玉

yùngọcNôm túc

Hán Việt: ngọc · Pinyin: yù · Nôm: túc

Tổng quan

Ngọc, đá báu

Pinyin
yù
Hán Việt
ngọc
Âm Nôm
túc
Chú âm
ㄩˋ
Unicode
U+7389
Bộ thủ
玉
Số nét
5
Cấu trúc
overlaid
Thương Hiệt
MGI

玉乳 · 玉井 · 玉人 · 玉体 · 玉佛 · 玉佩 · 玉兔 · 玉兰

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinyù
Hán Việtngọc
Âm Nômngọc
Quảng Đôngjuk6
Mân Namgi̍k
Nhật BảnTAMA
Hàn Quốc옥
Chú âmㄩˋ
Hán ngữ Trung cổngyuk
Baxter-Sagart[ŋ](r)ok
Hán ngữ Thượng cổ[ŋ](r)ok
Phản thiết魚欲切
Thanh mẫu疑
Vận燭
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Ngọc, đá báu. Đẹp. Như ngọc diện [玉面] mặt đẹp như ngọc. Dùng để nói các bậc tôn quý. Như ngọc thể [玉體] mình ngọc, ngọc chỉ [玉趾] gót ngọc, v.v. Vo thành. Như vương dục ngọc nhữ [王欲玉女] (Thi Kinh [詩經]) vua muốn gây dựng cho mày thành tài. Một âm là túc. Người thợ ngọc. Họ Túc

Nôm

  • Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển ngọc 玉 dt. loại đá đẹp, nhuần sáng và quý hiếm, hay dùng trong văn chương để trỏ sự trang trọng, đẹp đẽ. Tà dương bóng ngả khuở giang lâu, thế giới đông nên ngọc một bầu. (Ngôn chí 14.2, 19.6)‖ (Trần tình 40.3)‖ (Thuật hứng 50.5)‖ (Tự thán 72.2, 92.3, 105.5)‖ (Tự thuật 116.3, 117.3)‖ (Tảo xuân 193.2)‖ (Hạ cảnh tuyệt cú 197.2)‖ (Tích cảnh thi 200.4)‖ (Cúc 217.4)‖ (Hoa mẫu đơn 233.4)‖ (Nhạn trận 249.3)
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) ngọc hòn ngọc [Eng: pearl]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: ngọc Xuất hiện 29 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: ngọc Xuất hiện 28 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: ngọc Xuất hiện 7 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名]_x000D_ 1.寶石的一種，一般指的是閃玉或輝玉。閃玉為含鎂的透閃石或含鐵的陽起石，輝玉為含鈉的輝石。閃玉的顏色為墨綠色、白色、黑色或棕色，蠟狀光澤、韌度高，部分纖維較長的可形成貓眼現象。臺灣的閃玉（也稱為「臺灣玉」）主要產地為花蓮縣豐田與萬榮地區。_x000D_ 2.二一四部首之一。_x000D_ [形]_x000D_ 1.用玉做成的。如：「玉璽」、「玉簪」、「玉環」。《史記．卷七．項羽本紀》：「玉斗一雙，欲與亞父。」_x000D_ 2.潔白、晶瑩如玉般的美好。如：「玉手」、「玉顏」。晉．郭璞〈遊仙詩〉七首之二：「靈妃顧我美，粲然啟玉齒。」《南史．卷一九．列傳．謝晦》：「帝目之曰：『一時頓有兩玉人耳。』」_x000D_ 3.珍貴的、精美的。如：「錦衣玉食」、「玉液瓊漿」。晉．左思〈吳都賦〉：「矜其宴居，則珠服玉饌。」_x000D_ 4.敬辭。用於尊稱他人的身體或言行。如：「玉體」、「玉照」。三國魏．曹植〈七啟〉：「將敬滌耳，以聽玉音。」《水滸傳》第四回：「萬望長老收錄。慈悲，慈悲！看趙某薄面，披剃為僧。一應所用，弟子自當准備。煩望長老玉成。」_x000D_ [動]_x000D_ 珍愛，襄助。《詩經．大雅．民勞》：「王欲玉女，是用大諫。」宋．朱熹．集傳：「玉，寶愛之意。」宋．張載〈西銘〉：「富貴福澤，將厚吾之生也。貧賤憂戚，庸玉女於成也。」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 玉 (象形。甲骨文字形。象一根绳子,串着一些玉石。玉”是汉字的一个部首。本义温润而有光泽的美石) 同本义 玉,石之美者,有五德,润泽以温,仁之方也…--《说文》 君无故玉不去身。--《礼记·曲记》。疏玉谓佩也。” 五玉。--《虞书》。郑注执之曰瑞,陈列曰玉。” 王齐则共食玉。--《周礼·王府》 惟辟玉食。--《书·洪范》 牺牲玉帛,弗敢加也,必以信。--《左传》 又如玉情儿(玉石的质量、成色); 玉墀(白玉台阶); 玉阙(宝座; 皇宫); 玉虚(道教指玉帝的居处); 玉树(指槐树); 玉砚(玉石制的砚台); 玉雕(玉石雕成 玉yù ⒈一种珍贵的矿石，质细而坚硬，有光泽，微透明，可雕琢成簪、环等装饰品。〈喻〉洁白、美丽～颜。～龙。～人。 ⒉敬词～体。～照（人像照片）。 ⒊ 、穗可作饲料用。

