璽
tỉ
Hán Việt: tỉ · Pinyin: xǐ
Tổng quan
tỉ ngọc tỉ [Eng: royal seal]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xǐ |
|---|---|
| Hán Việt | tỉ |
| Quảng Đông | saai2 |
| Mân Nam | su2 |
| Nhật Bản | SHIRUSHI |
| Hàn Quốc | 새 |
| Chú âm | ㄉㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | siex |
| Baxter-Sagart | s.[n]e[r]ʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | s.[n]e[r]ʔ |
| Phản thiết | 斯氏切 |
| Thanh mẫu | 心 |
| Vận | 紙 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái ấn của thiên tử.
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm tỷ ngọc tỷ [Eng: emperor's seal]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.印信、印章。秦以前泛指諸侯、卿大夫、從吏的印章，秦以後則專指帝王的印章。如：「玉璽」。《韓非子．外儲說左下》：「願請璽復以治鄴。」《文選．張衡．西京賦》：「降尊就卑，懷璽藏紱。」 2.姓。如明代有璽書。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 璽dàng 1.黄金。
Eng
- CC-CEDICT ruler's seal
ja
- JMdict emperor's seal
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【廣韻】斯氏切【韻會】想氏切，𠀤音徙。【說文】王者印也。本作壐。【玉篇】天子諸侯印也。【釋名】璽，徙也。封物使可轉徙，而不可發也。【韻會】信也。古者尊𤰞共之，秦漢以來唯至尊以爲稱。【左傳·襄二十九年】公在楚，季武子使公冶問，璽書追而與之。【疏】此諸侯大夫印稱璽也。【周禮·地官·司市】凡通貨賄，以璽節出入之。【註】璽節印章，如今斗檢封矣。【蔡邕·獨斷】皇帝六璽。【後漢·輿服志】璽皆玉螭虎紐。文曰皇帝行璽，皇帝之璽，皇帝信璽，天子行璽，天子之璽，天子信璽，凡六。外有大藍田玉璽。文曰：受天之命，皇帝壽昌。【正字通】又舊制，乗輿六璽，唐攺爲寶，唐末亡失，周廣順中，詔作二寶，曰皇帝承天受命之寶，皇帝神寶。初太宗刻受命元璽，以白玉爲螭首。文曰：皇天景命，有德者昌。武后攺諸璽皆爲寶，中宗卽位復爲璽。開元六年，復爲寶。初攺璽書爲寶書，再攺傳國寶爲承天大寶。 又姓。【姓譜】明有璽書。 又人名。【山海經】稷之弟曰台璽，生叔均。 又國名。【山海經】璽㬇在崑崙墟東南，在流沙中。【字彙補】抱朴子有璽產國。㬇原字从奐作。 考證：〔【周禮·地官·司市】凡通貨賄，以璽節出入之。【註】璽節印章，如今斗撿封矣。〕 謹照原文撿改檢。
Thuyết Văn
籒文从玉。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
葢周人已刻玉爲之。曰籒从玉、則知从土者古文也。
【璽】 (tỉ) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 玉 (ngọc ⟨túc⟩ (Ngọc)) Nghĩa: trứu (Đọc sách) văn (Văn vẻ. Như {văn thạ)
Tự hình
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 鉨 · 鉩 · 鈢 · 壐 · 玺 · 𤫆 · 壐 · 玺 · 鈢 · 鉨 · 鉩 · 玺