番
phiên
Hán Việt: phiên · Pinyin: pó
Tổng quan
Âm Nôm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | pó |
|---|---|
| Hán Việt | phiên |
| Quảng Đông | bo1 |
| Mân Nam | han |
| Nhật Bản | TSUGAI |
| Hàn Quốc | 번 |
| Chú âm | ㄈㄢˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | byan |
| Baxter-Sagart | pˤar |
| Hán ngữ Thượng cổ | pˤar |
| Phản thiết | 補過切 |
| Thanh mẫu | 幫 |
| Vận | 過 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Lần lượt. Như {canh phiên} [更番] đổi phiên (thay đổi nhau). Giống {Phiên}. Đời sau gọi các nước ngoài là {phiên} cả. Như {phiên bố} [番布] vải tây, {phiên bạc} [番舶] tàu tây, v.v. Các người Thổ ở Đài Loan cũng gọi là {Phiên}. Một âm là {phan}. Tên huyện. Lại một âm là {ba}. {Ba ba} […
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm phan phan (tên huyện) [Eng: district]
- Bảng Tra Chữ Nôm phiên phiên trấn, chợ phiên [Eng: border territory, kermis]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: phan Xuất hiện 12 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: phan Xuất hiện 17 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: phan Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 姓。如西漢有番系，東漢有番辰。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 番〈动〉fan (象形。小篆字形,上面象野兽的足掌和爪,下面的田”象兽足踩出的印子。①本义兽足。②更替,替代,轮流) 更替,轮值 顿兵一万,番代往来。--《北史·贺弼传》 漏鼓移则番代。--清·方苞《左忠毅公逸事》 又如番代(轮流更换);番休(轮流休息);番更(轮流巡夜) 用同翻” 番〈量〉 次,回 迭为三番。--《列子·汤问》 又如几番风雨;番把(几次);番番是福(每件事都吉利) 种 片;枚; 番pān ⒈ 番 fān ⒈量词。种，次，倍别有一～景致。几～风雨。翻两～。 ⒉替换，轮流更～人员。轮～作业。 ⒊〈古〉我国西南各民族的统称。泛指少数民族昭君和…
Eng
- CC-CEDICT surname Pan
- CC-CEDICT (bound form) foreign (non-Chinese); barbarian|classifier for processes or actions that take time and effort|(classifier) a kind; a sort|(classifier) (used after the verb 翻[fan1] to indicate how many times a quantity doubles, as in 翻一番[fan1 yi1 fan1] to double)
ja
- JMdict number (in a series)|(one's) turn|watch|guard|lookout
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𥸨、𥻫【廣韻】附袁切【集韻】符袁切，𠀤音煩。【說文】獸足謂之番，从釆，田象其掌。或作𨆌蹯。 又【廣韻】【集韻】【韻會】孚袁切【正韻】孚艱切，𠀤音翻。數也，遞也。【前漢·武帝紀】賢良直宿東番。 又山名。【山海經】番條之山，無草木，多沙。 又【集韻】蒲波切【正韻】蒲禾切，𠀤音婆。鄱陽豫章縣。【史記·伍子胥傳】闔閭使太子夫差將兵伐楚，取番。【註】索隱曰：蓋鄱陽也。 又番吾，趙地。【戰國策】秦甲涉河，踰漳據番吾，則兵必戰於邯鄲之下矣。【釋文】番，音婆。又音蒲。亦音盤。【括地志】蒲吾，故東今之眞定府平山縣，卽漢番吾。番，當音蒲。 又姓。【史記·河渠書】河東守番係。【註】番，音婆。又音潘。詩小雅云：番維司徒。番，氏也。【前漢·高帝紀】故衡山王吳芮與子二人，兄子一人，從百粵之兵，以佐諸侯誅暴秦，有大功，諸侯立以爲王項羽侵奪之地，謂之番君。【釋文】番，音蒲何反。【正字通】姓譜，潘姓爲周文王畢公之後，食采於潘，因氏。讀判平聲。番姓爲吳芮封番君，支孫因氏，讀婆。字彙番姓亦音潘，合潘番二姓爲一音。誤。 又【廣韻】普官切【集韻】【韻會】鋪官切，𠀤音潘。番禺，南海地名。【史記·貨殖傳】番禺，亦其一都會也。珠璣，犀，瑇瑁，果布之湊。【左思·蜀都賦】蒟醬流味於番禺之鄕。【釋文】番，音潘。【註】西北牂牁江廣數里，出番禺城下。 又【廣韻】薄官切【集韻】蒲官切，𠀤音槃。番和，縣名。在張掖郡。見【前漢·地理志】。又【後漢·來歙傳】歙從番須回中徑至略陽。【註】番，音盤。番須，回中，𠀤地名。 又【廣韻】博禾切【集韻】【韻會】逋禾切【正韻】補禾切，𠀤音波。【爾雅·釋訓】番番，勇也。【書·秦誓】番番良士。【傳】武勇番番之良士。【詩·大雅】申伯番番。【傳】番番，武勇貌。 又【廣韻】【集韻】𠀤補過切，音播。獸足。 又【集韻】孚萬切【韻會】甫患切，𠀤音販。與音翻義同。【杜甫詩】會須上番看成竹。【獨孤及詩】舊日霜毛一番新，別時芳草兩回春。 又【集韻】普半切，音判。縣名。在上谷。本亦作潘。 又【史記·扁鵲倉公傳】切之得番隂脈，番隂脈入虛裏乗肺脈。【註】番音芳遠反。
Thuyết Văn
獸足謂之番。从釆、田象其掌。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
下象掌。上象指爪。是爲象形。許意先有釆字。乃後从釆而象其形。則非獨體之象形、而爲合體之象形也。附袁切。十四部。
【番】 (phiên ⟨phan|ba|bà⟩) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 釆、田象 (biện 、 điền tượng) Phiên thiết: Phụ viên thiết Thượng tự: 附 (phụ) | Hạ tự: 袁 (viên) Trung cổ thanh mẫu: 並母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'b' + vận mẫu 'an' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: bàn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thú (Giống muông (giống c) túc (Chân) gọi là chi (Chưng) phiên (Lần lượt. Như…
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 畨 · 𢇪 · 𤳖 · 𥸨 · 𥻫 · 畨 · 蹯