Eng

  • CC-CEDICT jade
  • JMdict ball
  • JMdict sphere
  • JMdict globe
  • JMdict orb
  • JMdict bead (of sweat, dew, etc.)
  • JMdict precious stone (esp. jade)
  • JMdict egg (esp. as a sushi topping)
  • JMdict stock or security being traded
  • JMdict product being bought or sold
  • JMdict position (in finance, the amount of a security either owned or owed by an investor or dealer)

ja

  • JMdict 玉（たま）
  • JMdict 玉（ぎょく）

other

  • Nguồn khác Ngọc. Ngọc diệp: Lá ngọc. 有干不生枝玉葉 Hữu cán bất sinh chi ngọc diệp (C.Đ) Có gốc có thân không sinh ra cành vàng, lá ngọc

Nguồn gốc

overlaid

Khang Hy

 〔古文〕：𤣪【唐韻】【正韻】魚欲切【集韻】【韻會】虞欲切，𠀤音獄。【說文】石之美者。玉有五德，潤澤以溫，仁之方也。䚡理自外，可以知中，義之方也。其聲舒楊，專以遠聞，智之方也。不撓而折，勇之方也。銳廉而不技，絜之方也。【五音集韻】烈火燒之不熱者，眞玉也。【易·鼎卦】鼎玉鉉。【疏】正義曰：玉者，堅剛而有潤者也。又【說卦】乾爲玉爲金。【疏】爲玉爲金，取其剛之淸明也。【詩·大雅】金玉其相。【禮·聘義】君子比德於玉焉。溫潤而澤，仁也。縝密以栗，知也。廉而不劌，義也。垂之如隊，禮也。叩之其聲淸越以長，其終詘然，樂也。瑕不掩瑜，瑜不掩瑕，忠也。孚尹旁達，信也。氣如白虹，天也。精神見于山川，地也。圭璋特達，德也。天下莫不貴者，道也。【管子·侈靡篇】玉者，隂之隂也。【白虎通】玉者，象君子之德，燥不輕，溫不重，是以君子寶之。 又水玉，水精也。【史記·司馬相如傳】水玉磊砢。【註】水玉，水精也。 又美貌也。【公羊傳·宣十二年】是以使寡人得見君之玉面，而微至乎此。【疏】言玉面者，亦美言之也。【史記·𨻰丞相世家】如冠玉耳。 又珍食曰玉食。【書·洪範】惟辟玉食。【釋文】漢書云：玉食，珍食也。 又時和曰玉燭。【爾雅·釋天】四時和謂之玉燭。【疏】言四時和氣，溫潤明照，故曰玉燭。 又地名。【左傳·哀十二年】宋鄭之閒有𨻶地焉，曰：彌作，頃丘，玉暢，嵒，戈，鍚。【註】凡六邑。 又河名。【正字通】後晉天福中，鴻臚卿張匡鄴使于闐，著行程記。言玉河在于闐城外，其源出昆山，西流一千三百里，至于闐界，疏爲三河，一白玉河，二綠玉河，三黑玉河。五六月水漲，玉隨流而至，多寡視水小大。七八月水退可取，彼人謂之撈玉。 又關名。【前漢·張騫傳】酒泉列亭鄣至玉門矣。【註】玉門關在龍勒界。 