漸

jiāntiệmNôm tràn

Hán Việt: tiệm · Pinyin: jiān · Nôm: tràn

Tổng quan

Dần dần, vật gì biến đổi dần dần gọi là tiệm. Nguyễn Du 阮攸 : Xuân sắc tiệm thiên hoàng điểu khứ [春色漸遷黃鳥去] (Đối tửu [對酒]) Sắc xuân dần thay, chim hoàng anh b…

Pinyin
jiān
Hán Việt
tiệm
Âm Nôm
tràn
Chú âm
ㄐㄧㄢˉ
Unicode
U+6F38
Bộ thủ
水
Số nét
14
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
漸
Giản thể
渐
Thương Hiệt
EJJL

漸修 · 漸坡 · 漸契 · 漸寫 · 漸悟 · 漸教 · 漸斷 · 漸書

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinjiān
Hán Việttiệm
Âm Nômtràn
Quảng Đôngcaam4
Mân Namtsiām
Nhật BảnSUSUMU
Hàn Quốc점
Chú âmㄐㄧㄢˉ
Hán ngữ Trung cổciem
Baxter-Sagart[ts]am
Hán ngữ Thượng cổ[ts]am
Phản thiết慈冉切
Thanh mẫu從
Vận琰
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Dần dần, vật gì biến đổi dần dần gọi là tiệm. Nguyễn Du 阮攸 : Xuân sắc tiệm thiên hoàng điểu khứ [春色漸遷黃鳥去] (Đối tửu [對酒]) Sắc xuân dần thay, chim hoàng anh bay mất. Sông Tiệm. Một âm là tiêm. Chảy vào. Ngâm, tẩm. Nhiễm, tiêm nhiễm. Lại một âm là tiềm. Cao vòi vọi. Hạt thóc ruôn ruốt (tả cái dáng lúa tốt)

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm tiêm tiêm nhiễm [Eng: to acquire (bad habits)]
  • Giản Dị Hán Nôm tiềm tiềm (dần dần) [Eng: gradually]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) tiệm tiệm (dần dần) [Eng: gradual]
  • Bảng Tra Chữ Nôm tràn tràn đầy [Eng: brimful, bursting]

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.流入。《書經．禹貢》：「東漸于海，西被于流沙。」 2.浸溼、溼潤。《詩經．衛風．氓》：「淇水湯湯，漸車帷裳。」《墨子．尚賢下》：「雨露之所漸，粒食之所養。」 3.埋沒、淹沒。《楚辭．宋玉．招魂》：「皋蘭被徑兮，斯路漸。」《淮南子．人間》：「水決九江而漸荊州，雖起三軍之眾，弗能救也。」 4.影響、慢慢感染。《史記．卷一二九．貨殖傳》：「俗之漸民久矣。」唐．白居易〈策林一．十三號令〉：「被於萬姓，漸於四夷。」

Eng

  • CC-CEDICT to imbue
  • CC-CEDICT gradual, gradually
  • JMdict gradual progress

ja

  • JMdict 漸（ぜん）

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】慈冉切【集韻】【韻會】疾染切【正韻】秦冉切，𠀤𥕌上聲。水名。【說文】水出丹陽黟南蠻中，東入海。 又漸次也，進也，稍也，事之端先覩之始也。【易·漸卦正義】漸者，不速之名。凡物有變移，徐而不速，謂之漸。 又通作蔪。【書·禹貢】草木漸包。【釋文】如字，本又作蔪。【字林】才冉反，草之相包裹也。 又【集韻】鋤銜切，音鑱。與巉通。高也。或作嶄。【詩·小雅】漸漸之石，維其高矣。 又側銜切，音𪗂。流貌。【楚辭·九章】涕漸漸兮。 又【廣韻】子廉切【集韻】【韻會】【正韻】將廉切，𠀤音尖。流入也。【書·禹貢】東漸于海。 又漬也，濕也。【詩·衞風】漸車帷裳。 又浸也，染也。【前漢·董仲舒傳】漸民以仁。 又臺名。【水經注】太液池中有漸臺，三十丈。 又星名。【甘氏星經】漸臺四星，屬織女東足。 又【集韻】子艷切，音𡄑。漸洳，溼貌也。 又之列切，音折。同浙。江名。 又【類篇】慈鹽切，音潛。涉水也。與潛通。【書·洪範】沉潛剛克。【左傳】【史記】皆作沉漸。 考證：〔通作蔪。【書·禹貢】草木漸包。【傳】如字，本又作蔪。〕　謹照原書傳字改釋文。

Thuyết Văn

漸水。出丹陽黟蠻中。東入海。 从水。斬聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

丹陽郡黟、二志同。今安徽徽州府黟縣是其地。云漸水出黟南之蠻夷中、則今錢塘江之北源南源皆見矣。前志黟下曰。漸江水出南蠻夷中。東入海。水經曰。漸江水、出三天子都。北過餘杭。東入於海。按班、許、水經皆曰漸江水。酈氏注則曰浙江。葢水經以後無稱漸江者。其前則山海經、吳越春秋、史記皆曰浙江。山海經有出於漢人者。漢人之書地理志說文爲謹嚴。據許立文。曰江至會稽山陰爲浙江、謂崏江也。曰漸江水出丹陽黟南蠻中、謂今錢唐江也。分別畫然。葢浙江者、崏江之委。漸江者、錢唐江源流之緫稱。二水古於山陰相合。故可統名之曰浙江。後世水道絕不相通。而錢唐江猶冒浙江之名。失其本號耳。水道提綱曰。浙水有南北二源。北曰徽港。卽新安江。出歙縣、黟縣、績溪、休寧諸山。南源有二。一曰衢港。卽信安江。出開化、江山二縣山。一曰婺港。卽東陽江。出東陽縣山。南北二港在嚴州府治建德縣合流。而北經桐廬縣、富陽縣。至蕭山縣西南。合浦陽江。經杭州府城東南。至龕赭二山之閒入海。班、許云黟南蠻中、今之北源南源皆包舉矣。 慈冄切。八部。按走部有𧽯字、訓進也。今則皆用漸字而𧽯廢矣。

【漸】 (tiệm ⟨tiêm, tiềm⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) , Thanh phù (聲符): 斬 (trảm) Nghĩa: tiệm (Dần dần) thủy (Nước.)。 xuất (Ra ngoài) đan (Đan sa [丹砂]) dương (Phần dương) y (Tên núi.) man (Mán) trung (Giữa)。 đông (Phương đông) nhập (Vào) hải (Bể)

Tự hình

  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𭱸 · 渐 · 渐 · 渐