泰
thái
Hán Việt: thái · Pinyin: tài
Tổng quan
núi Thái 泰山[Tai4 Shan1] ở Sơn Đông viết tắt của Thái Lan an toàn bình yên nhất vĩ đại
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | tài |
|---|---|
| Hán Việt | thái |
| Quảng Đông | taai3 |
| Mân Nam | thài |
| Nhật Bản | TAI |
| Hàn Quốc | 태 |
| Chú âm | ㄊㄞˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | thad |
| Baxter-Sagart | l̥ˤa[t]-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | l̥ˤa[t]-s |
| Phản thiết | 他計切 |
| Thanh mẫu | 透 |
| Vận | 泰 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu To lớn, cùng nghĩa với chữ {thái} [太]. Hanh thông, thời vận tốt gọi là {thái}. Xa sỉ rông rợ. Khoan, rộng rãi, yên. Như {quân tử thái nhi bất kiêu} [君子泰而不驕] người quân tử rộng rãi mà không kiêu.;
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: thái Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: thái Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 1.順適如意、命運亨通。如：「泰運」。 2.舒適、安樂。如：「福體康泰」、「國泰民安」。 3.奢侈。如：「驕泰」、「奢泰」。 4.暢通。如：「天地交泰」。 5.極。如：「泰西」。 [副] 甚。通「太」。如：「泰過」。 [名] 1.《易經》卦名。六十四卦之一。乾（☰）下坤（☷）上。為天地交而二氣通之象。 2.泰國的簡稱。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 泰〈形〉 (形声) 同本义 泰,亦作汰。疑泰、太、汰三形实同字。--朱骏声《说文通训定声》 安定平和 泰,安也。--《字汇》 宇泰定者,发乎天光。--《庄子·庚桑楚》 泰而不骄,威而不猛。--《论语·尧曰》 以祈国泰民安。--吴自牧《梦梁录》 家贫躬耕,粟熟则食粟,…处之泰然也。--《元史·许衡传》 否泰如天地。--《玉台新咏·古诗为焦仲卿妻作》 如泰日(天下太平的时代);泰治(太平安定);泰定(安定);泰和(太平);泰平(政教清平,国泰民安。即太平);泰通(国泰政通) 奢侈 泰,侈也。--《 泰tài ⒈平安，安定～然自若。国～民安。 ⒉过分，过甚俭财…
Eng
- CC-CEDICT Mt Tai 泰山[Tai4 Shan1] in Shandong|abbr. for Thailand
- CC-CEDICT safe|peaceful|most|grand
ja
- JMdict Thailand
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：夳【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤他蓋切，音太。【說文】滑也。 又大也。【前漢·郊祀歌】揚金光，橫泰河。 又通也。【易·泰卦】天地交泰。 又甚也。【詩·小雅】昊天泰憮。 又寬也，安也。【論語】君子泰而不驕。 又侈也。【晉語】恃其富寵以泰於國。 又丘名。【爾雅·釋丘】右陵泰丘。 又風名。【爾雅·釋天】西風謂之泰風。【註】西風成物，物豐泰也。 又山名。【爾雅·釋山】泰山爲東嶽。又有小泰山，在朱虛縣，汶水所出。 又州名。本晉海陵郡，今屬揚州府。又泰安州，本唐泰州，屬濟南府。俱見【廣輿記】。 又澤名。【山海經】瀤澤之水，東北流，注于泰澤。 又社名。【蔡邕·獨斷】天子之宗社曰泰社。 又尊名。【禮·明堂位】泰，有虞氏之尊也。 又【韻補】叶他計切，音替。【曹植·七啓】元化參神，與靈合契。惠澤播於黎苗，威靈鎭乎無外。超隆平於殷周，踵羲皇而齊泰。【說文】亦省作太。从水。俗作，非是。 考證：〔有小泰山，在朱虛縣，汝水所出。〕 謹按前汶字註引水經汶水出朱虛縣泰山。酈道元註汶水出縣東西峿山，山在小泰山東。據此汝字謹改汶字。
Thuyết Văn
滑也。 从𠬞水。 大聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
此以曡韵爲訓。字从𠬞水。水在手中。下澑甚利也。與辵部達字義近。皆他達切。周易泰、通也。否、塞也。左傳汏輈及鼓跗著于丁寧、汏輈以貫笠轂。皆滑之意也。滑則寛裕自如。故引伸爲縱泰。如論語泰而不驕是也。又引伸爲泰侈。如左傳之汏侈、西京賦之心奓體泰是也。汏卽泰之隸省。隸變而與淅米之汏同形。作汰者誤字。 會意。 他葢切。十五部。按隸作泰。字形字音字義皆與古絶異。
【泰】(thái) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 𠬞水 (thuỷ) | Thanh phù (聲符): 大 (đại) Phiên thiết: 他葢切 → tha + cái Nghĩa: 滑 vậy。 từ 𠬞thủy (nước)。đại (lớn) thanh。
Tự hình
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 冭 · 夳 · 㤗 · 𡙌 · 𡙥 · 冭 · 夳