又星名。【後漢·郞顗傳】從西方天苑趨，左足入玉井。【註】參星下四小星爲玉井。 又木名。【山海經】開明北有文玉樹。【註】五釆玉樹。 又草名。【爾雅·釋草】蒙，玉女。【註】女蘿別名。 又【正字通】寒玉，竹別名。亦曰綠玉。 又鳥名。【前漢·司馬相如傳】鴐鵞屬玉。【郭註】屬玉似鴨而大，長頸，赤目，紫紺色。 又觀名。【前漢·宣帝紀】行幸萯陽宮屬玉觀。【註】晉灼曰：屬玉，水鳥，以名觀也。 又蚌名。【爾雅·釋魚·蜃小者珧註】珧，玉珧，卽小蚌。 又姓。【史記·封禪書】濟南人公玉帶。【註】公玉，姓。帶，名。【風俗通】齊濬王臣有公玉冉。 又愛也，成也。【詩·大雅】王欲玉女，是作大諫。【註】玉，寶愛之意。【張載·西銘】貧賤憂戚，庸玉女于成也。 又【廣韻】息逐切。【集韻】息六切，𠀤音肅。【廣韻】朽玉。又琢玉工。【集韻】或作𤥔璛。 又姓。【史記·封禪書公玉帶註】索隱曰：玉又音肅。【後漢·光武紀】𨻰留太守玉况爲大司徒。【註】玉，音肅，京兆人…

Thuyết Văn

石之美有五德者。 潤澤㠯溫。仁之方也。䚡理自外。可㠯知中。義之方也。其聲舒揚。專㠯遠聞。 智之方也。不撓而折。 勇之方也。銳廉而不忮。 絜之方也。 象三玉之連。 丨其貫也。 凡玉之屬皆从玉。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

者字新補。 專鍇作尃。音敷。布也。玉裁按。汲古閣毛氏刊鉉本。初作專。後改作尃。非也。管子曰。叩之其音淸摶徹遠。純而不殺。摶古專壹字。今本作搏。葢非。此專謂專壹也。上云舒揚矣。則不必更云尃。 謂雖折而不撓。管子、孫卿皆作折而不墝。 忮、很也。 絜取圜轉之義。凡度直曰度。圍度曰絜。管子、孫卿皆作廉而不劌行也。已上禮記聘義、管子水地、孫卿法行辭皆不同。 謂三也。 貫謂如璧有紐、襍佩有組、聘圭有繫、瑬有五采絲繩、荀偃以朱絲係玉二瑴之類。 魚欲切。三部。

【玉】 (ngọc ⟨túc⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 玉 (ngọc ⟨túc⟩ (Ngọc)) Phiên thiết: Ngư dục thiết Thượng tự: 魚 (ngư) , Hạ tự: 欲 (dục) Trung cổ thanh mẫu: 疑母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ng' + vận mẫu 'uc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: ngục (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: thạch (Đá.) chi (Chưng) mĩ (Đẹp) hữu (Có.) ngũ (Năm) đức (Đạo đức. Cái đạo để ) là。 nhuận…

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 王 · 𤣪 · 𥝍 · 王