEDICT wave, ripple, storm, surge
  • JMdict wave
  • JMdict billow
  • JMdict ripple
  • JMdict breaker
  • JMdict swell
  • JMdict Poland
  • JMdict counter for waves (of a repeated occurrence)

ja

  • JMdict 波（なみ）
  • JMdict 波（ぽ）
  • JMdict 波（は）

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】博禾切【集韻】【韻會】【正韻】逋禾切，𠀤音皤。【說文】水涌流也。【爾雅·釋水】大波爲瀾，小波爲淪，直波爲徑。 又水名。【水經注】波水，出霍陽西川大嶺東谷。 又澤名。【書·禹貢】滎波旣豬。【周禮·夏官·職方氏】豫州，其川滎雒，其浸波溠。【註】波讀爲播。 又洛之別名。【爾雅·釋水】水自洛出爲波。 又潤也。【左傳·僖二十三年】晉公子曰：其波及晉國者，君之餘也。 又搖動也。【莊子·外物篇】且以狶韋氏之流，觀今之世，其孰能不波。 又目光曰波。【曹植·洛神賦】托微波以通辭。 又金波，月光也。【前漢·郊祀歌】月𥠇𥠇以金波。 又沸波，鳥名。【禽經】王睢，魚鷹也。詩謂之睢鳩，淮南子謂之沸波。 又偃波，書名。【歐陽詢·書法】偃波書，卽版書，狀如連文，謂之偃波。 又流波，山名。在東海中。見【山海經】。 又長年之稱。【范成大·吳船錄】蜀中稱尊者爲波，祖及外祖皆曰波。 又【李翊·俗呼小錄】跑謂之波，立謂之站。 又縣名。【前漢·地理志】河內有波縣。 又郡名。【廣輿記】寧波府，屬浙江。本越甬東地，隋曰越州，唐曰明州，明曰寧波府。 又【集韻】班麋切【正韻】逋眉切，𠀤音羆。與陂同。阪也。一曰澤障也。【前漢·江都易王傳】後游雷波天大風。【註】波讀爲陂。 又【集韻】【韻會】𠀤彼義切，音賁。循行水也。【前漢·西域傳】傍南山，北波河。

Thuyết Văn

水涌流也。 从水。皮聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

左傳。其波及晉國者。荘子。夫孰能不波。皆引伸之義也。又假借爲陂字。見漢書。 博禾切。十七部。

【波】(ba) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) , Thanh phù (聲符): 皮 (bì) Phiên thiết: 博禾切 → bác + hòa Nghĩa: thủy (nước)涌流 vậy。 từ thủy (nước)。皮 thanh。

Tự hình

  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𣴫