炙
Hán Việt: chích · Pinyin: zhì
Tổng quan
【Dịch nghĩa】Lấy ngải đốt huyệt [gọi là] chích, như huyệt vân môn 雲門, huyệt khuyết bồn缺盆, huyệt khí xung 氣衝, huyệt ki môn箕門, huyệt thanh linh 青灵, huyệt lạc 絡, huyệt ngọc chẩm 玉枕, huyệt thừa tương承漿, huyệt tam dương 三陽, huyệt lô tín顱顖, huyệt giác ti 角絲, huyệt thượng các 上閣, huyệt thần đạo 神道, huyệt đầu hội 頭會, huyệt thần đình 神庭, huyệt thần các 神閣, huyệt thuỷ phân 水分, huyệt đãn trung膻中, những huyệt…
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhì |
|---|---|
| Hán Việt | chích |
| Quảng Đông | gau3 |
| Mân Nam | tsià |
| Nhật Bản | ABURU |
| Hàn Quốc | 자 |
| Chú âm | ㄓˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | cjah |
| Baxter-Sagart | tAk-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | tAk-s |
| Phản thiết | 七略反 |
| Thanh mẫu | 清 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Nướng, cho thịt lên trên lửa cho chín gọi là {chích}. Một âm là {chá}. Chả, thịt nướng. Thân gần, được gần mà tiêm nhiễm những tính hay gọi là {thân chá} [親炙].;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.燒烤、燒灼。如：「炙手可熱」。《詩經．小雅．瓠葉》：「有兔斯首，燔之炙之。」 2.受薰染、陶冶。《孟子．盡心下》：「非聖人而能若是乎？而況於親炙之者乎？」 [名] 烤熟的肉食。《史記．卷八六．刺客傳．專諸傳》：「酒既酣，公子光詳為足疾，入窟室中，使專諸置匕首魚炙之腹中而進之。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 炙 (会意。从肉从火。小篆字形,肉在火上烤。本义烧烤,把去毛的兽肉串起来在火上薰烤) 同本义 炙,炮肉也。从肉,在火上。--《说文》。按,炮当作灼。 火傍作庶为炙字,凡傅于火曰燔,母之而加于火曰炙,裹而烧者曰炮。柔者炙之,乾者燔之。--《颜氏家训》 毋嘬炙。--《礼记·曲礼》。疏火灼曰炙。” 以烹以炙。--《礼记·礼运》 置匕首鱼炙之腹中。--《史记·刺客传》 有兔斯首,燔之炙之。--《诗·小雅·瓠叶》 饮醇酒,炙肥牛。--《乐府诗集·西门行》 又如炙煿(烤爆。比喻受折磨);炙肉(烤肉);炙羊(烤 炙zhì ⒈烤～肥牛。～羊肉。 ⒉烤的肉脍（切细的肉）～…
Eng
- CC-CEDICT to broil|to roast
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤之石切，音隻。【說文】炮肉也。从肉，在火上。【詩·小雅·瓠葉傳】炕火曰炙。【書·泰誓】焚炙忠良。【疏】焚，炙，俱燒也。 又【詩·大雅】旣之隂女，反予來赫。【傳】赫，炙也。【疏】王肅云：我隂知汝行矣。乃反來赫炙我，欲有以退止我言者也。 又親近也。【孟子】况於親炙之者乎。【註】親近而薰炙之也。 又【玉篇】熱也。 又【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤之夜切，音蔗。義同。 又【唐韻正】古音之恕反。【枚乗·兔園賦】於是從容安步，鬭雞走兔，俛仰釣射，煎熬炮炙，極樂到暮。射音樹。 又叶陟略切。【詩·小雅】執爨踖踖，爲俎孔碩，或燔或炙。【朱傳】踖，叶七略反，碩，叶常約反，俱與末句萬壽攸酢酢字叶。又有兔斯首，燔之炙之，君子有酒，酌言酢之。又【大雅】醓醢以薦，或燔或炙。嘉殽𦜉臄，或歌或咢。【朱註】薦，叶卽略反。【說文】籀文作𤒗。枚乘《菟園賦》。
Thuyết Văn
炙肉也。 从肉在火上。 凡炙之屬皆从炙。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
炙肉各本作炮肉。今依楚茨傳正。小雅楚茨傳曰。炙、炙肉也。瓠葉傳曰。炕火曰炙。正義云。炕、舉也。謂以物貫之而舉於火上以炙之。按炕者俗字。古當作抗。手部曰抗扞也、方言曰抗縣也是也。瓠葉言炮、言燔、言炙。傳云。毛曰炮。加火曰燔。抗火曰炙。燔炙不必毛也。抗火不同加火之逼近也。此毛意也。箋云。凡治兔之首宜。鮮者毛炮之。柔者炙之。乾者燔之。此申毛意也。然則鳧鷖、楚茨、行葦燔炙並言。皆必異義。生民傳曰。傅火曰燔。貫之加於火曰烈。貫之加於火、卽抗火也。生民之烈、卽炙也。禮運注曰。炮、裹燒之也。燔、加於火上也。炙、貫之火上也。三者正與瓠葉傳相合。然則炙與炮之別異又可知矣。許宗毛義。故炙下云炙肉也。用楚茨傳爲文。卽瓠葉傳之抗火曰炙也。不用瓠葉而用楚茨者、其字从肉。故取炙肉之文也。火部曰熹炙也、炮毛炙肉也、裘炮炙也、置魚筒中炙也皆是。其引申之義爲逼近熏炙。如桑柔傳曰赫、炙也是。 有丳貫之加火上也。此可以得抗火之意。之石切。古音在五部。○炙讀去聲則之夜切。一義一字耳。或乃別其義併異其形。長孫訥言曰。差之一畫。詎惟千里。見炙从肉。莫問厥由。輒意形聲。固當从夕。及其晤矣。彼乃乖斯。若靡馮焉。他皆倣此。據此知小徐本火部有炙字。云炙也。从火、夕聲。葢唐以前或用羼入許書。
【炙】 (chích ⟨chá⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 肉在火上 (nhục + tại + hoả + thượng) | Thanh phù (聲符): ○炙讀去 (○ chích độc khứ) Phiên thiết: Chi thạch thiết Thượng tự: 之 (chi) | Hạ tự: 石 (thạch) Trung cổ thanh mẫu: 章母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'ch' + vận mẫu 'ich' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: chích (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: chích (Nướng) nhục (Thịt. Là do…
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 熫 · 䏑 · 𤐬 · 𦜡 · 𬉹 · 熫