湔
tiên
Hán Việt: tiên · Pinyin: jiān
Tổng quan
rửa rửa sạch oan khuất tên một con sông
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jiān |
|---|---|
| Hán Việt | tiên |
| Quảng Đông | zin1 |
| Nhật Bản | ARAU |
| Hàn Quốc | 전 |
| Chú âm | ㄐㄧㄢˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | cen |
| Phản thiết | 子仙切 |
| Thanh mẫu | 精 |
| Vận | 先 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Sông Tiên. Gột, rửa. Như {tiên phất} [湔祓] rửa oan.;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.清洗、洗刷。《醒世恆言．卷三．賣油郎獨占花魁》：「那件汙穢的衣服，我叫丫鬟湔洗乾淨了還你罷。」《清史稿．卷二四．德宗本紀二》論曰：「欲張撻伐，以湔國恥。」 2.濺灑、濺汙。《戰國策．齊策三》：「訾天下之主，有侵君者，臣請以臣之血湔其衽。」 [名] 湔江：河川名。在大陸地區四川省境內，為中江上流。自灌縣西分岷江東流，至廣漢縣東注入沱江。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 湔 (形声。从水,前声。本义水名。湔水,在四川) 用水洗 湔,濯也。--《三苍》 湔,洒也。--《广雅》 谁道湔裙人远。--王沂孙《南浦·春水》 湔浣肠胃,漱涤五藏。--《史记》 又如湔除(洗去污秽);湔汰(洗涤);湔刷(洗刷);湔拂(清洗、涤除) 洗雪(耻辱);清除(过失、罪责等) 近降赦恩,谋反大逆,皆蒙湔雪。--《金史·张特立传》 又如湔雪(洗刷罪名,昭雪冤屈);湔改(洗去罪责,悔过自新);湔贷(洗罪赎罪);湔洒(洗刷,洗雪) 浸入,浸润 湔祓 湔jiān ⒈洗涤～洗。～雪（洗刷冤屈和耻辱）。 ⒉湔江，在四川省。 湔jiàn 1.溅洒。
Eng
- CC-CEDICT to wash|to redress (a wrong)|name of a river
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【廣韻】【集韻】子仙切【韻會】將先切，𠀤音煎。水名。【前漢·地理志】蜀郡綿虒縣玉壘山，湔水所出。 又手瀚也，灑也，傍沾也。【戰國策】汙明見春申君曰：君獨無意湔袚僕也。 又【廣韻】【正韻】𠀤側前切，音箋。又【廣韻】【集韻】𠀤子賤切，音箭。義𠀤同。 又【集韻】則旰切，音贊。與灒同。汗灑也。 又【廣韻】昨先切，音前。湔胡，藥名。 考證：〔【戰國策】汙明見春申君曰，君獨無意湔袚。〕 謹照原文湔袚下增僕也二字。
Thuyết Văn
湔水。出蜀郡緜虒玉壘山。東南入江。 从水。𣦃聲。 一曰湔、半𤃬也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
郡字衍。前志曰。蜀郡緜虒。後志曰。蜀郡緜虒道。有蠻夷曰道。前志省文耳。前志曰。緜虒玉壘山、湔水所出。東南至江陽入江。過郡三。行千八百九十里。又曰。廣漢郡緜竹縣紫巖山、緜水所出。東至新都北入雒。廣漢郡雒縣章山、雒水所出。南至新都谷〔字誤〕入湔。過郡三者、蜀郡廣漢犍爲也。湔水、緜水、雒水三水互受通偁。水經云。又東過江陽縣南。雒水從三危山東過廣魏雒縣南。東南注之。是卽漢志之湔水兼緜雒至江陽入江者也。三危山、葢卽漢志之玉壘山。水經以雒爲湔也。江陽今四川瀘州。緜虒玉壘山當在松潘衞境內。蜀都賦曰。廓靈關以爲門。包玉壘而爲宇。劉逵注。玉壘、山名。湔水出焉。在成都西北。岷山畍在後。古曰宇。靈關在前。故曰門也。今水道、緜水由緜竹縣至漢州合雒水。雒水由什邡縣至漢州合緜水。其下流經𥳑州、資陽縣、資縣、內江縣、富順縣至瀘州城與大江會。於漢志、水經皆無不合。特其名或異耳。此史所謂中水也。其上游據酈氏云湔水入江。有湔堋、湔堰、湔㳛諸偁。故今謂中水爲沱江。但秦李冰所造。非禹故道。漢志亦不謂湔爲沱。 子仙切。十二部。 各本作手𤃬之。今依水經注引字林手作半。依集韵、玉篇之作也。此別一義。半澣者、澣衣不全濯之、僅濯其垢處曰湔。今俗語猶如此。此相沿古語。如云湔裙是也。廣韵。湔、洗也。一曰水名。此用說文而互易其先後耳。字林葢全襲說文語。而酈書於湔水出緜虒玉壘山下引呂忱云。一曰半浣水也、下注江。此妄增水字、謂半浣爲湔水別名。亦其涉獵者博。不無抵梧。濯者、𤃬也。湔者、半𤃬也。說文屬辭之法。
【湔】 (tiên) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) | Thanh phù (聲符): 𣦃 (𣦃) Phiên thiết: Tử tiên thiết Thượng tự: 子 (tử) | Hạ tự: 仙 (tiên) Trung cổ thanh mẫu: 精母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'iên' Suy luận: tiên (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: tiên (Sông Tiên.) thủy (Nước.)。 xuất (Ra ngoài) thục (Lúc con ngài) quận (Quận. Một tên riêng ) miên (*) ty ({Ty kì} [虒…
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𣹅 · 𣾅 · 𣾥