灰
hôi
Hán Việt: hôi · Pinyin: huī
Tổng quan
tro bụi vôi màu xám nạn chí chán nản
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | huī |
|---|---|
| Hán Việt | hôi |
| Quảng Đông | fui1 |
| Mân Nam | hue |
| Nhật Bản | HAI |
| Hàn Quốc | 회 |
| Chú âm | ㄏㄨㄟˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | huai |
| Baxter-Sagart | m̥ˤə |
| Hán ngữ Thượng cổ | m̥ˤə |
| Phản thiết | 呼回切 |
| Thanh mẫu | 曉 |
| Vận | 灰 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Tro. Lý Thương Ẩn [李商隱] : {Lạp cự thành hôi lệ thủy can} [蠟炬成灰淚始乾] (Vô đề [無題]) Ngọn nến thành tro mới khô nước mắt. Vật gì đốt ra tro rồi không thể cháy được nữa gọi là {tử hôi} [死灰]. Vì thế nên sự gì thất ý không có hy vọng nữa gọi là {tâm hôi} [心灰]. Nguyễn Trãi [阮薦]: {Thế sự h…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm hoi mùi hoi [Eng: rank odour]
- Bảng Tra Chữ Nôm vôi bình vôi [Eng: lime (substance)]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: hoi Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: hoi Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: hoi Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.物體燃燒後所剩下的屑末。如：「骨灰」、「紙灰」。唐．韋應物〈傷逝〉詩：「染白一身黑，焚木盡成灰。」唐．李商隱〈無題〉詩：「春蠶到死絲方盡，蠟炬成灰淚始乾。」 2.塵土。如：「風吹得到處都是灰。」《文選．陸機．挽歌三首之二》：「昔為七尺軀，今成灰與塵。」《宋史．卷一八二．食貨志下四》：「東南鹽禁加密，犯法被罪者多，民間食鹽，雜以灰土。」 3.石灰的簡稱。明．李時珍《本草綱目．卷九．金石部．石灰》：「所在近山處者皆有之，燒青石為灰也。」 [形] 1.淺黑色。如：「灰布」、「灰鼠」。 2.志氣消沉、沮喪。如：「心灰意冷」。宋．陸游〈舟中偶書〉詩：「…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 灰 (会意。从手,从火。意思是火已熄灭,可以用手去拿。本义火灰) 同本义 灰,死火余烬也。--《说文》 毋烧灰。--《礼记·月令》。注火之灭者为灰。” 火过为灰。--《字汇》 春蚕到死丝方尽,蜡炬成灰泪始干。--李商隐《无题》 满面尘灰烟火色。--唐·白居易《卖炭翁》 纸灰之类。--宋·沈括《梦溪笔谈·活板》 灰飞烟灭。--宋·苏轼《念奴娇·赤壁怀古》 又如灰灭(灰没。像灰烬般地被消灭);灰榇(盛放骨灰的木匣,亦指骨灰);灰罐(灰礶。盛墨的罐子);灰枵(灰烬和腐木。喻消亡);灰火(火灰);灰末(灰粉) 灰尘 灰huī ⒈物质燃烧后剩下的粉末草～。煤～。炭…
Eng
- CC-CEDICT ash|dust|lime|gray|discouraged; dejected
ja
- JMdict ash|ashes
Nguồn gốc
surround-upper-left
Khang Hy
【唐韻】呼恢切【集韻】【韻會】【正韻】呼回切，𠀤音虺。【說文】死火餘㶳也。从火从又。又手也。火旣滅可以執持。【禮·月令】毋燒灰。【註】爲傷火氣也。火之滅者爲灰。又【內則】冠帶垢，和灰請潄。衣裳垢，和灰請澣。【周禮·地官·掌炭】掌灰物炭物之徵令，以時入之，以權量受之，以共邦之用。凡炭灰之事。【後漢·杜篤傳】皤康居灰珍奇。 又葭灰。【前漢·天文志】𠋫氣之法，竹爲管，葭莩爲灰，爲室三重，布緹幔，木爲案，內庳外高，加律其上，氣至灰飛。 又劫灰。【高僧傳】漢武穿昆明池，得黑灰，問東方朔，朔曰：可問西域梵人。後竺法蘭至，問之，云：此劫火灰也。 又自然灰。【酉陽雜俎】凡雕刻琉璃，先以自然灰煑令軟。𨻰藏器曰：灰生南海，狀如黃土，可澣衣。玉石以此灰霾之，爛如泥。 又不灰木。【太平寰宇記】俗爲鋌子，燒之成炭，而不灰。 又叶呼侯切。【楊方·合歡詩】生爲倂身物，死爲同棺灰。秦氏自言至，我情不可儔。 又叶荒壷切。【陳琳·柳賦】有孤孑之細柳，獨幺枰而剽殊，隨枯木於爨側，將𠀤置於土灰。【說文】本作𤆆。
Thuyết Văn
死火餘㶳也。 从火又。 又、手也。火旣滅可以執持。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
漢書曰。死灰獨不復然乎。 會意。呼恢切。古音在一部。 說从又之意。
【灰】 (hôi ⟨khôi⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 火又 (hỏa hựu) Phiên thiết: Hô khôi thiết Thượng tự: 呼 (hô) | Hạ tự: 恢 (khôi) Trung cổ thanh mẫu: 曉母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'h' + vận mẫu 'ôi' Suy luận: hôi (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: tử (Chết. Như {báo tử lư) hỏa (Lửa.) dư (Thừa) tấn vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𤆆 · 灰