琴
cầmNôm cầm
Hán Việt: cầm · Pinyin: qín · Nôm: cầm
Tổng quan
Tục dùng như chữ cầm [琴]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | qín |
|---|---|
| Hán Việt | cầm |
| Âm Nôm | cầm |
| Quảng Đông | kam4 |
| Mân Nam | khîm |
| Nhật Bản | KOTO |
| Hàn Quốc | 금 |
| Chú âm | ㄒㄧㄡˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | gim |
| Baxter-Sagart | [C.ɢ](r)[ə]m |
| Hán ngữ Thượng cổ | [C.ɢ](r)[ə]m |
| Phản thiết | 渠金切 |
| Thanh mẫu | 群 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái đàn cầm. Đàn dài ba thước sáu tấc, căng bảy dây gọi là đàn cầm. Nguyễn Trãi [阮薦] : Giai khách tương phùng nhật bão cầm [佳客相逢日抱琴] (Đề Trình xử sĩ Vân oa đồ [題程處士雲窩圖]) Khách quý gặp nhau, ngày ngày ôm đàn gảy
Nôm
- Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển cầm 琴 ◎ Nôm: 琹 dt. đàn dài ba thước sáu tấc có bảy dây, trỏ chung cho các âm thanh đẹp, ý vị. (Mạn thuật 35.4)‖ (Thuật hứng 60.7, 70.2)‖ (Tự thán 71.6)‖ Rượu đối cầm, đâm thơ một thủ, Ta cùng bóng, miễn nguyệt ba người. (Tự thán 76.5, 89.5, 95.4)‖ (Tự thuật 121.5)‖ (Tức sự 126.4)‖ (Bảo kính 150.8, 170.6)‖ (Điệp trận 250.8)
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) cầm cầm kì thi hoạ, trung đề cầm (đàn viola) [Eng: a kind of musical instrument]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cầm Xuất hiện 18 lần trong Truyện Kiều 1902
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cầm Xuất hiện 15 lần trong Truyện Kiều 1871
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: cầm Xuất hiện 3 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.樂器名。最早指瑤琴（古琴）。 2.今泛指樂器類別總稱：(1)國樂器中的古琴、七弦琴、月琴、揚琴、胡琴等。(2)西洋樂器中的鋼琴、口琴、手風琴、管風琴等。 3.姓。如明代有琴彭。 [動] 彈琴。《孟子．萬章上》：「象往入舜宮，舜在床琴。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 琴 (本作珡”。象形。小篆字形,象乐器形,上面玨”象弦和弦柱,下面象琴身。本义拨弦乐器。俗称古琴) 同本义 琴,弦乐也。神农所作,洞越练朱五弦,周加二弦,象形。古文从瑟金省声。--《说文》 神农氏琴长三尺六寸六分,上有五弦,曰宫商角徵羽,文王增二弦,曰少宫、少商。--《广雅·释乐》 乐琴书以消忧。--晋·陶渊明《归去来兮辞》 又如琴史(琴和史籍); 琴书(琴与书; 谈论琴艺的典籍); 琴床(琴案; 琴几); 琴柱(琴上用以系弦的柱) 某些乐器的通称 琴qín ⒈拨弦乐器，俗称"古琴"。有五根弦，后增加为七根。 ⒉某些乐器的名称口～。钢～。电子～。
Eng
- CC-CEDICT guqin 古琴[gu3 qin2] (a type of zither), musical instrument in general
- CC-CEDICT variant of 琴[qin2], guqin or zither
- JMdict koto (13-stringed Japanese zither)
- JMdict stringed instrument
- JMdict zheng (Chinese zither)
- JMdict guzheng
- JMdict qin (7-stringed Chinese zither)
- JMdict guqin
ja
- JMdict 琴（こと）
- JMdict 琴（きん）
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𨪖、𨫹、𤫍、珡、𩰔【唐韻】巨今切【集韻】【韻會】【正韻】渠金切，𠀤音靲。【說文】本作珡，禁也。象形。神農所作，洞越，練朱，五絃。周加二絃。【徐曰】君子所以自禁制也。【白虎通】琴以禁制淫邪，正人心也。【琴論】伏羲氏削桐爲琴，面圓法天，底方象地，龍池八寸通八風，鳳池四寸合四氣。琴長三尺六寸，象三百六十日。廣六寸，象六合。前廣後狹，象尊𤰞也。上圓下方，法天地也。五絃象五行，大絃爲君，小絃爲臣，文武加二絃，以合君臣之恩。【三禮圖】琴第一絃爲宮，次商角羽徵，次少宮，次少商。琴有絃有徽，有首有尾，有脣有足，有腹有背，有腰有肩有越。脣名龍唇，足名鳳足，背名仙人，腰名美女。越長者龍池，短者鳳沼。臨岳琴首，絚絃者也。岳山琴尾高起，絚絃者也。城路，岳山下路也。鴈足支肩下，繫絃者也。軫支足下，轉扭調絃者也。【正字通】琴名奇雅者，如伏羲，嬰䃌貢梓。帝命下相柏皇爲琴，曰丹維，曰祖牀。帝俊琴曰電母。俊之子晏龍琴曰菌首，曰白民。伊陟琴曰國阿。周宣王琴曰嚮風，銘曰情有耳，伏寇在。是祝琴曰太古。楚玉子無虧撫琴爲洞庭木秋之歌琴曰靑翻。崔駰琴曰臥冰。戴逵琴曰黑鵠。逵之子仲若琴曰躍魴。兄勃琴曰應谷。柳文暢琴曰春風。此數名可與號鍾，露越，綠綺，焦尾同備藻繪也。 又地名。【公羊傳·定八年】甲起於琴如。【註】琴如，地名。 又【山海經】西南黑水之閒有廣都之野，冬夏播琴。【註】郭曰：播琴猶播殖，方俗言耳。 又姓。琴張，孔子弟子，字子開。見【左傳·昭二十年】。 又人名。【山海經】赤水之西有先民之國，有芒山，有桂山，有榣山。其上有人，號曰太子長琴。 又蟲名。【山海經】肅愼氏之國有蟲，獸首蛇身，名曰琴蟲。【註】郭曰：亦蛇類也。 又琴城，冢名。【水經注】楚人謂冢爲琴，六安縣都陂中有大冢。民曰公琴，世傳卽臯陶之冢。 又簷前鐵馬曰風琴。【王半山詩】風鐵相敲固可鳴，朔兵行夜響行營。如何淸世容高枕，翻作幽窻枕上聲。 考證：〔【山海經】赤水之西有先民之國，有芒山，有桂山，有瑤山。〕 謹照原文瑤山改榣山。
Thuyết Văn
禁也。 神農所作。 洞越。 練朱五弦。 周時加二弦。 象形。 凡珡之屬皆从珡。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
禁者、吉凶之忌也。引申爲禁止。白虎通曰。琴、禁也。以禁止淫邪、正人心也。此㬪韵爲訓。 世本文也。宋書樂志曰。琴、馬融笛賦云宓羲造。世本云神農所造也。瑟、馬融笛賦云神農造。世本云宓羲所造也。按風俗通、廣雅皆同世本。季長說、誤。山海經郭傳引世本伏羲作琴。神農作瑟。恐系轉寫舛錯。 句。 洞當作迵。迵者、通達也。越謂琴瑟底之孔。迵孔者、琴腹中空而爲二孔通達也。越音。或作。練朱五絃者、虞書傳曰古者帝王升歌淸廟之樂、大琴練弦。葢練者其質。朱者其色。鄭注樂記淸廟之瑟朱弦云。練、朱弦也。練則聲濁。五者、初制琴之弦數。 文王、武王各加一弦。 象其首身尾也。上圓下方、故象其圓。巨今切。七部。
【琴】 (cầm) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 珡 (cầm) Phiên thiết: Cự kim thiết Thượng tự: 巨 (cự) , Hạ tự: 今 (kim) Trung cổ thanh mẫu: 群母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'im' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: kìm (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: cấm (Cấm chế.) vậy。 thần (Thiên thần.) nông (Nghề làm ruộng.) sở (Xứ sở. Như công sở) tác (Nhấc lên. Như {chấn )…
Tự hình
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 珡 · 琹 · 䥅 · 䥆 · 䦦 · 𤦡 · 𤩟 · 𤫍 · 𨨖 · 𨪖 · 𨫹 · 𩰔